Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Травматикалық жүрек тоқтауы (ТЖТ) – жүректің соққысын тоқтату, себебі көкірек аймағына пышақпен немесе басқа да жарақаттар салдарынан болған жарақаттар (мысалы, соққы). Бұл дереу медициналық көмек көрсетілмесе, әрқашан өлімге алып келетін шұғыл медициналық жағдай. Жедел медициналық араласу болған жағдайда да, неврологиялық салдарларсыз аман қалу сирек. Соңғы жылдары травматикалық жүрек тоқтауы бар пациенттердің аман қалу мүмкіндігін арттыру үшін протоколдар ұсынылған, бірақ осы жағдайдың түрлі себептері және көптеген қосымша жарақаттар осы протоколдарды стандартизациялауды қиындатады.
Traumatic cardiac arrest (TCA) is a condition in which the heart has ceased to beat due to blunt or penetrating trauma, such as a stab wound to the thoracic area. It is a medical emergency which will always result in death without prompt advanced medical care. Even with prompt medical intervention, survival without neurological complications is rare. In recent years, protocols have been proposed to improve survival rate in patients with traumatic cardiac arrest, though the variable causes of this condition as well as many coexisting injuries can make these protocols difficult to standardize.
Тенсиялық пневмоторакс
Кернеулі пневмоторакс өкпе мен кеуде қабырғасы арасындағы кеңістікке ауа кіріп, шыға алмай қалғанда пайда болады. Кеуде қуысының ішіндегі қысымның артуы денеден қанның жүрекке қайтуын бөгеп тастайды.
Tension pneumothorax is caused when air is able to enter the space between the lung and the chest wall, but is not able to escape. The increasing pressure within the chest cavity prevents blood from returning from the body to fill the heart.
Гемоторакс
Гемоторакс кеуде жарақатынан туындап, көкірек қуысына қан толумен сипатталады. Жығарлы пневмоторакс сияқты, қысымның артуы қанның айналымнан жүрекке қайтуын бөгеуі мүмкін.
Hemothorax occurs when injury to the chest results in bleeding into the thoracic cavity. Similar to tension pneumothorax, increasing pressure prevents the return of blood from circulation to the heart.
Жүрек тампонадасы
Травма кезінде жүрек тампонадасы жүректі қоршап тұрған қапшықтағы сұйықтықтың күрт жиналуынан, яғни жүрек айналасындағы кеңістікте қанның жиналуынан туындайды. Бұл қапшық сұйықтықпен толғанда жүрекке қысым артады және жүрек камераларының қанмен толуы қиындап, тіпті тоқтауы мүмкін.
In the setting of trauma, cardiac tamponade results from an acute pericardial effusion, the accumulation of blood within the sac that surrounds the heart. As this sac is filled with fluid, the pressure on the heart is increased, and the chambers of the heart are unable to fill with blood.
Гипоксия
Травмалық жағдайлардағы науқастарда оттегімен қамтамасыз ету мүмкін болмауы, механикалық зақым немесе тыныс жолдарының бітелуі салдарынан немесе мойын омыртқасының немесе шеткі нервтердің зақымдануынан туындаған тыныс алу қабілетінің жоғалуынан болуы мүмкін. Медицина қызметкерлері араласуды бастағанда, олар бірден тоқтаудың қайта оралуға болатын себептерін іздейді. Емдеу бірнеше веналық қанағаттану жолын орнатудан және науқастың тыныс жолдары мен тыныс алуын бағалаудан басталады. Басқа шараларға торакстомия және торакотомия, сондай-ақ тоқтаудың түпкі себебін емдеу кіруі мүмкін.
Inability to maintain oxygenation in trauma patients may be a result of airway compromise due to mechanical injury or obstruction or due to loss of the respiratory drive from cervical spine or peripheral nerve injury. As clinicians begin to intervene, they will simultaneously seek reversible causes of the arrest. Management begins by establishing multiple points of IV access and evaluating the patient's airway and breathing. Other interventions may include thoracostomy and thoracotomy, as well as treatment of the underlying cause of arrest.
Негізгі тіршілік ету
Негізгі өмірді қолдауды көбінесе куәгерлер мен алғашқы медициналық көмек көрсететін мамандар бастайды, бірақ жарақаттан туындаған жүрек тоқтауында негізгі өмірді қолдаудың рөлі нақты емес. Негізгі өмірді қолдаудың мақсаты – денеде оттегімен қамтамасыз етуді және қан айналымын сақтау, бұл медициналық себептерден туындаған жүрек тоқтауында өмірді сақтауға көмектеседі, бірақ жарақаттан туындаған жүрек тоқтауының көптеген жағдайларында кездесетін қанның көп мөлшерде жоғалуын ескермейді. Жаңа алгоритмдер жүрек тоқтауының жарақаттық себептерден туындаған жағдайларын жылдам анықтауға және қайта қарастырылатын себептерді жою үшін жедел араласуға бағытталған. Госпиталға дейінгі көмек көрсетуді бастау және жарақаттың сипаты сияқты факторларға байланысты, күтілетін өмір сүру көрсеткіші әртүрлі болуы мүмкін. Жарақаттан туындаған жүрек тоқтауынан аман қалған көптеген науқастарда жүйке жүйесіне қан ағынының жетіспеуінен ұзақ мерзімді неврологиялық зақымданулар дамуы мүмкін. Бұл зақымдану шамалы кемістіктен бастап, тұрақты вегетативтік күйге дейін жетеді. 2012 жылғы шолуға сәйкес, балаларда жарақаттан туындаған жүрек тоқтауынан аман қалу көрсеткіші жоғарырақ болса, неврологиялық асқынулардың да жиілігі артады.
Basic life support is commonly initiated by bystanders and first responders, but the role of basic life support in traumatic cardiac arrest is unclear. Basic life support is targeted to maintain oxygenation and circulation throughout the body, which can be lifesaving in cases of medical cardiac arrest, but does not address the frequent large volume blood loss encounters in many cases of traumatic cardiac arrest. Evolving algorithms are directed at quickly identifying incidences of cardiac arrest with a traumatic source and rapidly intervening to address reversible causes. There is wide variability in the estimated survival rate based on factors that include initiation of pre hospital care and nature of injury. Many patients who survive traumatic cardiac arrest may develop long term neurological damage resulting from lack of circulation to the nervous system during the arrest. This damage may range from moderate disability to a persistent vegetative state. A 2012 review suggests that while survival rates of traumatic cardiac arrest are higher in children, so is the incidence of neurological complication.