Кіріспе

Ұйымдық зерттеулер (оған ұйым ғылымы немесе ұйымдық танымдар делінеді) – ұжымдық іс-әрекет пен оның ұйымдастыру, ұйым және басқарумен байланысына қызығушылық танытатын академиялық сала. Ол "жеке тұлғалардың ұйымдық құрылымдарды, процестерді және тәжірибелерді қалай құрастыратынын, ал олардың нәтижесінде әлеуметтік қарым-қатынастар қалыптасып, адамдарға әсер ететін институттардың пайда болуын зерттеу" болып табылады. Ұйымдық зерттеулер ұйымның түрлі аспектілерін қарастыратын әртүрлі салаларды қамтиды. Көптеген тәсілдер функционалистік болғанымен, сын тұрғысынан зерттеулер де осы саладағы түсінік үшін баламалы көзқарас ұсынады. Басқаруды зерттеудің негізі – ұйымдық өзгерістер. Тарихи тұрғыдан алғанда, ұйымдық өзгерістерді жеңілдету қиын мәселе болып келген, сондықтан осы процесті стратегиялық тұрғыдан оңайлату үшін түрлі теориялық негіздер пайда болды, мысалы, сыртқы күштерді немесе уақытша ұйымдарды қолдану. Өзгерістерді бастамас бұрын күтілетін нәтижелерді анықтау маңызды, осылайша оларды өлшеуге болады.

Тарих

Ол 1960 жылдары пайда болғаннан бері көптеген "бұрылыстарды" бастан өткерді: тілдік бұрылыс, кеңістіктік бұрылыс, тәжірибелік бұрылыс, процестік бұрылыс, материалдық бұрылыс, коммуникациялық бұрылыс. Ұйым зерттеулеріндегі көптеген бұрылыстар әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдардағы кең ауқымды бұрылыстармен байланысты. Ұйымдарды және/немесе ұйымдастыру процестерін зерттейтін зерттеушілер ұйымдарда жұмыс істейтін адамдар ұйымдық зерттеулерді аса маңызды деп санамайды деген қабілетті алаңдаушылыққа ие. Сондықтан ұйым зерттеулерінің әсеріне қызығушылық күшейіп келеді. Әлемдегі мемлекеттік басқару органдары да тиімділігін арттыру және мемлекеттік қызметтерді жақсарту мақсатында жаңа ұйымдық модельдерді кеңінен қабылдап жатыр. Ұйым зерттеу саласының танымалдығы артуының себебі – анық шекарасы бар ұйым мен клиенттер, азаматтар, бизнес және мамандар арасындағы шекаралардың көнеріп, бұлыңғыр болуы. Мысалы, әлеуметтік ұйым адамдық желілер теориясындағы кеңістік-уақыт байланыстылығын зерттеу нысаны болды. Соңғы тарихи бұрылысқа байланысты тарихи ұйым зерттеулеріне қызығушылық артып келеді, бұл ұйымдық және тарихи зерттеулердің жақындасуына мүмкіндік береді, оның дұрыстығы тарихи нақтылық пен тұжырымдамалық қатаңдыққа негізделген, тарихи, қазіргі және болашаққа бағытталған әлеуметтік шындықтарды түсінуді тереңдетуге ықпал етеді. Ұйымдық зерттеулер ғылымы мета-ойлаумен де тығыз байланысты.

Журналдар

Бұл саланың маңызды академиялық журналдары: Organization Science, Organization Studies, Organization Theory және Organization.

Конференциялар

Ұйымдар мен ұйымдастыру саласындағы зерттеушілер көптеген конференциялар мен семинарларда кездеседі: Басқару академиясының жылдық конференциясы (әсіресе OMT бөлімі), Ұйымдық зерттеулер жөніндегі Еуропалық топ (EGOS), Ұйымдық зерттеулер жөніндегі Азия-Тынық мұхиты конференциясы (APROS), Ұйымдық зерттеулер жөніндегі Америка және Еуропа конференциясы (LAEMOS), Ұйымдық зерттеулердің жазғы семинары, Процесс ұйымдық зерттеулер жөніндегі халықаралық симпозиум (PROS), Ұйымдық символизм жөніндегі тұрақты конференция (SCOS), Халықаралық зерттеу желісі (puntOorg), Ұйымдар, артефакттар және тәжірибелер (OAP) семинары, Ұйымдық ғылымның қысқы конференциясы және т.б.