Кіріспе
Британдық сақталған стандартты кабельдік темір жол жүйесі (1826 жылы салынған)
1826 жылы Джордж Стивенсон салған Боуес темір жолы – әлемдегі жалғыз жұмыс істеп тұрған, сақталған стандартты кабельдік темір жол жүйесі. Ол Дархемдегі шахталардан көмірді Тайн өзеніне жеткізу үшін салынған. Бұл орын ескерткіш ретінде тіркелген. Темір жол жылдың наурыз айынан қазан айына дейін әр бейсенбі, жұма және сенбі күндері, сондай-ақ жыл бойындағы бірнеше шаралар күндері ашық болады.
Өмірбаян
Ұлы одақтастар, Джон Боуес сияқты кәсіпкерлердің серіктестігі, Дархемдегі Спрингвеллде көмір шахтасын ашты. Көмірді Тайн өзеніне тасымалдау үшін темір жол қажет болды. Жоспар бойынша, көлбеу жазықтықтар салынып, бу күші мен гравитация күшінің үйлесімі арқылы көмір вагондары жылжытылатын болды. Бұл темір жолды 1822 жылы аяқталған Хеттон кенішінің темір жолын салған Джордж Стивенсон жобалаған.
Құрылыс
Темір жол Маунт-Мур мен Джарроу арасында Спрингвелл ауылы арқылы салынды. Спрингвелл мен Джарроу арасындағы бірінші бөлігі 1826 жылдың 17 қаңтарында ашылды. Маунт-Мур тауы 1826 жылдың сәуір айында қосылды. Желі ашылған кезде ол төрт көлбеу учаскеден тұрды: Маунт-Мурдан Блэкхэм төбесіне дейінгі бір тік көлбеу және Блэкхэм төбесінен Спрингвеллге дейінгі бір көлбеу. Блэкхэм төбесінде, екі көлбеудің де жоғарғы нүктесінде, арқанды тартып тұратын стационарлық двигательдері орналасқан "тасымалдаушылар үйі" болды. Спрингвеллден ұзақ, өздігінен жұмыс істейтін көлбеу созылды. Шамамен 5 миль (8 км) локомотивпен жұмыс істейтін желі Жарроуға дейін жетті, онда соңғы көлбеу көмір тиейтін платформаға қызмет етті. 1842 жылдың мамыр айында желі Тим аңғары арқылы Киблсворт кенішіне дейін ұзартылды. Темір жол 1854 жылы Марли-Хилл мен Киблсворт арасындағы байланыс орнатылғанда аяқталды, бұл Диптон кеніштеріне қол жеткізуге мүмкіндік берді.
Операция
1947 жылдың 1 қаңтарынан бастап темір жол Ұлттық көмір басқармасының меншігіне өтті және олар басқарды. 1974 жылдан кейін еңістердің ешқайсысы жұмыс істемеді және желі тек Уордлиден солтүстік-шығысқа қарай қолданылды. Еңістер соңғы рет пайдаланылған күн, 1974 жылдың 4 қазаны, BBC және Tyne Tees телеарналарының түсіру топтарымен тіркелді. Боуз темір жолының еңістерден солтүстік-шығысқа қарай қалған бөліктері Уордлидегі депо арқылы қамтамасыз етілді. Желінің ұзындығы қысқартылды, соңында шамамен 1 миль (2 км) ғана қолданыста болды. Бұл соңғы бөлік 1986 жылдың 10 қаңтарында, 180 жылдығына бірнеше күн жетпей жабылды. 1975-1986 жылдар аралығында оның негізгі тірегі болған кокс зауытының атымен Ұлттық көмір басқармасы бұл қысқарған жүйені Монктон темір жолдары деп атады.
Сақталған темір жол
Tyne & Wear Industrial Monuments Trust 1975 жылдың сәуірінде құрылды және округтік кеңес нұсқауы арқылы Ұлттық көмір басқармасынан Спрингвелл аймағындағы желіге бақылауды алды. 1975 жылға қарай Спрингвелл шеберханалары Locomotion No. 1 сияқты локомотивтердің көшірмелерін жасады және "Locomotion Enterprises" деген атпен сауда жасады. Сақталған Боустың темір жолына Спрингвелл кенішінің шеберханалары, бір мильдік жолаушылар темір жолы және тағы бір мильдік арқанмен тартылатын еңіс кіреді. Қонақтар Виктория дәуіріндегі шеберханаларды аралап, инженерлік және ұста шеберлігінің көрсетілімдерін тамашалай алады. Спрингвеллде темір жол ғимараттарын аралап, темір жолдың вагон паркін көруге, сондай-ақ кішкентай мұражайға, кафеге және дүкенге баруға болады. Алдағы уақытта темір жол халықтың игілігі үшін жолаушылар тасымалын және арқанмен тарту көрсетілімдерін қайта бастауды жоспарлап отыр.
Бастапқы жүйе
Боуз темір жолы толық жұмыс істеген кезде желіде сегіз арқанмен жұмыс істететін еңіс жолдары болды. Олардың екеуі (Спрингвелл және Биркхедс еңіс жолдары) өздігінен әрекет ету принципі бойынша жұмыс істеді; төмен түсетін толық вагондардың салмағы төбедегі кері дөңгелектің айналасында жүретін арқан арқылы бос вагондарды жоғары көтерді. Қалған алты еңіс жолында (Киблсворт, Блэк Фелл, Блэкхэмс Хилл шығыс және батыс, Старрс және Аллердин еңіс жолдары) арқандар еңіс жолының үстінде орналасқан стационарлық бу, ал кейін электрлік тарту қозғалтқышымен жетектелді. Бұл типтегі темір жол операциясы қазіргі локомотивтерге дейін пайда болған, және 1826 жылы Джордж Стивенсон оны құрған. Желінің біртіндеп жабылуы нәтижесінде тек төрт еңіс жолы қолданыста қалды, олар 1974 жылдың 4 қазанында толығымен жабылды.
Сақталған жүйе
1974 жылдан бері сақталған жол екі арқанмен жұмыс істейтін еңіске ие. Бұл – Блэкхэмс-Хиллдің шығыс және батыс еңістері. Екеуі де Блэкхэмс-Хилл қозғалтқышымен жұмыс істейді, ол 300 а.к. (атты күш) Metropolitan Vickers қозғалтқышы, 1950 жылдың 30 шілдесінде пайдалануға берілген. Бұл қозғалтқыш Шығыс немесе Флэтт еңісін (1170 ярд, 1:70 қабаттамасымен) және Батыс немесе Шорт Бэнк еңісін (750 ярд, 1:13 қабаттамасымен) қамтамасыз етеді. Осы еңістер арқылы сақталған теміржол, ең көне және ерекше теміржол жұмыс түрлерінің бірін көрсетеді. Қазір бұл Британияда осыны көруге болатын жалғыз орын. Дегенмен, вандализм мен тозуға байланысты еңістер қазіргі уақытта жұмыс істемейді.
Бу локомотивтері
Эндрю Баркли В. С. Т. Мейкерс No 2361, 1954 жылы салынған. Жалпы жөндеуді күтуде; жаңа бу құбыры және қазандық сертификаты қажет. Бұрын Long Meg кені мен Cocklakes-те пайдаланылған. 2008 жылдың қыркүйегінде British Gypsum компаниясы локомотивтің меншігін Боуз теміржол компаниясына берді. Эндрю Баркли No 22 (No 6 Аймақ B 85 тобы). Мейкерс нөмірі 2274, 1949 жылы Боуз теміржолында пайдалану үшін салынған. Боуз теміржолында сақтаудағы алғашқы локомотивтердің бірі, «Планетамен» бірге. Қазіргі уақытта күрделі жөндеу мен қазандық сертификатын күтуде.
Дизельді локомотивтер
101-планета. Темір жол сақтауға кіріскен кезде, маневрлік жұмыстар мен жүк пойыздарында тұрақты түрде қолданылған алғашқы локомотив. Қазіргі уақытта пайдаланылуда. Hunslet Engine Company No 6263. Жүк пойыздарында және маневрлік жұмыстарда қолданылады; желідегі ең қуатты маневрлік локомотив. Қазіргі уақытта қолданылмайды, жаңа тежегіш колодкалар мен кішігірім жөндеу қажет. Ruston & Hornsby 88 классы No 476140 "Redheugh". Жолаушылар және демонстрациялық көмір пойыздарында пайдалану үшін қалпына келтірілген. Алғашқыда Редхоу газ зауытында пайдаланылған. Ruston & Hornsby 165 классы локомотивтері "Pinky" (1953) және "Perky" (1954), Сандерленд портымен сыйға берілген. Олар Дарем графтығындағы соңғы жұмыс істеп тұрған өнеркәсіптік локомотивтердің бірі болды. Perky қазіргі уақытта жұмыс істеп тұр, Pinky жөндеуде.