Кіріспе
Gerbera (Гербера) – Астра тұқымдасына жататын өсімдіктер туысы. Гербераның алғашқы ғылыми сипаттамасын 1889 жылы Дж. Д. Хукер «Кертистің ботаникалық журналында» жасады, ол Оңтүстік Африканың трансваалдық немесе Барбертон маргариткасы деп белгілі Гербера джеймсони (Gerbera jamesonii) түрін сипаттады. Гербераны әдетте африкалық маргаритка деп те атайды.
Gerbera ('/dʒ//ɜr//b//ər//ə/ or '/ɡ//ɜr//b//ər//ə/) L. is a genus of plants in the Asteraceae (Compositae) family. The first scientific description of a Gerbera was made by J. D. Hooker in Curtis's Botanical Magazine in 1889 when he described Gerbera jamesonii, a South African species also known as Transvaal daisy or Barberton daisy. Gerbera is also commonly known as the African daisy.
Этимология
Бұл туыс неміс ботанигі және дәрігері Траугот Гербердің (1710 — 1743) құрметіне аталған. Ол Ресейде кеңінен саяхаттап, Карл Линнеймен достық қарым-қатынаста болған.
Сипаттама
Гербера түрлері - жинақталған, сабақты, көп жылдық шөптесін өсімдіктер, көбінесе жүнді тажы бар, биіктігі 80 см-ге дейін жетеді. Жапырақтары розеткада орналасқан, эллипстік пішінді, жиегі тұтас немесе тісті, кейде тілімделген, сағақты немесе жапырақша тәрізді негізі бар, қауырсын тәрізді тамырлы, көбінесе былғарылы және астыңғы жағы жұмсақ. Әрбір розеткадан бір немесе бірнеше гүл сабақтары өседі, олар жапырақшалы немесе жапырақшасыз, қарапайым, бір гүлшоғырлы капитуламен жабдықталған. Капитулалар сәулелі, бірнеше қатар жапырақшалары бар. Кене гүлдері аналық, екі ерінделі, сыртқы ерні ірі және жолақты пішіндес, ал ішкі ерні ақ, қызғылт немесе қызыл түсті, сирек сары, екі кішкентай жіп тәрізді бөліктен тұрады. Диск гүлдері құнарлы, бес тілімді және иілген жапырақшалары бар, екі ерінделі.
Парва Х.В. Хансен секциясы
Gerbera parva N. E. Br.
Тарату
Гербера Африканың тропикалық аймақтарынан шыққан. Ол Латын Америкасы және Оңтүстік-Шығыс Азия елдеріне әкелінді.
Қолданылуы
Гербера өте танымал және декоративті бақша өсімдігі ретінде немесе кескіш гүл ретінде кеңінен қолданылады. Егістікке бейімделген сорттары көбінесе Gerbera jamesonii және Оңтүстік Африканың тағы бір түрі Gerbera viridifolia араласуынан пайда болған. Бұл араласу Gerbera × hybrida деп белгіленеді. Мыңдаған сорттары бар. Олар пішін мен мөлшері жағынан үлкен айырмашылықтарға ие. Түстері ақ, сары, қызыл, күлгіш-қызыл және қызғылт сары болып келеді. Гүлдің ортасы кейде қара болады. Көбінесе бір гүлдің гүл жапырақтары бірнеше түрлі түсті болуы мүмкін. Гүл шоғырларының (капитула) диаметрі 7 см-ге дейін (Gerbera 'mini Harley') немесе 12 см-ге дейін (Gerbera ‘Golden Serena’) жетеді. Гербера коммерциялық маңызы да бар. Әлемдегі ең көп қолданылатын кескіш гүлдердің бесіншісі (раушан, гвоздика, хризантема және тюльпаннан кейін). Сондай-ақ, гүлдің қалыптасуын зерттеуде модельдік организм ретінде пайдаланылады. Герберада табиғи кумарин туындылары кездеседі. Ол аралар, көбелектер мен құстарды қызықтырады, бірақ бұғылардан қорғалған. Шағын түрлері гербрини деп аталады.