Кретарий кезеңіндегі Антарктида аймағындағы жануарлар әлемі
South Polar region of the Cretaceous
Кретарий кезеңінде Антарктида аймағындағы жануарлар туралы мақала. Австралия, Зеландия және Антарктидадағы фауна, климат, өсімдіктер мен палеонтологиялық формациялар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Креда кезеңінде Антарктика шеңберінен төмен өмір сүрген жануарлар
Animals that lived below the Antarctic circle in the Cretaceous
Креда кезеңіндегі Оңтүстік поляр аймағы – қазіргі Австралия, Зеландия және Антарктида құрлықтарын қамтитын Шығыс Гондвана құрлығы – Гондвананың креда кезеңінде бөлінуінің нәтижесі болды. Оңтүстік аймақ сол кезде қазіргіден әлдеқайда жылы болды, мысалы, соңғы кредалық мастрихт кезеңінде қазіргі Оңтүстік-Шығыс Австралиядағы температура шамамен … градусқа жеткен болуы мүмкін. Бұл тұрақты мұз қабаттарының қалыптасуына кедергі келтіріп, негізінен қылқан жапырақтылар, цикадтар және папоротниктер басымдығымен сипатталатын полярлық ормандардың дамуына жағдай жасады, олардың өсуі үшін қоңыржай климат пен мол жауын-шашын қажет болды. Осы аймақтың геологиялық құрамын зерттеуге мүмкіндік беретін маңызды формациялар: Антарктика түбегіндегі Сеймур аралының Санта-Марта және Собрал формациялары; Антарктика түбегіндегі Джеймс Росс аралындағы Сноу-Хилл аралы, Лопес де Бертодано және Хидден-Лейк формациялары; сондай-ақ Австралиядағы Эумералла және Вонтхагги формациялары. Оңтүстік поляр аймағында көптеген эндемикалық түрлер мекендеген, оның ішінде креда кезеңінде басқа жерлерде жойылып кеткен бірнеше реликт түрлер де болды. Динозаврлардың құрамында ең көп түрлілігін көрсеткені – гипсилофодонттарға ұқсас шағын динозаврлар. Оңтүстік поляр аймағы соңғы лабиринтодонт амфибиясы – Куласухустың да мекені болды. Антарктиданың оқшаулануы теңіз жануарларының ерекше экожүйесін – Ведделл провинциясын қалыптастырды.
The South Polar region of the Cretaceous comprised the continent of East Gondwana–modern day Australia, Zealandia, and Antarctica–a product of the break up of Gondwana in the Cretaceous Period. The southern region, during this time, was much warmer than it is today, ranging from perhaps in the latest Cretaceous Maastrichtian in what is now southeastern Australia. This prevented permanent ice sheets from developing and fostered polar forests, which were largely dominated by conifers, cycads, and ferns, and relied on a temperate climate and heavy rainfall. Major fossil bearing geological formations that record this area are: the Santa Marta and Sobral Formations of Seymour Island off the Antarctic Peninsula; the Snow Hill Island, Lopez de Bertodano, and the Hidden Lake Formations on James Ross Island also off the Antarctic Peninsula; and the Eumeralla and Wonthaggi Formations in Australia. The South Polar region housed many endemic species, including several relict forms that had gone extinct elsewhere by the Cretaceous. Of the dinosaur assemblage, the most diverse were the small hypsilophodont like dinosaurs. The South Polar region also was home to the last labyrinthodont amphibian, Koolasuchus. The isolation of Antarctica produced a distinct ecosystem of marine life called the Weddellian Province.
Геология
Антарктика түбегінің оңтүстігіндегі Латади алабында вулкандық тау жыныстары кездеседі, бұл Палмер жері оқиғасы деп аталатын Орта креда кезеңіндегі ірі магмалық құбылыстың куәсі. Бұл аймақ ерте креда, сондай-ақ орта және соңғы юра кезеңдеріне тән макро және микро өсімдіктер мен моллюсктердің әртүрлі қазбаларын табыстырды. Мезозой дәуірінде қазіргі Антарктика түбегінің аймағы прото-Тынық мұхит тақтасын басып, вулкандық белсенділікке әкелді. Антарктика түбегінің жағалауындағы Джеймс Росс аралында орналасқан Санта-Марта формациясы – маңызды қазбаларға толы құрылым, Оңтүстік жарты шардағы ең ірі формациялардың бірі. Ол кеш кредалық полярлық аймақтың жоғары деңгейдегі әртүрлі жерүсті флорасы мен фаунасын көрсетеді. Сеймур аралы да осыған ұқсас, кеш креда дәуірінен эоценге дейінгі плезиозаврлар сияқты омыртқалы және омыртқасыз жануарлардың табылу орны. Антарктидадағы басқа кредалық қазбалы формацияларға Snow Hill Island Formation, Lopez de Bertodano Formation және Джеймс Росс аралындағы Hidden Lake Formation жатады. Эроманга теңізі – ерте креда кезеңінде Австралияның ішкі теңізі ретінде қалыптасқан. Теңіз солтүстіктен Карпентариан алабы арқылы Эроманга алабына жеткен. Теңіздің оңтүстік жағында лагуналар мен өзендер, ал шығысында Сурат алабында шығанақ болған. Үндістан ерте креда кезеңінде Австралиядан алыстағанда, Перт алабы да теңіз суымен толған. Ал коралл теңізі орналасқан аймақ – жарылыс аңғары. Австралия мен Антарктида креда дәуірінде біртіндеп алыстаған сайын, олардың арасында теңіз пайда болды.
The Latady Basin in the southern Antarctic Peninsula–Palmer Land–contains volcanic rock, evidencing a large magmatic event in the Middle Cretaceous referred to as the Palmer Land event. This area has yielded an array of both macro and micro plant and mollusk fossils representative of the Early Cretaceous, as well as the Middle to Late Jurassic. The area that is now the Antarctic Peninsula, throughout the Mesozoic, was subducting the proto Pacific plate, causing volcanic activity. An important fossil bearing formation is the Santa Marta Formation at James Ross Island off the Antarctic Peninsula, one of the most significant formations of the Southern Hemisphere, representing a high diversity terrestrial flora and fauna of the Late Cretaceous polar region. Seymour Island is similar in this respect, the area of discovery for vertebrate and invertebrate creatures–such as plesiosaurs–of the Late Cretaceous, extending into the Eocene. Other Cretaceous fossil bearing formations in Antarctica are the Snow Hill Island Formation, the Lopez de Bertodano Formation, and the Hidden Lake Formation, also on James Ross Island. The Eromanga Sea was an inland sea across what would be Australia that formed in the Early Cretaceous. The sea reached the Eromanga Basin from the north via the Carpentarian Basin. The southern end of the sea comprised lagoons and rivers, and to the east in Surat Basin a bay. When India drifted away from Australia in the Early Cretaceous, the Perth Basin also filled with seawater. The area that would be the Coral Sea was a rift valley. As Australia and Antarctica drifted apart throughout the Cretaceous, a sea formed in between them.
Өсімдіктер
Креда кезеңі атмосферадағы көмірқышқыл газының және, мүмкін, метаның көп мөлшерінен туындаған жылы жаһандық температурамен ерекшеленеді. Бұл полярлық аймақтарда тұрақты мұз жамылғысының қалыптаспауына себеп болды, алайда көмірқышқыл газының деңгейі 115 және 66 миллион жыл бұрын (млн жыл) төмендеді, бұл кейбір тұрақты мұз жамылғысының пайда болуына мүмкіндік берген болуы мүмкін. Креда кезеңінің барлық кезеңінде бірнеше шағын мұздықтар қалыптасқан болуы да ықтимал.
The Cretaceous is characterized by warm global temperatures caused by the high amounts of carbon dioxide and possibly methane greenhouse gases in the atmosphere. This caused a lack of permanent ice coverage in the polar regions, though the carbon dioxide level dropped between 115 and 66 million years ago (mya), possibly allowing some permanent ice cover. It is possible that, throughout the Cretaceous, several small ice sheets developed.
Юра дәуірі
Орта юралық полярлық аймақтың ландшафты Жаңа Зеландияда табылған ормандардың қалдықтары бойынша қайта жаратылды, бұл ормандар юра кезеңінде 70 және 80° оңтүстік ендік аралығында орналасқан. Өсімдік жамылғысы көбінесе қылқан жапырақтылар, цикадтар және басқа да ашық тұқымды өсімдіктерден, сондай-ақ папоротниктерден тұрды; орман төсегінде ликоподтар, мүктер, саңырауқұлақтар мен балдырлар өсті. Климаты қоңыржай, жауыны мол болған.
The landscape of the Middle Jurassic polar region has been reconstructed from the remains of forests exposed in New Zealand, which were between 70 and 80°S during the Jurassic. The vegetation was largely made up of conifers, cycads, and other gymnosperms, as well as ferns; on the forest floor grew lycopods, bryophytes, fungi, and algae. It had a temperate climate with heavy rainfall.
Ерте көк шайыр
Ерте крейд кезеңінде Шығыс Гондвана (Австралия, Антарктида және Зеландия) Оңтүстік Америкадан бөліне бастады, ал Үндістан мен Мадагаскар да шамамен сол уақытта айырылды. Крейд кезеңінде тропикалық аймақ 32°О-қа дейін кеңейген болуы мүмкін, бұл Антарктидадағы полярлық ормандарда жыл бойы ағаштар өсуіне жағдай жасады. Пісіп-жетілген мәңгі жасыл және жапырақты ағаштардың табылуы, кемінде 70 және 85°О ендік аралығында, кең ауқымды қатты қыраудың болмауымен, жылыдан салқынға дейінгі температура мен орташа маусымдарды көрсетеді. Крейд кезеңіндегі Шығыс Гондвананың өсімдік әлемі туралы көптеген мәліметтер Антарктика түбегінің солтүстігінен табылған тозаң қалдықтары мен жапырақ іздерінен тұрады. Оның ерте крейд кезеңіндегі географиялық орналасуы, шамамен 78°О-та, бұл аймақта қыста бір-үш ай қараңғылық болғанын көрсетеді, және бұл аймақ мұздық суларымен толыған жазықтардың өкілі болып табылады. Ерте крейд кезеңіндегі мұз басу және суық климаттың дәлелдері қазіргі Орталық Австралиядағы Эроманга алабындағы шөгінділерде, немесе ерте крейд кезеңіндегі 60-80°О аралығында табылды. Бұл алап крейд кезеңінде үлкен ішкі теңіз болған. Дегенмен, ұқсас құрылымдар тек таусылған материалдардың ағынынан пайда болуы мүмкін, сондықтан мұнда мұз басу ешқашан болмаған болуы да мүмкін.
In the Early Cretaceous, East Gondwana (Australia, Antarctica and Zealandia) had started to split away from South America, and India and Madagascar also began to separate at around the same time. The tropical zone may have extended, during the Cretaceous, to 32°S, allowing year round tree growth in the Antarctic in polar forests. The discovery of several mature evergreen and deciduous trees indicate a warm to cool temperature with moderate seasons lacking widespread freezing, at least between the latitudes 70 and 85°S. Much of what is known of the plant life of East Gondwana during the Cretaceous consists of pollen remains and leaf compressions from the northern Antarctic Peninsula. Its geographical positioning in the Early Cretaceous at around 78°S indicates this area experienced one to three months of darkness in winters, and this area is representative of a glacial fed floodplain. Evidence of Early Cretaceous glaciation and cold climates was discovered in sediments in the Eromanga Basin in modern day central Australia, or 60 to 80°S in the Early Cretaceous. This basin was a large inland sea in the Cretaceous. Nonetheless, similar formations could have been created by simply debris flow, and so it is possible that glaciation did not ever occur there.
Қырқыр дәуірі
Қазіргі Александр аралының айналасындағы полярлық ормандардың шатыры, Ортаңғы креда дәуірінде шамамен 75° оңтүстік ендікте болды, көбінесе мәңгі жасыл болған, және, мүмкін, Оңтүстік полярлық ормандардың көпшілігі де солай болған, және негізінен араукария және подкарп түріндегі қылқан жапырақтылардан тұрған. 60° оңтүстік ендігіне жақын гүлдердің қалдықтары табылды, және мұндай төмен ендікте бұл аймақ полярлық қыстар мен маусымдық ауа райына ұшырауы мүмкін, бірақ гүлдер жылдық температура диапазоны мен жаңбырлы климатты көрсетеді. Оңтүстік-шығыс Австралиядан алынған тозаң қалдықтары Австралияның қазіргі өсімдік түрлерімен бірдей: қылқан жапырақтылар, жоғары жауын-шашын мөлшеріне және Жерорта теңізі климатына ие аймақтарда өсетін гүлді өсімдіктер, және склерофилді бұталар, бұл жаңбырлы ормандар мен ашық бұталы жерлердің ерекше ландшафтын көрсетеді. Антарктикадағы полярлық ормандар 72-66 миллион жыл бұрын Маастрихт дәуірінде салқындау тенденциясын көрсетті, орташа жылдық температура 7°C (45°F) градустан бастап, маусымдық ауытқулары зоррақ болатын жағдайға дейін өзгерді. Бұл өсімдіктер, мүмкін, 66 миллион жыл бұрын Антарктика түбегіндегі жанартаулық белсенділікке байланысты көптеген тіршілік иелерінің қырылған Креда-Палеоген жойылу оқиғасынан аман қалды. Сеймур аралынан Антарктика түбегінің жанындағы 60 миллион жыл бұрынғы Палеоценге жататын өсімдік қазбалары, қазіргі Австралия мен Оңтүстік Америкада өсетін қоңыржай белдеу өсімдіктерінің ата-тегі болып табылады. Король Джордж аралының Соңғы креда (кампан) кезеңіне жататын Замек және Жарты үш нүктелік формациялары 60° оңтүстік ендікте орналасқан және Подкарпус; Араукария; лептоспорангиатты папоротниктер Cladophlebis және Clavifera; және гүлді өсімдіктердің әртүрлі Magnoliopsida түрлері, Dicotylophyllum, Myrciophyllum santacruzensis, Nothofagus, Sterculiaephyllum australis, Monimiophyllum және т.б. сияқты бай қазба флора жиынтығын көрсетеді. Сеймур аралының 63° оңтүстік ендіктегі креда-палеоген шекарасын қамтитын Собрал формациясы, Кунониа тұқымдасына жататын жаңа қазба гүлін – Eucryphiaceoxylon eucryphioides-ті тапты.
The canopy of the polar forests around present day Alexander Island, which was around 75°S in the Middle Cretaceous, were predominantly evergreen, and likely most South Polar forests were as well, and comprised mainly araucarian and podocarp conifers. Some flower remains were discovered near 60°S, and it is possible at such a low latitude that this area was subject to polar winters and seasonal weather, though the flowers suggest an annual temperature range of and a rainy climate. Pollen remains from southeastern Australia are identical to living plant species of Australia: conifers, flowering plants that inhabit areas with high rainfall and a Mediterranean climate, and sclerophyllous scrublands, indicating a unique landscape of rainforest and open bushland. Indicated by the size of the tree rings on fossil trees, the Antarctic polar forests featured a cooling trend throughout the Maastrichtian age 72 to 66 mya, from a mean annual temperature of 7 °C (45 °F) to a more seasonally extreme These plants likely survived the Cretaceous–Paleogene extinction event, which killed off most life 66 Ma, on the volcanic Antarctic Peninsula; plant fossils dating to 60 Ma in the Paleocene from Seymour Island off this peninsula are recognized as being the ancestors of temperate plants inhabiting modern day Australia and South America. The Late Cretaceous (Campanian) Zamek and Half Three Point Formations of King George Island were located at 60°S and display a rich assemblage of fossil flora, such as Podocarpus; Araucaria; the leptosporangiate ferns Cladophlebis and Clavifera; and a variety of Magnoliopsida flowering plants, Dicotylophyllum, Myrciophyllum santacruzensis, Nothofagus, Sterculiaephyllum australis, Monimiophyllum, and so forth. The Sobral Formation of Seymour Island spanning the Cretaceous–Paleogene boundary at a paleolatitude of 63°S provided a new genus of fossil flower in the family Cunoniaceae, Eucryphiaceoxylon eucryphioides.
Экология
Бүгінгі Австралиядағыдай, Шығыс Гондвана көптеген эндемикалық жануарларға мекен болды, олардың ішінде Креда дәуірінің қалған бөлігінде жойылып кеткен туыстастықтардың көптеген қалдық түрлері бар еді. Кейбір болжамдар бойынша, Кейінгі Креда дәуірінің полярлық аймақтарында ордовик дәуірінен бастау алған өсімдіктер мен жануарлар тобы қоныстанған болуы мүмкін. Креда дәуірінің соңында Антарктиданың біртіндеп оқшаулануы Ведделл провинциясы деп аталатын су жануарларының ерекше тобын қалыптастырды.
Much as in Australia today, East Gondwana played host to many endemic animals, which included many relict species of families that had gone extinct in the rest of the Cretaceous world. It is possible the polar regions of the Late Cretaceous had been inhabited by groups of plants and animals whose ancestry can be traced back to the Ordovician. The gradual isolation of Antarctica in the Late Cretaceous created a distinct group of aquatic creatures called the Weddellian Province.
Құстар
[[Файл:Waimanu BW. jpg|thumb|Кейінгі креда кезеңінде ерте пингвиндер (жоғарыда Вайману) болған болуы мүмкін.
[[File:Waimanu BW. jpg|thumb|Early penguins (Waimanu above) may have existed in the Late Cretaceous.
Палеоцен
Астероид соқтығысынан кейін, одан кейінгі соқтығыс қысымы динозаврларды және мезозойлық өмірдің көп бөлігін креда-палеоген жойылу оқиғасында жойды деп саналады. Дегенмен, осы кезеңде Антарктида мен Австралия шөгінділеріндегі өсімдіктер мен екі жақтаулы моллюскалардың қазбаларында кенеттен жойылу шегінің болмауы Оңтүстік поляр аймағындағы соқтығыс әсерінің әлсіз болғанын көрсетеді. Креда кезеңінің поляр аймақтарындағы динозаврлар мен басқа да жануарлар ұзақ мерзімді қараңғы және суық ауа-райында өмір сүруге жақсы бейімделгендіктен, бұл қоғам оқиғадан аман қалған болуы мүмкін деп болжанады. Плезиозаврлар өз қалдықтарының орналасқан жерлеріне сүйене отырып, тұщы су өзендері мен эстуарлар жүйесінде мекендеген, ертеден орта юра кезеңінде Австралияны қоныстандырған болуы мүмкін. Олардың қалдықтары, негізінен тістері, оңтүстік-шығыс Австралиядан кейінгі креда кезеңінен табылды, бірақ олар сипатталған жоқ, себебі қалдықтар тым сирек. Тістер плиозаврлармен, атап айтқанда ерте креда кезеңінде жойылған ромалеозавридтер мен Лептоклидтермен белгілі бір туыстық байланысқа ие, бұл полярлық тұщы су жүйелері креда кезеңінің плиозаврлары үшін пана болған болуы мүмкін екенін көрсетеді. Қазіргі теңіз жорғалаушыларынан өзгеше, Оңтүстік полярлық плезиозаврлар суық суларға жақсы төзімділік танытқан.
After an asteroid impact, the ensuing impact winter is thought to have killed off the dinosaurs along with much of Mesozoic life in the Cretaceous–Paleogene extinction event. However, the lack of an abrupt extinction horizon in Antarctic or Australian sediments for plant and bivalve fossils during this time period indicates a less powerful impact in the South Polar region. Given that the dinosaurs and other fauna of the polar regions of the Cretaceous were well adapted for living in long periods of dark and cold weather, it has been postulated that this community might have survived the event. Plesiosaurs inhabited freshwater river and estuary systems, given the locations of their remains, probably colonizing Australia in the Early to Middle Jurassic. Their remains, mainly teeth, have been documented from southeastern Australia deriving from the Late Cretaceous, though they were never described as the remains are too sparse to do so. The teeth share some affinity with pliosaurs, notably the rhomaleosaurids and Leptocleidus, which died out in the Early Cretaceous, indicating the polar freshwater systems may have been a refuge for the pliosaurs of the Cretaceous. In contrast to modern marine reptiles, these South Polar plesiosaurs probably had a better tolerance of colder waters.
Омыртқасыздар
Жаңа Зеландияның оңтүстік полярлық кредалық шөгінділерінен жәндіктер мен қабықтылылардың бірнеше қазба қалдықтары белгілі. Кейінгі креда дәуіріндегі Мангаотан Монро конгломераты 68° оңтүстік ендікте орналасқан және Helastia sp. қазба қалдықтары табылды, ал Hemioon novozelandicum крабы Албиан дәуірінің соңында 76° оңтүстік ендікте орналасқан Свалл балшық тасынан табылған. Сонымен қатар, Сеноман және Турон дәуірлерінде 79° оңтүстік ендіктегі Чатем аралдарының Тупуанги формациясында жәндіктердің бірнеше мысалы табылған.
Several fossils of insects and crustaceans are known from South Polar Cretaceous sediments of New Zealand. The Late Cretaceous Mangaotanean Monro Conglomerate was situated at 68°S and provided fossils of Helastia sp., and the crab Hemioon novozelandicum was found in the Swale Siltstone, located at 76°S during the late Albian. Several specimens of insects were also found in the Tupuangi Formation of the Chatham Islands at a latitude of 79°S during the Cenomanian to Turonian.