Кіріспе
Диспетчер – кең ауқымды операцияларды үйлестіретін, ақпаратты қабылдайтын және тарататын байланыс қызметкері. Диспетчерлер полиция, өрттен қорғау және жедел медициналық көмек көрсету бөлімдері сияқты төтенше жағдайлармен айналысатын ұйымдарда, сондай-ақ мотоцикл курьерлері, такси қызметтері, жүк тасымалдау компаниялары, теміржолдар, автобус жүйелері және коммуналдық қызметтер сияқты азаматтық ұйымдарда ақпарат беру, қызметкерлерді басқару және операцияларды үйлестіру үшін пайдаланылады.
the communications occupation
A dispatcher is a communications worker who receives and transmits information to coordinate operations of other personnel and vehicles carrying out a service. Emergency organizations including police departments, fire departments, and emergency medical services departments as well as civilian organizations such as motorcycle couriers, taxicab providers, trucking companies, railroads, bus systems, and public utility companies, use dispatchers to relay information, direct personnel, and coordinate their operations.
Тез арада хабарласу диспетчерлері
Төтенше жағдайлар диспетчері, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздік диспетчері, 911 диспетчері немесе қоғамдық қауіпсіздік телекоммуникаторы деп аталады, полиция, өрт сөндіру және шұғыл медициналық көмек қызметтері сияқты төтенше жағдайларда көмек қажет ететін адамдардан келіп түсетін қоңырауларды қабылдайды. Диспетчер шақырушыдан ақпарат алғаннан кейін, көмек сұрауының мәніне жауап беру үшін қажетті тиісті қызметтерді қосады. Диспетчер сондай-ақ, жауап берудің тиімділігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз етуге көмектесетін маңызды ақпаратты алады және оны жедел әрекет ететін бөлімшелерге жеткізеді. Төтенше жағдайлар диспетчерлері сонымен қатар, жүрек-өкпе реанимациясы, босану және алғашқы медициналық көмек көрсету сияқты өмірді сақтап қалуға бағытталған медициналық процедуралар бойынша шақырушыға немесе жанындағы адамдарға көмектесу үшін алдын ала бекітілген нұсқауларды пайдалана алады. Оларға арнайы сертификация қажет болуы мүмкін. АҚШ-та 2004 жылы жұмыс істеген диспетчерлердің шамамен 10% -ы қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлері болды.
Әуе компаниясы немесе ұшу диспетчерлері
Ұшу диспетчері желдің жылдамдығы, дауылдар, ұшақтың техникалық сипаттамалары мен жүктемесі және басқа да жағдайларды ескере отырып, ұшу маршрутын жоспарлауға көмектеседі. Кейбір диспетчерлер ұшуды қадағалау қызметін ұсынады және жағдай немесе маршрут өзгерген жағдайда ұшқыштарға кеңес береді. Олар көбінесе әуе компаниясының операциялық немесе басқару орталығында жұмыс істейді.
Жұмыс жағдайы мен қоршаған орта
Диспетчерлер белгілі бір географиялық аймақтағы барлық коммуникацияны бақылауға жауапты. Қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлері өз ведомствосының құзырындағы барлық төтенше жағдайлар бойынша коммуникацияны қамтамасыз етеді. Бұл қызметкерлер келіп түскен қоңырауларды қабылдап, құжаттайды, тиісті персоналға хабарлама жібереді және өз қызметкерлерінің күнделікті қызметін тіркеп отырады. Қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлері көбінесе полиция бөлімінде, өрт сөндіру станциясында немесе ауруханада жұмыс істейді. Қоғамдық қауіпсіздік диспетчерінің жұмыс жағдайы басқаларына қарағанда әлдеқайда стресті болуы мүмкін, себебі қоңырауды дұрыс жеткізбеу немесе қате басқару төтенше жағдайға қарсы күресуші персоналдың кешігуіне немесе дұрыс бағытталмауына себеп болуы мүмкін, бұл ауыр жарақаттарға немесе тіпті өлімге әкелуі мүмкін. Бір апатта 19 адам қаза тауып, 48 адам жарақат алды, себебі диспетчер бір жүкті пойыз станцияға жақындап келе жатқанда, жолаушылар пойызына станциядан кетуге рұқсат берген.
Білім беру және жұмыспен қамту
Диспетчерлік қызметте жұмыс істеу үшін әдетте орта мектептің дипломынан жоғары білім талап етілмейді, бірақ осы салада жұмыс істейтіндердің көпшілігі гуманитарлық ғылымдар дәрежесін алған. Жұмыс берушілер компьютерлік және кеңселік дағдылары, қарым-қатынас дағдылары және қысым кезінде жылдам жұмыс істей алатын үміткерлерді бағалайды. Қоғамдық қауіпсіздік диспетчері лауазымына үміткерлерден жазбаша, ауызша немесе практикалық сынақтардан өту талап етілуі мүмкін және олар мемлекеттік немесе жергілікті регламенттермен реттеледі. Қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлері мемлекеттік немесе жергілікті органдарға полиция, өрттен қорғау немесе шұғыл медициналық көмек көрсету үшін жұмысқа орналасу алдында немесе кейін сертификат алуы және қосымша оқудан өтуі мүмкін. Бұл диспетчерлерге қажетті оқыту деңгейі, әдетте, басқа диспетчерлік қызметтерге қарағанда кең ауқымды болады. Қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлері үшін стандартты сертификаттау талабы – АҚШ Федералдық Тергеу бюросының (FBI) Ұлттық қылмыс туралы ақпарат орталығының (NCIC) деректер базасы жүйесіне қол жеткізу үшін Терминал операторы сертификаты. Бұл деректер базасына қол жеткізу жиі NCIC-ке ұқсас мемлекеттік деңгейдегі жүйеге қосымша қол жеткізуді қамтамасыз етеді, бұл қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлеріне автокөлік тіркеу және жүргізуші куәліктері туралы ақпаратты, сондай-ақ түрлі құқық қорғау органдарының іздеу және ұстау ордерлерін алуға мүмкіндік береді, бұл мемлекеттік және ұлттық деңгейде қолданылады. Сертификаттардан өзге, қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлеріне арнайы оқыту да қажетті немесе ұсынылады. Қоғамдық қауіпсіздік диспетчерлері халық пен шұғыл қызметтер арасындағы бірінші байланыс болғандықтан, олар шалушыдан көп көлемде ақпарат алуға қабілетті болуы керек. 911 диспетчерлері үшін мұндай мамандандырылған оқытуға мыналар кіруі мүмкін: суицидке қарсы араласу, келіссөздер жүргізу (барымта кезінде), бомба туралы ескертулер, тактикалық диспетчерлік (SWAT командалары үшін), отбасылық зорлық-зомбылық және ішкі және шетелдік терроризмке қарсы шаралар. Көптеген диспетчерлер шұғыл медициналық көмек диспетчерлері ретінде де оқытылады, шұғыл медициналық көмек келгенге дейін зардап шеккендерге немесе олардың туыстарына алғашқы медициналық көмек көрсету нұсқауларын бере алады. АҚШ Еңбек статистикасы бюросының мәліметінше, 2004 жылы 266 000 адам диспетчер ретінде жұмыс істеген. Сонымен қатар, қазіргі диспетчерлердің бір бөлігі басқа мамандықтарға ауысуы немесе еңбек нарығын тастауы күтілуде, бұл бос орындардың көбеюіне әкеледі.
Жабдық
Диспетчердің негізгі құралы – диспетчерлік консоль. Диспетчерлік консоль – жеке немесе қоғамдық радио жүйесімен байланысатын жүйе, ол диспетчерге барлық далалық қызметкерлермен, полиция қызметкерлерімен, жедел жәрдем қызметкерлерімен және басқа да адамдармен тікелей байланысу арқылы олардың қызметін үйлестіруге мүмкіндік береді. Диспетчерлер диспеттерлік жұмысты ұйымдастыру үшін түрлі аппараттық және бағдарламалық құралдарды пайдаланады.