Кіріспе
Фэнтези кітаптар сериясы
"Кермелдің хроникасы" – американдық жазушы Роджер Зелазнидің фантастикалық романдарының сериясы. Негізгі серия екі сюжеттік желіден тұрады, әрқайсысы бес романнан құралған. Бұған қоса, "Кермел" туралы бірнеше қысқа әңгімелер мен басқа да туындылар бар. Роджер Зелазни өсиетімен басқа авторларға осы серияны жалғастыруға рұқсат берілмеген, бірақ оның отбасы рұқсатымен Джон Грегори Бетанкорт төрт алдын-ала жазылған романды (преквел) жазған.
Негізгі идея
Амбер оқиғалары екі қарама-қарсы "нағыз" әлемде, Амбер мен Хаоста, және олардың арасында жатқан көлеңке әлемдерінде (Көлеңкелер) орын алады. Бұл көлеңкелер, Жерді қоса алғанда, Амбер мен Хаос арасындағы қарама-қарсы сиқырлы күштердің тудырған кернеуінен пайда болған, бір-бірімен қатар өмір сүретін параллель әлемдер. Хаос соттары тұңғиықтың шетінде орналасқан. Амбер патшалық отбасының мүшелері Амбердің орталық үлгісімен (Pattern) жүріп, Көлеңкелерде еркін саяхаттауға мүмкіндік алады. Көлеңкелер арасында саяхаттай (ауысып) келе, олар қандай элементтерді сақтап қалсын немесе қосса, ал қайсысын алып тастасын таңдау арқылы шындықты өзгерте немесе жаңа шындық құра алады. Логрусты басып өткен Хаос соттарының ақсүйектері де Көлеңкелерде саяхаттауға қабілетті.
Елбасының жылнамалары
Роджер Зелазни он "Амбер" романын жазды. Кітаптардың сериясы 1970 жылдан 1991 жылға дейін жарық көрді. Алғашқы романның – "Күректегі тоғыз ханзаданың" – бөліктері бұрын "Калликанзарос" журналында (1967 жылғы 1 маусым, №1 және 1967 жылғы желтоқсан, №3) жарияланған болатын. "Бір мүйіздің белгісі", "Оберонның қолы" және "Хаос соттары" романдары алғаш рет Galaxy Science Fiction журналында қысқартылған, сериялық түрінде жарық көрді. "Авалонның мылтықтары" және кейінгі "Мерлин циклы" романдары сериалда жарияланбады немесе үзінділері берілген жоқ. Бірнеше "Амбер тарихының" омнибус томдары да жарық көрді, олар түпнұсқа "Корвин циклының" бес романын бір томға, "Мерлин циклының" бес романын екінші томға, ал кейінірек ("Амбердің Ұлы кітабында") барлық он романы бір томда жинақталды.
Корвин циклі
Алғашқы бес роман Корвиннің, Амбер ханзадасының, бірінші тұлғада баяндалады. Ол естелігінен айырылып, ғасырлар бойы жоқ болғаннан кейін отбасымен қайта кездескендегі өмірі мен басынан өткен оқиғаларын айтады.
Мерлин циклі
Келесі бес роман Мерлин, Корвиннің ұлына арналған. Кейбір жанкүйерлер бұл әңгімелерді алғашқы бесеуге қарағанда фантастикалық классика емес деп санайды, себебі жазу стилі, мағынасы және оқиға орны өзгеше. Бұл тізбектің бір кемшілігі – оның технологиялық/сиқырлы қарулану жарысы сияқты, күннен-күнге күшті артефакттар мен күштерді табу мен иелену шамасында жүруі.
Қиямет күштері (1985)
"Трамптар жойылады" 1985 жылы ең үздік фэнтези роман үшін Locus сыйлығын жеңіп алды.
"Күміршектің қаны" (1986)
"Күректің қаны" 1987 жылы ең үздік фантастикалық роман номинациясы бойынша Locus сыйлығына іліккен.
Қауіпті белгі (1987)
Sign of Chaos 1988 жылы ең үздік фантастикалық роман сыйлығы үшін Locus сыйлығына ие болды.
Графикалық романның бейімделулері
Алғашқы екі "Кеңір" кітабы, "Кеңірдегі тоғыз ханзада" және "Авалонның қарулары" Терри Биссонмен комикстерге бейімделді. Олар 1996 жылы жарық көрді, әрқайсысы үш бөліктен тұрады.
Басқа ойындар
Онлайн-көп ойыншылық рольдік ойын Amber әлемінде құрылған. Lost Souls – бұл көп ойыншылы ортағасырлық фэнтези MUD, онда Амбер ғаламның орталығы, ал Хаос соттары – сыртқы жазықтардың ең алыс шегі; Амберит және Хаос туғандар ойналатын нәсілдердің арасында. Zangband – Зелазнидің Amber көп әлемінен шабыттанған, соңғы қарсыласы Хаос жыланы болатын, тұрғысы, сиқыр жүйесі және нәсілдерді таңдау мүмкіндігі бар бір ойыншылық roguelike компьютерлік ойын.
Тарих, оқиғаның орны және астарындағы оқиға
Сериал параллель әлемдер тұжырымдамасына негізделген, олардың үстемдігі үшін күрес Шэдоудың ең шеткі нүктелеріндегі – тәртіптің жалғыз нағыз әлемі Амбер және Хаос соттары арасындағы патшалықтар тартысады. Патшалық қан тамырындағы амбериттер – Оберонның (соның ішінде оның ата-анасы: бұрын Хаос сотында болған Дворкин және тәртіптің бір мүйізді аты) ұрпақтары – айналасында өзгерістер жасауға саналы түрде ықыластану арқылы "Көлбеуде жүруге" қабілетті. Бұл өзгерістер, мәнінде, көлеңкедегі саяхатшының әртүрлі шындықтар арқылы өтуін көрсетеді. Шексіз көп шындықтар бар, ал романдардағы кейіпкерлер бұл әртүрлі ғаламдар көлеңкеде жүргенде жаратыла ма, әлде олар бұрыннан бар және көлеңкедегі саяхатшы бірінен екіншісіне ауыса ала ма, әлі анық емес. Мерлин циклында кванттық механиканың Уилер-Эверетт түсіндірмесіне сілтемелер бар және Мерлин жасаған Ghostwheel көлеңкелер арқылы "қозғалады" делінеді, бұл көп ғаламның тәуелсіз түрде бар екенін ұғындырады, бірақ бұл ешқашан тікелей айтылмаған. Бұл көп ғаламда Зелазни өмірдің мәні туралы қызықты философиялық идеяларды зерттейді, тәртіп пен хаос идеяларын салыстырады және физика заңдарымен ойнайды – олар көлеңкеден көлеңкеге өзгеруі мүмкін; мысалы, Амберде оқ-дәрі жануға келмейді, сондықтан кейіпкерлердің барлығы қылыш ұстайды. Басқа көлеңкелерде жасыл аспан мен көк күн, шыны қалалар және біздің қиялымыздан туған әлемдер тірілгендей.
Амбердің географиясы
Амбер қаласы мен қамалы Колвир тауының етегінде орналасқан. Қала қамалдан төмен қарай созылып, таудың беткейімен теңіз портына дейін жетеді. Колвирдің шығыс жағының бір бөлігі – мыңдаған фут биіктіктегі тік жар, оған тас баспалдақтармен көтерілуге болады. Бұл баспалдақтар бастапқыда екі адам қатар жүре алатын кең жол құрайды, бірақ ары қарай тарлып, бір адамға ғана арналған жолға айналады. Оған қоршау жоқ. Баспалдақтардың астында жолбарыс іздері бар жағажай мен теңіз жатыр, ал жардың беті теңіз үңгірлерімен толы. Теңізге қарай және Амбердің оңтүстік-шығысында алдымен Ребма қаласы, содан кейін маяғымен әйгілі Кабра аралы орналасқан. Амбердің солтүстігінде түрлі иеліктер, фермалар, шағын ауылдар мен қауымдар, сондай-ақ кішкентай порт (Балиэспорт) жатыр. Арденнің ұлы орманы Колвирдің солтүстігінде, батысында және оңтүстігінде орналасқан. Оңтүстікте Гарнат аңғары да бар. Бұл – жасыл шұрайлы орман, бірақ “Ардендей қалың немесе зор емес”, және Ойзен өзені осы аңғар арқылы теңізге құяды. Сондай-ақ, Хаос күштері Амберге шабуыл жасау үшін Гарнат арқылы Қара жолды пайдаланады. Арден орманының ішіндегі тағы бір маңызды оңтүстік орны – Бірыңғай мүйізді ағаштар шоғыры. Принц Джулиан көбінесе Амберге құрлықтан жасалатын шабуылдарды, әсіресе Арден арқылы жасалатын шабуылдарды тоқтатумен айналысады, ал принцтер Кейн мен Жерар бастапқыда Амбер теңізін қорғайтын флоттарға жауапкершілікті бөлісті. Амбер “көлеңке тастайды, бірақ оның бөлігі емес” болғандықтан, қаланың немесе Колвирдің жанында көлеңкеде жүру мүмкін емес еді. Көлеңкеде жүру үшін, басқа әлемдерге бару үшін немесе олардан келу үшін осы орындардан біршама қашықтауға шығу қажет еді. Әдетте, бұл теңіз арқылы немесе Арден орманы арқылы саяхаттауды білдірді. Сондықтан теңіз патрульдері мен Джулианның Ардендегі күштері тиімді болды.
Күлдірдің көрінісі
Күлдірдің екі көрінісі бар. Ребма қаласы (Күлдірдің кері жазылуы) жағалаудың жанында теңіз астында жатыр. Жағажайдағы белгілер қалаға түсетін су асты баспалдағына (Файелла Бионин деп аталады) жол көрсетеді. Баспалдақ пен қала сиқырлы, қалыпты дем алуға, сөйлесуге және т.б. мүмкіндік береді, сонымен қатар қалаған жағдайда жүзуге де болады. Сиқырлы аймақтардан шығу адамды қалыпты суға қайтарады, суға батып кету немесе су қысымынан қирау қаупі бар. Ребма қаласын Моир патшайым билейді. Көптеген тұрғындары – теңіз халқы, Күлдірліктердің көлеңкесі емес, және адамдардан сәл өзгеше. Олар Күлдірге наразылық білдіруі мүмкін, әсіресе Күлдірдегі келіспеушілік өз үйлерінде де қиындықтар тудырса. Бейбіт уақытта Күлдірліктер еркін келе алады. Осындай бір уақытта Рэндом Моирдің қызы Моргантаны азғырып, тастап кетті, ол оның ұлы Мартинді дүниеге келтірген соң өзіне-өзі қол жұмсады. Ребмада Үлгінің көшірмесі сақталған, ол Күлдірдегісінің айнасы. Айлы түндерде, Tir na Nog'th (Tír na nÓg-қа қараңыз) Кольвирдің үстіндегі аспанда пайда болады. Бұл Күлдірдің толық емес көрінісі, ондағы тұрғындары – адамдардың көлеңкелері мен арбақтары, соның ішінде бұрын болған, болуы мүмкін немесе ешқашан болмағандар. Ребма сияқты, Tir na Nog'th-қа да баспалдақ арқылы жетуге болады, оның төменгі үш сатысы Кольвирде бекітілген тастан, ал қалған баспалдақтары қаланың өзінен жасалған. Ай жабылмаса, баспалдақ пен қала тұруға жеткілікті мықты. Күлдірліктер болашақ туралы түсініктер мен белгілерді іздеу үшін арбақ қаласына барады. Tir na Nog'th пен төмендегі әлемдегі уақыт және кеңістік арақашықтығы әртүрлі. Ол жерге барғанда, қауіпсіздік үшін Трамп арқылы біреумен байланыста болу ұсынылады, себебі бұлт айдың үстінен өтіп кетсе, қала ешқандай ескертусіз жоғалып кетуі мүмкін. Ребма сияқты, Tir na Nog'th-та да Үлгінің толық көшірмесі бар (бірақ бұл көшірме Ребмадағыдай кері емес). Корвин өзінің тарихының маңызды кезеңінде Tir na Nog'th-қа келеді.
Амбер романдарындағы кейіпкерлер
Ақырында, Амбер көптеген күштер арасындағы ғарыштық соғыстың ортасында тұрған дисфункционалды отбасыға назар аударады. Алғашқы кітап сериясының баяндаушысы, принц Корвин, Амбердің тоғыз ханзадасы мен төрт ханшайымы әкесі Оберонның жоғалуымен және таққа мұрагерлік қажеттілігімен күресуге тырысады. Ешкім ешкімге сенбейді, бәрі бір-бірін (көбінесе метафоралық түрде) арқадан шабуға дайын, және бәрі тек өзіне ғана қызығушылық танытады. Осы тұрғыдан алғанда, "Амбер" сериясын философиялық, метафизикалық, сиқырлы, мистикалық, фантастикалық саяси триллер деп сипаттауға болады. Онда барлық элементтер бар, олардың бәрі де ашкөз, параноик, өздеріне бейім, көбінесе жүрексіз және дисфункционалды кейіпкерлермен байланысты. Амбердің барлық ханзадалары мен ханшайымдары адамнан артық күшке және жаңару қабілетіне ие. Мысалы, Рэндом пен Корвин жұмсақ топыраққа батып қалған машинаны көтеріп, қайта жолға қоя алады, ал Корвин өртенген көзін жаңарта алады, бірақ бұл оған шамамен бес жыл уақыт алады. Корвин корольдік отбасындағы ең жылдам жаңару қабілетіне ие болған сияқты, ол Амбердің түрмесінен қашқаннан кейін осы туралы ойланады.
Үлгі мен логрус
Өмірдің екі полюсінде Тәртіп пен Хаос символы – Үлгі мен Логрус жатыр. Екеуі де, келісімге келгенде, адамға түрлі мүмкін ғаламдарда көлеңкеде қадам басу қабілетін сыйлайды. Үлгі – бір-бірімен торысқан, бұрала өрнектелген лабиринттей құрылған, футбол алаңынан да үлкен қисық сызық. Логрус үш өлшемді кедергілерге толы жол ретінде сипатталады. Амбердегі Үлгі патша сарайының тереңдегі үңгірлерде орналасқан. Бастапқыда оқырмандар Амбердегі Үлгінің, ал Ремма мен Тир на Ног’т-та оның көшірмелерінің бар екенін біледі. Кейіннен көбірек мәлім болады: мысалы, басқа Көлеңкелерде толық емес немесе «бұзылған» көшірмелер бар, және Амбердегі Үлгінің өзі жасырын Бастапқы Үлгінің жақын көлеңкесі екені анықталады. Бұл толық емес көшірмелер Амберге жақын Көлеңкелерде кездеседі, алғашқы үш көшірме пайдалануға ең қауіпсіз, бірақ түпнұсқадан алшақтаған сайын қауіп те арта түседі. Бұзылған Үлгілерді пайдалану адамға сиқырлы энергияға қол жеткізуге мүмкіндік береді, бірақ Амберден тоғызыншыдан артық бұзылған Үлгіні осы мақсаттар үшін қолдануға тырысу «ақылсыздық» болып саналады. Логрус Амбер сериясының алтыншы кітабында («Қиямет күштері») таныстырылады. Мерлиннің Логрус арқылы қадам басуы кітаптың алғашқы қатаң мұқабалы басылымының алғы сөзінде келтірілген. Біз Логруспен келісімге келген басқа кейіпкерлерді көрмейміз. Алғы сөзбен Мерлиннің қан кетуі және ерекше сезімдерді бастан өткергені көрсетілген. Кейіннен Логруста қадам басу адамды біраз уақытқа психикалық тұрақсыздыққа түсіруі мүмкін екенін білеміз, бірақ бұл «әдетте» өтеді. Логрус сондай-ақ оны басып өтуге тырысқан, бірақ сәтсіз аяқтағандардың қаңқа қалдықтарын қамтиды деп айтылады.
Тромптар
Амбер әлемінде "trump" сөзі зат есім де, етістік те ретінде қолданылады. Зат есім ретінде, ол адам немесе орын бейнеленген, қолмен салынған арнайы таро картасын білдіреді. Ал етістік ретінде, мұндай картаны телепортация үшін пайдалануды білдіреді. Амберліктердің бастапқы таро жинақтарындағы Үлгінің Басты Арканаларының кейбірі немесе барлығы патшалық отбасы мүшелерінің суреттерімен және кем дегенде бір орын – Амбер сарайының бейнесімен ауыстырылған (немесе толықтырылған). Бұл бастапқы жинақтарды Дворкин жасаған, ал әрбір отбасы мүшесі алғаш рет Үлгімен жүргеннен кейін жинақтар берілген. Физикалық тұрғыдан алғанда, бұл карталар суық сезіледі. Бұл жинақтарды әдеттегі таро сияқты болжау үшін де пайдалануға болады, мысалы Корвин ағаларының бірімен кездескеннен кейін жасайды. Trump карталарында бейнеленген адам немесе орынмен психикалық байланыс орнатуға мүмкіндік беретін сиқырлық қасиетке ие, соның арқасында дереу байланысқа түсуге, саяхаттауға және тіпті шабуыл жасауға болады. Егер картада орын бейнеленген болса, пайдаланушы сол орынға телепорттануға қабілетті. Егер картада адам бейнеленген болса, пайдаланушы суретке назар аударып, байланыс орнату үшін сол адамға қол жеткізуге тырысады. Trump арқылы байланысқа түскен адамда картаның болуы міндетті емес. Қабылдаушы тараптың назарына байланысты байланыс әрекеті бұғатталуы немесе қабылданбауы мүмкін. Көлеңкелер арасындағы қашықтық пен уақыт ағынының айырмашылығы, сондай-ақ ес-түссіздік, амнезия және белгілі бір орынның сиқырлық қасиеттері сияқты түрлі жағдайлар Trump арқылы байланыс орнатуға кедергі келтіруі немесе тоқтатуы мүмкін. Егер Trump арқылы байланыс сәтті болса, екі тарап та бір-бірімен сөйлесе алады, тіпті бір-бірінің айналасын да көре алады. Кез келген тарап картаның үстінен қолын жүргізу немесе ерік күшімен Trump байланысын тоқтатуға қабілетті. Байланыс кезінде әр адам физикалық байланыс орнату үшін сілтемені пайдалана алады, әдетте екінші адамды өз еркімен өз орнына тарту мақсатында. Бұл кейде адамды басқа орынға "алып бару" деп аталады. Кейбір жағдайларда, байланыс ашық болғанда, екінші адамның келісімінсіз немесе көмегісіз, Trump арқылы оның орнына саяхаттауға болады (мысалы, Амбердің қанындағы Дaltтың Мерлиннің қолындағы Trump арқылы өту әрекеті, ол Мерлин Логрусты шақырып, байланысты үзіп салғаннан кейін ғана сәтсіз аяқталды). Trump байланысы екі тараптың бірінің екіншісіне қарумен немесе байланыстың күшін пайдаланып, эго мен ерік күшімен билеуге тырысуы үшін де мүмкіндік тудырады. Бұл шабуылға ұшыраған адамның қозғалысын шектеуіне немесе одан да жаман салдарға әкелуі мүмкін. Адамның басқа орынға телепортталанын көрген куәгер үшін, ол жоғалып кетуден бұрын екі өлшемді болып көрінеді, содан кейін призмалық эффект пайда болады. "Қиямет күштерінде" Мерлин Жасра бөлмеге кіргенде электр зарядын сезінгенін айтады. Trumpтардың табиғаты туралы толыққанды мәліметтер оқиға дамыған сайын ашылды; мысалы, Trumpтар тек ойын карталарымен ғана шектелмейді, оларды кез келген бетке салуға болады. Корвин Дворкиннің ақыл-санасы бұзылған кезде, оны Амбердің шетіндегі Кабрадағы маяқтың суретін салуға көндіріп, түрмесінен қашып шықты. Дворкин жасырынған жеріне оралу үшін тағы бір сурет салғаннан кейін, Корвин маяқтың суретін қашу үшін пайдаланды. "Оберонның қолында" Корвин өзінің камерасына оралып, Дворкиннің орнына басқа суретті пайдаланады, ол Амберді және оның барлық Көлеңкелерін жаратқан Бастапқы Үлгіге жақын орналасқан. Дворкин өзінің бірнеше ұрпақтарына Trumpтар жасауды үйретті, ал Үлгі немесе Логрустың басқа да бастамашылары осы шеберлікке үйретілуі мүмкін. Егер біреу Trumpқа "жете жақын" қараса, оның дизайнында Үлгінің немесе Логрустың бөліктерін көруге болады, бұл қуат көзі болуы мүмкін. Кез келген адам Trumpты пайдалана алады – пайдаланушының Амберлік, Үлгінің бастамашысы немесе патшалық қан болуы міндетті емес. Сол сияқты, Trumpқа бейнеленген адамда ерекше қасиеттер болуы қажет емес. Мысалы, "Амбердің қанында" Логрустың бірнеше бастамашылары Брэнд немесе Ринальдо салған Trump карталарында бейнеленген, ал Мерлин Билл Ротты бейнелейтін Trumpты салуды қарастырды, ол көзге көрінетін сиқырлық қабілеті жоқ сенімді кеңесші. Суретші тақырыппен жеткілікті таныс болған жағдайда, кез келген адам немесе қалаған орын үшін Trumpты салуға болады, егер орын үнемі қозғалыста және өзгерісте болмаса (мысалы, Хаостың кейбір бөліктері). Белгілі бір жағдайларда және ерекше жағдайларда, Trump жасау техникасын ешқандай бетке салмай-ақ байланыс орнату үшін пайдалануға болады. Шындығында, Корвиннің ағасы Брэнд "Тірі Trump" болып сипатталған, ол тек ерік күшімен Көлеңкелерде жүре алады.
Соттаудың асыл тасы
Бұл үлкен қызыл асыл тас, алғашқыда Оберонның Амбердегі ауа райын бақылауға арналған құралы деп есептелді. "Авалон қарулары" романында Эрик оны Амберге шабуыл жасаған қара күштерге қарсы дауыл шақыру үшін пайдаланады, бірақ өлімге ұшырайды. Корвиннің күштері шабуылдаушыларды жойғаннан кейін, Эрик оның Амбердегі Үлгімен жүріп, содан кейін өзін оның ядросына жобалау арқылы Асыл тасқа үйлесімді болғанын айтады. Корвин солай істейді және энергиясының азаюы және уақыттың баяулауы сияқты басқа да әсерлерді анықтайды. Ол Амберде пышақталғанда, Асыл тас оның өмірін сақтап, оны Карл Кори ретінде өмір сүрген Жердегі бұрынғы үйіне қайтарады. Дворкин соңында Асыл тастың ішінде Амберді жасаған түпнұсқа Үлгі бар екенін ашады. Корвин Амбердің Хаос соттарында жойылғанынан қорқып, осы процесті Көлеңкеде қайталайды, өзінің Үлгісін құру үшін оның күшін пайдаланып, соттарға жобалайды, онда ол Хаос пен Брэндке қарсы соңғы шайқасты көреді, ол Корвин өзінің Үлгісін жасағаннан кейін әлсіреген кезде Асыл тасты алып кеткен. Брэнд тұңғиыққа құлаған кезде Асыл тас жоғалып кеткендей көрінеді, бірақ Бірмұңдық оны қайтарып, Рэндомқа тапсырады, осылайша оны Амбердегі жаңа патша етеді.
Ұсталар мен қарулар
Амбер мультивәлемiнде шырша – әртүрлi әлемдердегi сиқырлы қуаттар қоймаларымен байланыстыратын гиперөлшемдi "қуат желiлерi" бар сиқырлы нысанның түрi. Амбер романдары мен әңгiмелерiнде шыршаның екi түрi нақты айтылады: сақиналар мен қылыштар. Бенедикттiң металл қолы ешқашан шырша ретiнде көрсетiлмеген, бiрақ ол Корвиннiң шырша қылышы Грейсвандирмен бiрге қолға тұрмаудың экзистенциалдық кедергiсiн айналып өтудiң сирек сиқырлы қабiлетiн бөліседi. Корвиннiң қылышы, Грейсвандир, Трамптар сияқты Үлгiнiң бiр бөлiгiн қамтиды. "Авалонның қарулары" романында оны ағаштың діңгегiнен суырып алады, ол бұрын Амберде болғанымен, қазiр ол онымен бiрге екенiн атап өтедi, оны қажет болған жерде пайда бола алатынын көрсетедi. Грейсвандир "Авалонның қарулары" романындағы Лоррейнды қоршап тұрғандар сияқты қараңғы күштерге қарсы күшi бар. Мерлин циклiнде Грейсвандирдің бұрынғы Брэндтiң қылышы Веревиндлде теңдесi бар. Грейсвандир сияқты, Веревиндлде де Үлгiнiң бiр бөлігі бар. "Саудагердiң әңгiмесiнде" алтын түстi шырша қылышы Веревиндл сезiмтал интеллектiге ие. Веревиндл сонымен қатар Фердинанд Холтхаузеннiң Аурувандилл / Ауривандал деген атаудың аудармасымен салыстырғанда "күн шұғыласы қылышы" деп аталады. Корвиннiң ағасы Бенедикт "Авалонның қарулары" кiтабында бүкiл Шэдоуды қорқытып отырған қара күшпен шайқаста оң қолын жоғалтқан ретiнде таныстырылады. "Бiр мүйiздiң белгiсi" ретiнде Корвин Тирна Ног'т қаласында Бенедикттiң шайырымен кездеседi. Шаяр ерекше металл қол протезiн киiп отыр, ол шындықтан тысқары жетiп, оған шабуыл жасай алады, ал Грейсвандир Бенедикттiң шайырына қол жеткiзе алады. Корвин шаярдың қолын шауып, онымен Амберге қайта оралады. Кейiннен оны Бенедиктке Рэндом бередi, ол оны бекiту үшiн операция жасайды. Келесi романда бұл баға жетпес құндылық болып табылады, өйткенi қол Брэндтiң сиқырын жеңе алады, Бенедикттiң сал болып қалғанына қарамастан, оны ұрғыза алады, бұл Брэндтi Соттың асыл тасын артына қалдырып, жоғалуға мәжбүр етедi. "Хаостың соттары" романында қол қайдан келгенiне қайтарылады, бұл Корвиннiң Бенедикттiң шайырымен күрескенiнiң көшiрмесi, ол Амбердiң залдарында орын алады. Бұл оқиғалардың себепкерi – Оберонның өзi деп күдiктелiнедi.
Нысандар мен көздер
1946 жылы Генри Каттнер мен К. Л. Мурдың «Қараңғы әлем» атты повесі Зелазнидің шабыт көзінің бірі ретінде мойындалды. Ұқсастықтар тақырыпта да, нақты мысалдарда да байқалады: кейбір кейіпкерлердің аттары екі туындыда да ортақ, және олардың бірі – қазіргі заманғы, реалистік кейіпкерді таныс әлемнен фантастикалық, балама шындық әлеміне көшіру арқылы, оқырманмен бірге кейіпкердің осы өзгерісті сезінуіне мүмкіндік беретін фантастикалық әдеби тәсілді қолданады. Зелазни былай деді: «Мені ең көп әсер еткен Каттнердің туындысы – оның «Қараңғы әлем» повесі болды. Мен оған қайта-қайта оралып, оны көп рет оқыдым, оның жарқын, жартылай мифтік кейіпкерлері мен күшті әрекеттеріне тартылдым». Зелазни сериалды Филип Хосе Фармердің «Tiers әлемі» сериясынан, әсіресе бірнеше ғаламның тағдыры үшін күресетін күшті отбасы туралы идеялардан да шабыт алғанын мойындады. Зелазнидің ортағасырлық Еуропа тарихына деген академиялық қызығушылығын ескере отырып, Генри Адамстың 1905 жылғы «Мон-Сен-Мишель және Шартр» еңбегінің де ықпалы болуы мүмкін. Онда ол Францияның Нормандия жағалауындағы Мон-Сен-Мишель аралшасы мен Шартр соборының құрылысын талқылайды. Дегенмен, бұл ықпалдар Зелазнидің Үлгінің пайда болуы туралы берген түсіндірмелерімен расталмайды. Ол Үлгінің негізін Кабалланың Өмір ағашы немесе Сефиротқа сүйенгенін, ал оқырманға Үлгінің нақты қандай екенін өз қиялымен елестетуді ұсынғанын айтты. Киркман: ««Кермел хроникасы» – менің барлық уақыттағы сүйікті кітап серияларымның бірі және менің кино мен теледидарда жұмыс істеуге шабыттандырған басты туындыларымның бірі. Бұл жобаны жүзеге асыру – өмір бойы армандаған нәрсе. Мен осы керемет оқиғаны жаңа буын жанкүйерлерімен бөлісуге асығамын» деді. 2017 жылдың тамызында Киркман мен Skybound Amazon компаниясымен телесериалдарды жасау үшін келісімшарт жасасты, олар тек Prime Video арқылы көрсетілетін болады, ал тарату құқығы Disney ABC Domestic Television компаниясына тиесілі. 2023 жылдың қаңтарында The Hollywood Reporter Spartina атты продюсерлік компанияның Skybound Entertainment және Vincent Newman Entertainment компанияларымен бірлесіп, осы туындыларды драмалық сериалға айналдырғанын хабарлады.
the Kuttner story which most impressed me in those most impressionable days was his short novel The Dark World. I returned to it time and time, reading it over and over again, drawn by its colorful, semi mythic characters and strong action looking back, Kuttner and [C. L.] [[C. L. Moore
Zelazny admitted that the series was also inspired by Philip José Farmer's World of Tiers series, specifically the concepts of a powerful family in rivalry over the fate of multiple universes. Given Zelazny's academic interest in the Medieval European period, it is not a stretch to see a possible influence in Henry Adams' 1905 work Mont Saint Michel and Chartres, wherein he discusses the building of Chartres Cathedral, and the tidal islet of Mont Saint Michel, on the Normandy coast of France. However, these possible influences are not supported by Zelazny's own commentary about the origins of the Pattern. He indicated that he loosely based the Pattern in part on the Tree of Life or Sephiroth of Kaballah, and preferred to allow the reader to imagine what the actual Pattern looked like. Kirkman stated that "Chronicles of Amber is one of my favorite book series of all time, and one of my main inspirations for working in film and television. Getting to produce this project is the fulfillment of a lifelong dream. I can't wait to share this amazing story with a new generation of fans". In August 2017, Kirkman and Skybound announced an agreement with Amazon to develop television projects to debut exclusively on Prime Video with distribution under Disney ABC Domestic Television, without identifying any specific project as part of the deal. In January 2023, The Hollywood Reporter announced that the production company Spartina had joined Skybound Entertainment and Vincent Newman Entertainment’s existing partnership to develop the works into a drama series.