Кіріспе

Неміс физигі (1925–2001)

Буркхард Хейм (9 ақпан 1925 – 14 қаңтар 2001) – Германияның теориялық физигі, «Хейм теориясы» деп аталатын біріктірілген өріс теориясын жасағандығымен белгілі. Ол ерекше қызығушылықпен өз теориясын гиперғарыш саяхатын дамытуға қолдануға тырысты.

1940 жылдар

1943 жылы Хейм атом бомбасын зерттеуге қатысқан неміс физигі Вернер Гейзенбергпен кездесіп, оған химиялық имплозияның бір түрін пайдаланып атомдық жарылысты жеңілдету жоспарын айтты. Бұл жоба 18 жасында ол әзірлеген «таза» сутекті бомба идеясына негізделген. Гейзенберг Хеймнің біліміне таң қалды, бірақ бұл тәсілдің іс жүзінде қолдануға келмейтінін ойлады. Бұл – гравитациялық, электромагниттік, әлсіз және күшті күштердің жоғары өлшемді кеңістіктегі олардың дұрыс Евклидтік метрикаларының бұрмалануы ретінде қарастырылған алғашқы реті болды. Хеймнің лекциясының қысқаша сипаттамасы Ғарыш зерттеулер қоғамының материалдарында тіркелген. 1954 жылы ол Геттингенде Карл Фридрих фон Вайцзекерден білім алды. Хеймнің келісім-шарты туралы хабар АҚШ-та гравитациялық басқарумен қозғалту зерттеулерінің қарқынды дамыған кезеңінде (1955–1974) жарияланды. Хеймнің баяндамасының соңында Жер бетінен Марс планетасының бетіне экспедицияны жүргізуге қатысты есептеулердің үлгісі келтірілген. 1957 жылдың қараша айында Хейм Франкфурттағы Германияның ракета технологиясы және ғарыш саяхаты қоғамына өзінің қозғалту теориясы туралы лекция оқыды. НЛО туралы жарияланымдарымен танымал неміс авторы фон Людвигердің сөзіне сәйкес, Хеймнің баяндамасының аудиожазбасы Америкаға жіберуге дайындалған. Хейм «динамикалық «Контрабария» принципі» тақырыбында баяндама жасады, онда ракеталар үшін ең жақсы химиялық қозғалтқыштардан гөрі далалық қозғалтқыштардың тиімділігі зерттелді. Бұл жұмыстар оның далалық қозғалтқыш теориясының негізгі ұғымдарына қатысты түсініксіз болып қалды, мүмкін, оның далалық теориясының қосымша өрістеріне қатысты есептеулер шешілмеген болар. Бұл есептеулер кейінірек бірнеше жылдан соң ғана орындалды. Ол элементар бөлшектердің массалық спектрін есептеу әдістемесін қамтыды. Вернер Гейзенбергтің ізбасары Ханс Петер Дюррдің ұсынысымен, Хейм келесі жылы «Элементар бөлшектерді біріктірілген түрде сипаттауға қатысты ұсыныстар» деген мақаласында өзінің біріктірілген өріс теориясының қорытындысын Макс Планк институтының Zeitschrift für Naturforschung (Жаратылыстану зерттеу журналы) журналында жариялады. Бұл оның теориясының ғылыми журналда жарияланған алғашқы реті еді.

Өмір және денсаулық

Хайм зертханадағы жарылыстан екі қолын жоғалтқаннан кейін кем дегенде 50 операциядан өтуге мәжбүр болды. Ол Эйнштейннің салыстырмалылық теориясын зерттеуге терең назар аудару арқылы қолындағы ауырсынуды психикалық және физикалық тұрғыдан бақылауға көмектесетінін байқады. Қолын жоғалту және көру қабілетінің күрт нашарлауы нәтижесінде Хайм феноменді, дыбыстық естелікке ие болды. Ол естіген формулаларды сирек ұмытып, бірнеше күннің ішінде жаңа тіл үйрене алатындығы айтылды. 1950 жылы ол Прага қаласынан келген бұрынғы концерт әншісі Гердаға үйленді.

Хайм теориясы және физика қауымдастығы

Хайм 1950-1960 жылдары БАҚ-та белгілі бір дәрежеде танымал болды, бірақ оның идеялары физикалық қауымдастықта кеңінен қабылданбады. Хаймның жұмыстарының маңызды бөлігі қатаң сараптамадан өткен журналдарда жарияланбаған. Хаймнің теориясы екі гипотетикалық нейтриноның бар екенін де болжайды, бірақ Үлкен электрон-позитрон коллайдеріндегі эксперименттер олардың жоқ екенін көрсетті.

Өмірбаяндары

Жоғарыдағы мәтін түпнұсқа неміс тілінде келтірілген. Илобранд, Людвиг. Физик Беркхард Хеймнің жаңа әлемге қарайысы.