Кіріспе

AGM 131 SRAM II ("Short Range Attack Missile") – AGM 69 SRAM-ді алмастыру мақсатындағы ядролық әуеден жерге атуға арналған ракета. Қатты отынмен жұмыс істейтін бұл ракета B-1B Lancer ұшағынан тасталса, W89 жарылғыш бөлігін алып жүріп, 400 км қашықтыққа ұшуға тиіс болған. Бірақ, алғашқы сынақ ұшуына дайын зымыран жеткізілген кезде, президент Джордж Буш геосаяси себептермен бағдарламаны тоқтатты.

Даму

SRAM-ның міндеті – бомбалаушы ұшақтың нысананың үстінен тікелей ұшып өту қажеттілігінсіз, оқ-дәріні нысанаға жеткізу. SRAM қарулары өте кішкентай радарлық сипаттамаға ие болды және оларға қарсы тұру дерлік мүмкін емес еді. SRAM АҚШ ядролық үштігінің әуедегі бөлігін қамтамасыз етті (қалғандары – құрлықта орналасқан қанатты зымырандар мен теңіздегі зымырандар) және B-1 Lancer және B-2 Spirit үшін стратегиялық ядролық қару болды. 1977 жылы АҚШ Әскери-әуе күштері алдағы B-1A бомбалаушысы үшін SRAM-ның жаңартылған нұсқасын AGM-69B SRAM B ретінде жасауды жоспарлады. 1978 жылы B-1A жобасы тоқтатылғанда, AGM-69B де тоқтатылды. 1981 жылы B-1 бағдарламасының қайта жандануынан кейін (B-1B ретінде) SRAM II деп аталатын жаңа қару жасау туралы шешім қабылданды. 1986 жылы Boeing компаниясы AGM-131A SRAM II-ні әзірлеу бойынша келісім-шарт алды. AGM-131A-ның AGM-69A-дан шамамен 2/3-ке кішірек болуы жоспарланған, сондықтан B-1B 24 AGM-69A-ға қарағанда 36 зымыранды тасымалдай алатын болды. SRAM II-нің түпкілікті дизайнында "II" нұсқасының көлемі "A" нұсқасына шамамен тең болды және салмағының 80%-ын құрады. SRAM II-нің жаңа мүмкіндіктерінің бірі – Hercules компаниясы жасаған, ұшу қашықтығын және сенімділікті арттыруға арналған, жеңіл, қарапайым және сенімді екі импульсті қатты отынды қозғалтқыш болды. SRAM II жаңадан әзірленген W89 термоядролық оқ-дәрісін пайдалануға жоспарланған, ол W-69-дан әлдеқайда жаңа болғандықтан, пайдалануда да қауіпсіз болды. W89-дың жобалық қуаты 200 килотоннаны құрады. AGM-131A-ның алғашқы операциялық мүмкіндіктері 1993 жылға жоспарланған, бірақ сынақ ұшуларын жүргізуге үлкермес бұрын, 1991 жылы бағдарлама тоқтатылды.

SRAM-T

SRAM II әуе кемесі сонымен қатар тактикалық ядролық нұсқасы – SRAM T-нің негізі болды, ол W91 термоядролық жарылыс басын қолданды, оның қуаты 10-ден 100 килотоннаға дейін таңдауға болатын. Оның қашықтығы базалық SRAM II-ге қарағанда ұзақ болды, шамамен 250 миль (шамамен 400 километр). НАТО-ның театрлық ядролық қаруы ретінде SRAM T F-15E және F-111 ұшақтарында тасымалдануы тиіс еді, бірақ ол F-16 және Tornado ұшақтарымен де үйлесімді болды. 1995 жылға орнату жоспарланған.

Күшін жою

SRAM II және SRAM T екі қару жүйесі де 1991 жылдың қыркүйегінде президент Джордж Буш-тың W89 және W91 жарықшақтарымен бірге жойылды.