Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кубалық ақын Дульсе Мария Лойнас Муньос (Гавана, Куба; 10 желтоқсан 1902 – 27 сәуір 1997) – кубалық ақын және куба әдебиетінің маңызды тұлғаларының бірі саналады. 1992 жылы оған Мигель де Сервантес сыйлығы табысталды. 1927 жылы Гавана университетінде азаматтық құқық саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады.
Cuban poet
Dulce María Loynaz Muñoz (Havana, Cuba; 10 December 1902 – 27 April 1997) was a Cuban poet, and is considered one of the principal figures of Cuban literature. She was awarded the Miguel de Cervantes Prize in 1992. She earned her Doctorate in Civil Law at University of Havana in 1927.
Ерте өмір
Дульсе Мария Лойнас – Кубаның азат ету армиясының батыры және "El Himno Invasor" атты марш әнінің сөзін жазған әйгілі генерал Энрике Лойнас дель Кастильоның қызы, сондай-ақ ақын Энрике Лойнас Муньостың әпкесі. Дульсе Мария 1902 жылдың 10 желтоқсанында Кубаның Гавана қаласында өнер мен мәдениетке жоғары сезімталдықпен және терең патриоттық сезімдермен қараған отбасында дүниеге келді. Бала кезінде үйде оқыған Лойнас поэзия үшін өте қолайлы жағдайда өсті. Лойнас балалық шағын қорғалған ортада өткізсе де, оның ерте жастығы әлдеқайда шымыр болды, сол кезде тек бай жас әйелдерге ғана қол жетімді тәжірибелерді, тіпті Кубадан тыс жерлерде де бастан өткерді. Ол жасөспірім және жиырма жасында бірнеше өлеңдерін жариялады.
Dulce María Loynaz was the daughter of the famous General Enrique Loynaz del Castillo, a hero of the Cuban Liberation Army and author of the lyrics of the march theme, "El Himno Invasor", and sister of poet Enrique Loynaz Muñoz. Dulce María was born in Havana, Cuba on December 10, 1902, to a family of great sensibility towards artistic and cultural manifestations and deep patriotic feelings. Homeschooled as a child, Loynaz grew up in a familiar environment highly propitious for poetry. Although Loynaz had a sheltered childhood, her early adulthood was much more adventurous, including experiences available at that time only to wealthy young women, even outside of Cuba. She published a number of poems in her teens and twenties.
Білім
Ол 1927 жылы Гавана университетінде азаматтық құқық докторы дәрежесін алды, бірақ заңгерлікпен сирек айналысты және 1961 жылы оны ұнамағандықтан толығымен доғарды. Ол көп саяхаттады. Бұған қоса, оның қабілеттері мен отбасының қоғамдағы беделі оны ғасырдың көрнекті испан тіліндегі авторларымен, оның ішінде испан жазушысы Федерико Гарсия Лоркамен, 1945 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алған чилилік ақын Габриела Мистралмен, кубалық жазушы Алехо Карпентьемен және 1956 жылы әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алған испан жазушысы Хуан Рамон Хименеспен жеке таныстырды.
She completed the Doctorate of Civil Law at the University of Havana in 1927, but rarely practiced law, and stopped practicing altogether in 1961 out of dislike. She was able to travel widely. In addition, her talents and her family's social position brought her into personal contact with some of the major Spanish language authors of the century, including Spanish author Federico García Lorca, Chilean poet Gabriela Mistral who won the Nobel Prize in Literature in 1945, Cuban author Alejo Carpentier, and the Spanish writer Juan Ramón Jiménez who won the Nobel Prize in Literature in 1956.
Басылымдар мен поэзия
Лойназ өзінің алғашқы өлеңдерін 1920 жылы "La Nación" басылымында жариялады. Ол Түркия, Сирия, Ливия, Палестина және Мысырға, сондай-ақ 1937 жылы Мексикаға, 1946-1947 жылдары Оңтүстік Американың әртүрлі елдеріне, ал 1947 және 1951 жылдары Канар аралдарына сапар шекті, онда ол қабылдау қызы ретінде жарияланды. Лойназ "Жардин" романын 1928 жылы жаза бастап, 1935 жылы аяқтады, бұл Куба әйелдері дауыс беру құқығын алғаннан кейін болды. ХХ ғасырдың басындағы осы жылдары Кубада феминистік қозғалыс өркендеп, әйелдердің құқықтары кубалықтардың саяси санасының бір бөлігіне айналды. "Жардин" романындағы Лойназдың феминистік көзқарасы қаланың бейнесімен тығыз байланысты. Роман кейіпкер қыздың Гаванаға ұқсайтын қалаға қарап тұрған бақшадан басталып, соңында да осылай аяқталады. 1950 жылы ол "El País", "Excélsior", "Social", "Grafos", "Diario de la Marina", "El Mundo", "Revista Cubana", "Revista Bimestre Cubana" және "Orígenes" сияқты сол кездегі әртүрлі басылымдарда апталық хроникалар жариялады. 1953 жылы ол Саламанка университетінің 700 жылдығына арналған мерекелік шараларға университет қонағы ретінде қатысты. Оның "Poemas sin nombre" (Атасы жоқ өлеңдер) кітабы 1955 жылы итальян тіліне аударылды. Ол конференциялар мен оқуларға қатысты, ғана емес Кубада, сондай-ақ Испания мен Латын Америкасында да. 1951 жылы Ұлттық өнер және әдебиет академиясының, 1959 жылы Куба тіл академиясының және 1968 жылы Испания Корольдік тіл академиясының мүшесі болып сайланды. 1984 жылы Испан тілінің Корольдік академиясы оны Мигель де Сервантес сыйлығына ұсынды. 1985 жылы Гаванада "Poesías Escogidas" (Таңдалған өлеңдер) және "Bestarium" (1959 жылға дейін жазылған өлеңдер жинағы) жарық көрді. Осы жылдары ол конференцияларға қатысып, баяндамалар жасады және Кубаның әртүрлі мәдени мекемелерінен алған сыйлықтары мен марапаттарын қабылдады. Ол король Альфонсо X даналық орденімен марапатталды және 1992 жылдың 5 қарашасында Испанияда король Хуан Карлос I-нің қолынан алған Мигель де Сервантес сыйлығын алды. Бұл испан әдебиеті әлеміндегі Нобель сыйлығымен теңестіріледі. 1959 жылы ол өз еркімен Кубада жазу мен жариялауды тоқтатты. Дульсе Мария Лойназ сияқты жеке өмірге бейім адамның Кубаның соңғы 40 жылдағы жағдайында өзін оқшау ұстауы, оның қоғамдық сөздерінің әрқашан сыпайы, патриоттық, бірақ саяси емес болуы таңқаларлық емес. Көбірек қызықтыратыны, оның жақын достарының айтуынша, ол 1959 жылы революция жеңіске жеткеннен кейін өлең жазуды толығымен доғарған. Оның жұмысы көптеген достарымен жеке құмарлық ретінде сипатталғанмен, оны қадағалаған әлеуметтік ортаның жоғалуы оны үнсіз қылған болуы мүмкін. Оның 80 жасқа толып, 25 жылдан астам ішкі қуғын-сүргіннен кейін туған елінде үлкен қызығушылықпен қарсы алынуы, оның "Нұх" өлеңіндегі көгершіннің қайтып оралуы сияқты, қауіпсіз бейіт символы болатын жасыл бұтақты әкелуімен салыстыруға болады. Оның соңғы туындысы "Fe de vida" (Өмір сенімі) 1993 жылы жарық көрді, осы оқиға Пинар-дель-Риода оның өмірі мен шығармаларына арналған Бірінші ибероамерикандық кездесу кезінде болды. Сонымен қатар, оның нәзік туындыларының кейбір бөлімдері әртүрлі әншілер мен ән жазушылардың музыкасына қосылды. Ол көптеген сыйлықтар алды, олардың ішінде: Карлос Мануэль де Сеспедестің Ұлттық ордені, Феликс Вареланың мәдениет ордені, Ұлттық мәдениет ерекшелігі, Алехо Карпентьер медалі (Куба) және 1947 жылы Альфонсо X Дананың азаматтық ордені. Ол 1987 жылы Кубаның Ұлттық әдебиет сыйлығымен марапатталды.
Loynaz published her first poems in La Nación in 1920. She traveled extensively including to Turkey, Syria, Libya, Palestine, and Egypt. Loynaz also visited Mexico in 1937 and various countries in South America from 1946 to 1947, and the Canary Islands in 1947 and 1951 where she as declared adoptive daughter. Loynaz began writing Jardin in 1928 and completed the novel in 1935, shortly after Cuban women obtained the right to vote. During these early decades of the twentieth century, a time of great feminist activity, a dynamic and effective women's movement flourished in Cuba, and women's rights became part of the Cuban political consciousness. The feminist attitude Loynaz displays in Jardin is tied strongly to the image of the city. The novel begins and ends with the heroine looking out from the garden toward a city that resembles Havana. In 1950, she published weekly chronicles at different publications of the epoch such as El País, Excélsior, Social, Grafos, Diario de la Marina, El Mundo, Revista Cubana, Revista Bimestre Cubana and Orígenes. In 1953, she attended as the university's guest, celebrations that marked the 700th year since the naming of Salamanca University. Her book Poemas sin nombre (Untitled Poems) was translated to Italian in 1955. She participated in conferences and readings, not only in Cuba but also in Spain and Latin America. She was elected as a member of the Arts and Literature National Academy in 1951, of the Cuban Academy of Language in 1959 and the Spanish Royal Academy of Language in 1968. The Royal Academy of Spanish Language nominated her for the Miguel de Cervantes Prize in 1984. In 1985, Poesías Escogidas (Selected Poems) and Bestarium (a book of poems written before 1959) were published in Havana. During these years, she participated in conferences, gave speeches, and received prizes and awards bestowed by different Cuban cultural institutions. She was awarded the King Alfonso X the Wise Order and on November 5, 1992, the Miguel de Cervantes Prize, an honorable distinction she received in Spain in 1992 from King Juan Carlos I's hands. This is considered the Nobel prize in the world of the Spanish literature. In 1959 she voluntarily stopped writing and publishing in Cuba. In a situation such as Cuba's over the past 40 years, it is not surprising that a person as private in temperament as Dulce María Loynaz would seclude herself, or that her public statements have always been extremely discreet, patriotic, and yet non political. More perplexing is the fact that, according to all her closest friends, she entirely stopped writing poetry when the Revolution triumphed in 1959. Although her work was characterized by so many of her friends as a private vocation, perhaps the total disappearance of the social world which fostered it, silenced her. The discovery of her work by a large and enthusiastic audience in her home country when she was in her 80s, really for the first time and after more than 25 years of internal exile, must have been like the return of the dove in her poem, “Noah,” carrying the green branch that signifies a safe harbor. Fe de vida (Life's Faith), her last work, saw the light in 1993, while celebrating in Pinar del Río, the First Ibero American Meeting about her work and life. Furthermore, some texts from her delicate creation have been adapted into music by different singers and songwriters. She received several awards among them: National Order of Carlos Manuel de Céspedes, Order of Félix Varela of the Culture, National Culture Distinctive Award, the Alejo Carpentier Medal (Cuba), and The Civil Order of Alfonso X the Wise in 1947. She was awarded the Cuban National Prize for Literature (1987).
Өлім
Дульсе Мария Лойнас 1997 жылы қайтыс етті және Гавана қаласындағы Колон зиратына қойылды.
Dulce María Loynaz died in 1997 and was interred in the Colón Cemetery, Havana.
Жұмыс
Мадрид, 1950 жыл. "Бес тумаған әйелге арналған ән" (1938). Су ойындары. "Су және махаббат өлеңдері", 1947 жыл. Лирикалық шығарма, 1955 жыл. "Үйдің соңғы күндері", 1958 жыл. "Таңдамал поэзиялар", 1984 жыл. Лазароның қалыңдығы, 1991 жыл. Толық поэзия, 1993 жыл. Лирикалық антология, 1993 жыл. Финас редес, 1993 жыл. "Таңдамал өлеңдер", 1993 жыл. Miel imprevista (антология), 1997 жыл. "Күзгі меланхолия", 1997 жыл. "Христосқа арналған он сонет", 1998 жыл. "Қиын жол", 2001 жыл. Poemas sin nombre (Аты жоқ өлеңдер). Агилар. Bestiarium (Жануарлар әлемі). Өлеңдер. Poemas naúfragos (Қақпаққа ұшыраған өлеңдер). "Летрас Кубанас" баспасы, 1991 жыл. Бақ. Лирикалық роман. Агилар, Мадрид, 1951 жыл. "Тенерифедегі жаз". Мемуар. Агилар, Мадрид, 1958 жыл. Carta de Amor al Rey Tut Ank Amen (Тутанхамон патшаға махаббат хаты). "Аты жоқ өлеңдер". Екі тілді: ағылшын тілінен аударған Гарриет де Онис. Жозе Марти баспасы, 1993 жыл. Бақшадағы әйел: Дульсе Мария Лойназдың таңдамал өлеңдері. Дульсе Мария Лойназ; Джудит Керман, 2002 жыл.
Versos (Verses). Madrid, 1950. Canto a la mujer esteril, 1938. Juegos de agua. Versos del agua y del amor, 1947. Obra lirica, 1955. Ultimos dias de una casa, 1958. Poesias escogidas, 1984. La novia de Lazaro, 1991. Poesia completa, 1993. Antologia lirica, 1993. Finas redes, 1993. Poemas escogidos, 1993. Miel imprevista (anthology), 1997. Melancolia de otoño, 1997. Diez sonetos a Cristo, 1998. El aspero sendero, 2001. Poemas sin nombre (Nameless Poems). Aguilar. Bestiarium (Bestiary). Poems
Poemas naúfragos (Shipwrecked poems). Editorial Letras Cubanas, 1991. Jardín (Garden). Lyric novel. Aguilar, Madrid, 1951. Un verano en Tenerife (A summer in Tenerife). Memoir. Aguilar, Madrid, 1958. Carta de Amor al Rey Tut Ank Amen (Love Letter to King Tutankhamen). Poems Without Name. Bilingual: English translations by Harriet de Onís. Editorial José Martí, 1993. A woman in her garden: selected poems of Dulce Maria Loynaz. Dulce María Loynaz; Judith Kerman, 2002.