Кіріспе

Топырақты жылжытуға арналған ауыл шаруашылығы құралы.

Раке (көне ағылшын тілінде raca, голланд тілінде hark, неміс тілінде Rechen сөздерімен туындас, түбірі "бірге жинау", "құю" мағынасын білдіреді) – сыртқы қолдануға арналған сыпырғыш; тісті таяқшасы тұтқаға көлденең бекітілген немесе тістері тұтқаға бекітілген, жапырақтарды, сабанды, шөпті сияқтыларды жинауға, сондай-ақ бағбанда топырақты жұмсарту, жеңіл арамшөптерді жою және тегістеу, газоннан құрғақ шөптерді алып тастау және жалпы ауыл шаруашылығында тырмалау жұмыстарын атқаруға қолданылатын құрал. Ауыл шаруашылығында қолданылатын үлкен механикалық ракелер, олар шөп жинағыш ракелер деп те аталады, әртүрлі конструкцияларда жасалады (мысалы, жұлдыз тәрізді ракелер, айналмалы ракелер және т.б.). Механикаландырылмаған шаруашылықта қолмен қолданылатын ракелердің түрлі нұсқалары қолданылуы мүмкін.

Ракалардың түрлері

Қазіргі қол шайқақтары әдетте болаттан, пластиктен немесе бамбуктан жасалған тістерге немесе қылауларға ие, бірақ тарихта олар ағаштан немесе темірден жасалған. Сап әдетте ағаштан, бамбуктан, болаттан немесе шыны талшықтан жасалған ~ сап болып табылады. Жапырақ шайқақтары жапырақтарды жинауға, кесілген шөп пен қоқысты жинауға қолданылады, олардың ұзын, жалпақ тістері L пішінінде бүгілген және бекіту нүктесінен жайылған. Бұл тістердің жер бедеріне бейімделуіне мүмкіндік береді, сонымен қатар өсімдіктерге зиян тигізбеу үшін жеңілдік қамтамасыз етеді. Телескопты жапырақ шайқақтары тістерді жылжымалы тіреу нүктесін сап бойымен жылжыту арқылы жиыруға мүмкіндік береді. Бақша шайқақтары әдетте болат тістерге ие және топырақ пен ірі қоқыстарда ауыр жұмыс істеуге арналған. Олардың тістері ұзын, қатты, тозуға және иілуге төтеп бере алады. Ландшафт шайқағы үлкен бақша шайқағына ұқсайды, оның басы ұзынырақ. Ландшафт шайқағы кең аумақтың топырағын тегістеу және деңгейлеу үшін қолданылады. Ол айтарлықтай енімен дәстүрлі жапырақ шайқақтарынан немесе топырақ тілгіштерінен ерекшеленеді. Әдетте, ландшафт шайқағының басы 30-38 дюйм немесе одан да кең болады, сапқа 90 градус бұрышпен орналасқан болат тістерге ие. Тас шайқағы ландшафт шайқағына ұқсас, бірақ 18-28 дюйм шамасында тар басы бар және болаттан немесе алюминийден жасалған. Басы сапқа 90 градус бұрышпен орналасқан. Құрғақ шөп шайқағының негізгі қызметі – құрғақ шөпті жою, ол газон мен топырақ арасындағы органикалық қабат. Құрғақ шөп шайқағының құрылысы ерекшеленеді, оның басының екі жағында да өткір пышақтар орналасқан. Бір жағы құрғақ шөпті бұзады, ал екінші жағы оны алып тастауға көмектеседі. Назарсыз қалдырылған тығыз құрғақ шөп қабаты ауа мен күн сәулесінің шөп түбіріне енуіне кедергі келтіріп, газон ауруларына әкелуі мүмкін. Әсіресе, қалыңдығы 1/4 дюйм немесе одан да көп құрғақ шөп қабатын жою газонның жалпы денсаулығы мен өміршеңдігін арттыруға көмектеседі. Сенімді құрғақ шөп шайқағы осы жұмысты тиімді орындау үшін қажетті құрал болып табылады.

Доға шайқақтары – сап пен табанды доға тәрізді кеңейтіммен бөлетін бақша шайқақтарының бір түрі, бұл табанның жалпақ артқы жағын тегістеу және сыпыру үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Олардың тістері біршама жұқарақ және қысқарақ болуы мүмкін, сонымен қатар бау-бақша және ландшафт жұмыстарының көптеген түрлерін орындай алады, ал құрылысының қымбаттылығына байланысты олар кәсіби құралдар болып табылуы мүмкін. Сонымен қатар, табанның артқы жағына әртүрлі пішіндес тістердің екінші жиынтығы қосылуы мүмкін. Жеміс жинау шайқақтары – жемістерді жинауға арналған құралдар. Өртке қарсы шайқақтар, қарапайым шайқақтың ауыр нұсқасы, өрттің алдын алу үшін қолданылады.

Мәдени бірлестіктер

Егер жерде тістері жоғары қарап жатқан шүмерек (суретте көрсетілгендей) болса, дақпыңмен оған басқан адамның тұтқасы жылдам жоғары созылып, бетіне тиюі мүмкін. Мұндай жағдай көбінесе комедиялық фильмдер мен мультфильмдерде, мысалы, Том мен Джерриде және Симпсонның "Кейп Феар" атты эпизодында кездеседі, онда шүмеректер Сайдшоу Бобтың "басты жауы" деп сипаттаған нәрсесіне айналады. Орыс тілінде "бір граблиге екі рет басқанша" (наступить на те же грабли) деген мақал бар, ол "бір ақымақтық қатені қайталау" дегенді білдіреді. Сонымен қатар, орыс сленгінде "грабли" сөзі "қиындықтар" деген мағынаны білдіреді. 16 ғасырдағы қытай романы "Батысқа саяхат" кітабындағы басты кейіпкер Чжу Бацзие өзінің "Тоғыз тісті шүмерегі" (Jiǔchǐdīngpá) атты ерекше қаруын қолданады. Жапон халық фольклорында Кумаде (熊手, "айың қолы" деген мағынада) – шүмерек. Оның кішкентай, қолға ұсталатын, әсемделген түрі ингимоно ретінде сатылады, әсіресе қараша айында Жапония бойынша өтетін Тори но Ичи (лат. "Қоқиқақ базары") кезінде, және ол пайдаланушыға жақсылықты тартуға және/немесе жамандықтан құтылуға көмектеседі деп сендіреді.

Қатты шауып алу

Бұл типтегі тырмыл топырақты жақсарту және кепкен шөптерді (көктемгі шөптерді) жоюға, сондай-ақ ірі қоқыстарды жылжытуға арналған. Көптеген арамшөптердің тамырлары шөпке қарағанда нашар және беткі қабатта орналасқан, сондықтан кепкен шөптерді жою, содан кейін қажетті күн сәулесі, тыңайтқыш және тұқым себу, ал қажет болған жағдайда, қосымша химиялық шаралар қолдану жақсы шөп өнімін қамтамасыз етеді. Үлкен аумақтарда кепкен шөптерді жою немесе топырақты дайындау үшін үлкенірек құралдар (немесе шабу машинасына қосылатын құрылғылар) жиі қолданылады.

Пластик немесе металл

Әрқайсысының артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Пластмасса шүмектер әдетте жеңіл және төмен бағалы болады. Оларды үлкен енділікпен жасауға болады, сондықтан жақында төгілген жапырақтарды жинауға олар ыңғайлы. Металл тісті шүмектер көктемдегі жинауға жақсырақ, себебі ылғалды немесе шіріген қалдықтарды металл тістері шөп қабатына енгенде тиімді жинауға болады.