Кіріспе
Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының шығыс жағалауындағы Poverty Bay (маори тілінде: Tūranganui a Kiwa), ресми түрде Tūranganui a Kiwa / Poverty Bay деп аталады, Жаңа Зеландияның Солтүстік аралының шығыс жағалауындағы бірнеше шағын шығанақтың ең үлкені. Ол оңтүстік-батыстағы Young Nick's Head мүйісінен солтүстік-шығыстағы Tuaheni Point мүйісіне дейін созылады. Гисборн қаласы шығанақтың солтүстік жағалауында, ал Мюривай кішкентай елді мекені шығанақтың оңтүстік жағында орналасқан. Бұл атау көбінесе Гисборн қаласын қоршаған аймақтың бәрін атау үшін қолданылады. Poverty Bay – Те Айтианга а Махаки, Ронгопахата және Нгаи Таманухири маори iwi (тайпаларының) мекені.
Poverty Bay (Māori: Tūranganui a Kiwa), officially named Tūranganui a Kiwa / Poverty Bay, is the largest of several small bays on the east coast of New Zealand's North Island to the north of Hawke Bay. It stretches for from Young Nick's Head in the southwest to Tuaheni Point in the northeast. The city of Gisborne is located on the northern shore of the bay and the small settlement of Muriwai is located at the bay's southern end. The name is often used by extension to refer to the entire area surrounding the city of Gisborne. Poverty Bay is the home of the Māori iwi (tribes) Te Aitanga a Māhaki, Rongowhakaata and Ngāi Tāmanuhiri.
Тарих
Жаңа Зеландияға аяқ басқан алғашқы еуропалық, капитан Джеймс Кук, 1769 жылдың 7 қазанында осы жерде болды, сол кезде бұл шығанақ Teoneroa ("ұзын жағажай") деп аталып келген. Осы алғашқы қону нәтижесінде Кук экипажымен болған қақтығыста жергілікті маори Те Маро қаза тапты. Кук скорбутты емдеу үшін бірқатар шөптерді алуға қол жеткізсе де, 19 ғасырда шығанақта кит аулау станциялары жұмыс істеді. 1868 жылы маори көтерілісшілерінің басшысы Те Кути және оның Хаухау ізбасарлары сотсыз Чатем аралдарында тұтқынға алынды. Те Кути және 300-ден астам, көбінесе Хаухау жауынгерлері "Рифлемен" шхунасының экипажын жеңіп, әйелдері мен балаларымен бірге Чатем аралдарынан Кедейлік шығанағына қашып кетті. Олар Янг Ник мүйісінің жанындағы Вареонгаонга шығанағына қонды. Одан ол бірнеше жыл бойы қарулы полиция және оларға көмектескен маорилерге қарсы партизандық соғыс жүргізу үшін ішкі аймаққа аттанды, сондай-ақ қоныс аударушылар мен қарсы маори ауылдарына шабуылдар жасады. 1868 жылдың 10 қарашасында Те Кути және оның ізбасарлары Гисборн қаласының шетіндегі Матаверо поселкесіне шабуыл жасады. Оның салдарынан 54 адам, оның ішінде әйелдер мен балалар қаза тапты. Қаза тапқандардың арасында 22 жергілікті маори және еуропалық қоныс аударушылар болды. 2019 жылдың ақпан айында Жаңа Зеландия Географиялық Кеңесі шығанақтың атауын ресми түрде "Тұрангануи а Кива / Кедейлік шығанағы" деп бекітті.
Bay whaling stations operated in the bay during the 19th century. In 1868, Te Kooti, a Māori rebel leader, and Hauhau followers were incarcerated without trial in the Chatham Islands. Te Kooti and 300 mostly Hauhau warriors overcome the crew of the schooner Rifleman and escaped, with their women and children, from the Chatham Islands to Poverty Bay. They landed at Whareongaonga Bay, near Young Nick's Head. From there, he ventured inland to wage guerilla war on the armed constabulary and sympathetic Maori for several years, as well as several raids on settlers and antipathetic Maori villages. On 10 November 1868, Te Kooti and his followers attacked the township of Matawhero on the outskirts of Gisborne. Some 54 people were slaughtered, including women and children. The dead included 22 local Māori as well as European settlers. In February 2019, the name of the bay was officially gazetted as "Tūranganui a Kiwa / Poverty Bay" by the New Zealand Geographic Board.
География
Бұғаз Вайпаоа өзенімен суға толады, оның су жиналатын алабы жекелеген дауылдар мен оқиғалардың шөгінді шығысына аз әсер ететіндей үлкен. Өзеннің аллювиалды буферлеуі де минималды, ал шөгінділердің 95% -ы бұғаздың теңізге қарайтын беткейіндегі субдукциямен байланысты антиклиндерде тоқтатылады. Осының нәтижесінде Poverty Bay тұнбалық зерттеулер үшін үлгі алаң ретіне айналды. Бұғаздың шөгінділері шамамен 4000 жыл бұрын Ел-Ниньо-Оңтүстік осцилляциясының басталуынан туындаған өзгерістердің, Жаңа Зеландияны полинезиялықтардың мекендеуінің (және осыған байланысты орманды жоюдың), кейіннен батыстықтардың орманды жоюының және Таупо жанартауының атқылауының жазбаларын сақтайды. Poverty Bay Жаңа Зеландияның ең құнарлы аймақтарының бірі болып табылады және көптеген күн сәулесі мен құнарлы аллювиалды топырағы бар Шардонне, жемістер, көкөністер мен авокадоға әйгілі.