Кеңес үкіметіндегі халық комиссариаты (Наркомат) – 1917-1946ж. мемлекеттік басқару органы. Министрлікке балама, салалық басқарумен айналысты. Тарихы, құрылысы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халық комиссариаты (народный комиссариат; Наркомат) – 1917–1946 жылдар аралығында Кеңес мемлекетінде (Ресей КСРФ-да, басқа одақтық және автономиялық республикаларда, Кеңес Одағында) мемлекеттік қызметтің белгілі бір саласын немесе ұлттық экономиканың жекелеген секторын басқарумен шұғылданған орталық атқарушы орган; министрліктің аналогы. Әдетте, Халық комиссариатын халық комиссары (народный комиссар; Нарком) басқарды, ол тиісті деңгейдегі Халық комиссарлары Кеңесінің құрамына кірді. Комиссариаттар бұрынғы Ресей империясы аумағындағы республикаларда Кеңес билігі орнаған кезде мемлекеттік басқарудың орталық органдары ретінде құрылды. Халық комиссариаттарының саны ағымдағы жағдайларға байланысты өзгеріп отырды; көбінесе, бұл қолданыстағы комиссариаттарды бөліп, жаңаларын құру арқылы ұлғайды.
A People's Commissariat (народный комиссариат; Narkomat) was a structure in the Soviet state (in the Russian Soviet Federative Socialist Republic, in other union and autonomous republics, in the Soviet Union) from 1917–1946 which functioned as the central executive body in charge of managing a particular field of state activity or a separate sector of the national economy; analogue of the ministry. As a rule, a People's Commissariat was headed by a People's Commissar (народный комиссар; Narkom), which is part of the government – the Council of People's Commissars of the appropriate level. Commissariats were created as central organs of state administration when Soviet power was established in the republics in the territory of the former Russian Empire. The number of People's Commissariats changed in accordance with the requirements of the current moment; overall it increased due to the separation of existing ones and the formation of new ones.
Жалақы
1917 жылы 1 желтоқсанда Лениннің ұсынысымен Халық комиссарлары Кеңесі "Халық комиссарлары мен жоғары лауазымды қызметкерлердің еңбекақы мөлшері туралы" декрет қабылдады ("Уақытша жұмысшы және шаруа үкіметінің газеттері" №16-да жарияланды, 1917 жылғы 6 желтоқсан). Декретке сәйкес, халық комиссарларының еңбекақысы 500 рубль және әр мүгедек отбасы мүшесі үшін 100 рубль болды, бұл шамамен жұмысшының орташа жалақысына тең келеді.
The Council of People's Commissars adopted on December 1, 1917, at the suggestion of Lenin, the decree "On the amount of remuneration of the people's commissars and senior officials" (published on December 6, 1917, in No. 16 of the "Newspapers of the Provisional Worker and Peasant Government"). According to the decree, the remuneration of the people's commissars was 500 rubles plus 100 rubles for each disabled family member, which was approximately equal to the average wage of the worker.
Ресей Совет Федеративтік Социалистік Республикасы
Кішігірім өзгерістер мен қосымшалармен бірге, Ресей Совет Федеративтік Социалистік Республикасының халық комиссариаттарының тізімі 5-ші Бүкілресейлік Кеңестер съезінде қабылданған 1918 жылғы Ресей Совет Федеративтік Социалистік Республикасы Конституциясының 43-бабында да келтірілген.
With minor changes and additions, the same list of people's commissariats of the Russian Soviet Federative Socialist Republic is also presented in Article 43 of the Constitution of the Russian Soviet Federative Socialist Republic of 1918 adopted by the 5th All Russian Congress of Soviets.