Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балеттің дәстүрлі, формалды стилі
Traditional, formal style of ballet
Классикалық балет – классикалық балет техникасын ғана қолданатын балеттің кез келген дәстүрлі, формалды стилі. Ол әсемдігімен, қатаң техникасымен (мысалы, балет саусақты билеу, аяқтардың сыртқа бұрылуы және жоғары созулар) және ағынмен, нақты қозғалыстарымен, сондай-ақ көктемгілік қасиеттерімен танымал. Стильдік айырмашылықтар белгілі бір аймаққа немесе шығу тегіне байланысты болады және олар ресейлік балет, француз балеті, британдық балет және итальяндық балет сияқты жіктемелермен белгіленеді. Мысалы, ресейлік балет жоғары созулармен және серпінді бұрылыстармен ерекшеленеді, ал итальяндық балет көбірек жерге қатысты, жылдам және күрделі аяқ қозғалыстарына баса назар аударады. Көптеген стильдік өзгерістер оларды жасаған адамдардың есімдерімен аталған белгілі бір оқу әдістерімен байланысты. Осы айырмашылықтарға қарамастан, классикалық балеттің өнері мен терминологиясы әлемнің көптеген жерлерінде біркелкі сақталады.
Classical ballet is any of the traditional, formal styles of ballet that exclusively employ classical ballet technique. It is known for its aesthetics and rigorous technique (such as pointe work, turnout of the legs, and high extensions), its flowing, precise movements, and its ethereal qualities. There are stylistic variations related to an area or origin, which are denoted by classifications such as Russian ballet, French ballet, British ballet and Italian ballet. For example, Russian ballet features high extensions and dynamic turns, whereas Italian ballet tends to be more grounded, with a focus on fast, intricate footwork. Many of the stylistic variations are associated with specific training methods that have been named after their originators. Despite these variations, the performance and vocabulary of classical ballet are largely consistent throughout the world.
Тарих
Балет Италия Ренессансының сарайларында пайда болды және 16 ғасырда Екатерина Медичи оны Францияға әкелді. Балеттің бастапқы кезеңінде сарай балеттерін кәсіби бишілер емес, аристократтардың әуесқойлары орындады. Классикалық балет дәуірін қалыптастырғанымен, Петипа «Жизель» сияқты танымал романтикалық балеттердің хореографиясын жасауға да жауапты болды. Классикалық дәуірде Мариус Петипа бүгінгі күнге дейін балеттерде қолданылып келе жатқан хореографиялық құрылымдарды құруға зор үлес қосты. Петипа хореографиясында «гран па де дё» бірінші болып пайдаланды. Бұдан өзге, ол балет корпусын балеттің тұрақты бөлігі ретінде бекітті. Классикалық дәуірді бастағанына қарамастан, осы элементтерді оның романтикалық балеттерінде де көруге болады.
Ballet originated in the Italian Renaissance courts and was brought to France by Catherine de' Medici in the 16th century. During ballet's infancy, court ballets were performed by aristocratic amateurs rather than professional dancers. Even though he was responsible for bringing in the classical ballet era, Petipa was also responsible for choreographing well known romantic ballets such as Giselle. During the classical era, Marius Petipa was largely responsible for creating choreographic structures that are still used in ballets today. For one, Petipa was the first to use the grand pas de deux in his choreography. Additionally, he cemented the usage of the corps de ballet as a standard part of a ballet. Despite his ushering in of the classical era, these elements can be seen in his romantic ballets as well.
Техника
Балет техникасы – балетте қолданылатын дене қозғалысы мен форманың негізгі принциптері. Балет техникасының ерекшелігі – бұл аяқтар мен табандардың жамбастан басталатын сыртқа қарай бұрылуы (турнаут). Бұл техниканы балетке алғаш рет XIV Людовик патша енгізді, өйткені ол билегенде өзінің әсем әрі жылтыр тоқаулары мен баяуларына назар аударуды қалаған. Балетте аяқтардың бес негізгі позициясы бар, олардың барлығы турнаутпен орындалады және біріншіден бесінші позицияларға дейін нөмірленеді. Классикалық балет бишілері секірулер мен домалақтар орындағанда, ауада қысқа ғана уақытқа қалықтап тұрғандай сезім беруге тырысады (баллон). Пойнт техникасы – балет техникасының pointe жұмысына қатысты бөлігі, онда балет бишісі дене салмағының барлығын арнайы жасалған және қолмен тігілген пуант аяқ киімдерінің толық созылған табандарына түсіреді. Кәсіби балет труппаларында пуант аяқ киімдері бишілердің аяқтарына қатайтылғанша толық сәйкес келеді.
Ballet technique is the foundational principles of body movement and form used in ballet. A distinctive feature of ballet technique is turnout; which is the outward rotation of the legs and feet emanating from the hip. This was first introduced into ballet by King Louis XIV because he loved to show off the shiny buckles on his shoes when he performed his own dances. There are five fundamental positions of the feet in ballet, all performed with turnout and named numerically as first through fifth positions. When performing jumps and leaps, classical ballet dancers strive to exhibit ballon, the appearance of briefly floating in the air. Pointe technique is the part of ballet technique that concerns pointe work, in which a ballet dancer supports all body weight on the tips of fully extended feet on specially designed and handcrafted pointe shoes. In professional companies, the shoes are made to fit the dancers' feet perfectly.
Оқыту
Студенттер әдетте балет терминологиясын, оның айтылуын, мағынасын және әрбір терминге байланысты нақты дене пішіні мен қозғалысын үйренеді. Икемділікті дамытуға және аяқтарды, қолдарды және дене ортасын (орталық, немесе қарын бұлшықтарын) нығайтуға баса назар беріледі, өйткені мықты орталық бұрылыстар мен балеттің көптеген басқа қозғалыстары үшін өте маңызды. Бишілер сонымен қатар өздерінің "нүктесін" пайдалануды үйренеді, бұл оларға айналып тұрғанда бас айналмай және тепе-теңдігін жоғалтпау үшін бір нәрсеге назар аударуға үйретеді. Барлық бишілер үшін балеттің бастапқы кезеңдері негізгі техниканы қамтиды және күш пен икемділікті дамытады. Олар өркендеген сайын, әйел бишілер аяқ бақты техникасын үйрене бастайды, ал ер және әйел бишілер серіктестікке, сондай-ақ күрделі секірулер мен бұрылыстарға кіріседі. Ерлер күшіне жеткен сайын, серіктестікке көтерулер қосылады. Мұғалім мен оқыту жүйесіне байланысты студенттер өздерінің дағдылары жетілген сайын оқытудың әртүрлі кезеңдері мен деңгейлерінен өтуі мүмкін.
Students typically learn ballet terminology and the pronunciation, meaning, and precise body form and movement associated with each term. Emphasis is placed on developing flexibility and strengthening the legs, feet, and body core (the center, or abdominals) as a strong core is essential for turns and many other ballet movements. Dancers also learn to use their spot which teaches them to focus on something while turning so as not to become dizzy and lose their balance. Early ballet training for all dancers involves basic technique and develops strength and flexibility. As they progress, female dancers begin to learn pointe technique and both male and female dancers begin to learn partnering and more advanced jumps and turns. As the men get stronger, lifts are added to the partnering. Depending on the teacher and training system, students may progress through various stages or levels of training as their skills advance.
Балет сабағына арналған музыка
XVIII ғасырдағы балет шеберлері өз балет сабақтарында скрипка тартып ойнаған. Олар балет студенттеріне би қадамдары мен музыка арасындағы байланыс туралы да білім берген. XIX ғасырдың соңына қарай бұл сәннен шығып, өнерде маманданудың артуына байланысты балет мұғалімі мен балет музыкантының қызметі екі бөлек мамандыққа айналды. XX ғасырға келгенде, балет сабақтарында скрипканың орнын фортепиано басты. Жазылған музыка тікелей музыканттың орнына қолданылса, бишілердің тірі музыканттың ойнауымен үйлесетін, дене бітімін әлдеқандай өзгерту мүмкіндігі болмайды. Балет сабағындағы тікелей музыкант шығармашылық процесте маңызды рөл атқарады. Балет мұғалімі жаттығуды қоя бастағанда – қозғалыс, санау, дауыстау – музыкант жаттығуды қолдау үшін музыканы байқап, елестетеді. Содан кейін музыкант бұрыннан бар музыкалық репертуардан туынды орындайды немесе бишілерге жаттығу кезінде көмектесу үшін импровизация жасайды. Бишілер музыканттың таңдауына ықпал етеді және балет мұғалімінің қадамдарын және балет музыкантының музыкасын өз өнеріне енгізеді. Нәтижесінде, балет мұғалімі музыканттан нақты музыка ойнауды сұрамаса, сабақтың музыкалық бөлігін толық бақылай алмайды. Осы себепті, би мұғалімі мен би музыканты арасындағы өзара қарым-қатынас балет сабағының сәтті өтуі үшін өте маңызды.
The traditional ballet masters of the eighteenth century played the violin for their own ballet classes. They also provided their ballet students with instruction in the relationship between the dance steps and the music. By the end of the nineteenth century this had fallen out of fashion, and specialisation in the performing arts meant that the role of the ballet teacher and the ballet musician had become separate professions. By the twentieth century, the violin had given way to the piano as the standard accompaniment for ballet class. When recorded music is substituted for a live musician, there is no opportunity for the dancers to make subtle physical shifts of expression that a live dance accompanist will watch and match as they play. The live musician in a ballet class plays a crucial role in the creative process. As the ballet teacher sets an exercise moving, counting, vocalising the musician observes and imagines the music that will best support the exercise. The musician then plays either an existing piece of musical repertoire or creates a musical improvisation to support the dancers in the exercise. The dancers are affected by the musician's choices, and they integrate both the ballet teacher's steps and the ballet musician's music into their performance. Ultimately, the ballet teacher has little control over the musical portion of their lesson unless they ask the musician to play a specific piece of music. For this reason, the working relationship between a dance teacher and a dance musician is vital to the success of a ballet class.
Балет сынып киімі
Әйелдер әдетте қызғылт немесе ет түсті шұлық, трико киеді, кейде қысқа белдемше немесе белдемшелі трико киеді. Ерлер әдетте қара немесе қою түсті шұлық, ақ немесе қара түсті, шұлықтың астына киілетін, денеге жақын киім немесе трико, ал сыртқы би киімінің астында қолдау үшін би белдігі киеді. Кейбір жағдайларда студенттер бір бөліктен тұратын киім – шұлық пен триконы біріктіретін киім киюі мүмкін, бұл дене сызықтарын жақсы көруге мүмкіндік береді. Барлық бишілер жұмсақ балет аяқ киімін (кейде жалпақ аяқ киім дейді) киеді. Әдетте, әйел бишілер қызғылт немесе беж түсті аяқ киім, ал ерлер қара немесе ақ аяқ киім киеді. Сабақтың басында аяқ бұлшық еттерін қорғау үшін, олар жылынатынша аяқ жылытқыштары киіледі. Әйелдерге әдетте шаштарын бундекпен немесе мойынды ашық қалдыратын басқа да стильде жинау қажет, ат құйрығы болмауы керек. Дәстүрлі киім мен шаш үлгісінің мақсаты – қозғалыс еркіндігін қамтамасыз ету және дене пішінін көрсету, соның арқасында мұғалім бишілердің дұрыстығы мен техникасын бағалай алады. Жылынғаннан кейін, тәжірибелі әйел студенттерге пуант аяқ киім киюге рұқсат беріледі, ал тәжірибелі ерлер жұмсақ аяқ киім кие беруді жалғастырады. Пуант аяқ киімдері студенттің білезіктері жеткілікті күшті екені және олар 12 жасқа толғаннан кейін немесе аяқтары толық дамығаннан кейін, әдетте, мінсіз орындай алатыны анықталғаннан кейін киіледі, бұл бишілердің ерте киюден болатын жарақаттарынан қорғау үшін жасалады.
Female attire typically includes pink or flesh colored tights, a leotard, and sometimes a short wrap skirt, or a skirted leotard. Males typically wear black or dark tights, a form fitting white, or black, shirt or leotard worn under the tights, and a dance belt beneath the outer dancewear to provide support. In some cases, students may wear a unitard — a one piece garment that combines tights and a leotard — to enhance the visibility of artistic lines. All dancers wear soft ballet shoes (sometimes called flats). Typically, female dancers wear pink or beige shoes and men wear black or white shoes. Leg warmers are sometimes worn during the early part of a class to protect leg muscles until they become warm. Females are usually required to restrain their hair in a bun or some other hair style that exposes the neck that is not a ponytail. The customary attire and hair style are intended to promote freedom of movement and to reveal body form so that the teacher can evaluate dancers' alignment and technique. After warming up, advanced female students may wear pointe shoes whereas advanced male students continue to wear soft shoes. Pointe shoes are worn after the student is deemed strong enough in the ankles and can execute the routine to a high standard, usually around or after the age of 12, or after the dancers' feet have stopped developing, so as to protect the dancers' feet from injury common with premature wearing.
Степендік анықтамалық нүктелер
Кейбір классикалық балеттік оқыту жүйелері сахналар мен би студиялары бөлмелерінің бұрыштарындағы және жиектеріндегі анықтамалық нүктелерді белгілеу үшін стандартталған схемаларды пайдаланады. Би студияларында көрермен болмайды және әдетте айна бөлменің сахнаға қараған қабырғасын жабады (мысалы, Чечетти схемасының 1 және 2 нүктелері).
Some classical ballet training systems employ standardized layouts to define reference locations at the corners, and edges of stages, and dance studio rooms. In the latter case, there is no audience and a mirror typically spans the downstage wall of the room (e. g., points 1 2 of the Cecchetti layout).