Канада Бейбітшілік Конгресі: Тарих және қызметі

Кіріспе

Канадалық Бейбітшілік Конгресі (қысқ. CPCon) – 1949 жылы Канада министрі Джеймс Гарет Эндикотттың «суық соғыстың» салдарынан бейбітшілікке қауіп тудырған жаңа жағдайға жауап ретінде құрылған антиимпериалистік ұйым. Ол өзін "әртүрлі көзқарастағы және діндегі адамдар әлемдік мәселелерді талқылайтын, халықаралық қатынастарды жақсарту үшін барынша тиімді жұмыс істейтін және қадам-қадаммен жалпыға бірдей қарусыздану мен мәңгілік бейбітшілік мақсатына қарай жылжитын орын" деп сипаттады. CPCon – Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесінің Канададағы филиалы және 1950-ші, 1960-шы жылдардағы Канададағы бейбітшілік қозғалысының жетекші күші болды. CPCon ядролық қарусыздану және Вьетнам соғысына қарсы қозғалыс сияқты антиимпериалистік қозғалыстарда белсенділік танытып, коммунистік блоктың және Батыс блогының арасындағы бейбіт өмір сүру идеясын қолдады. CPCon Канаданың түкпір-түкпіріндегі жергілікті бейбітшілік кеңестерінен, сондай-ақ Кәсіподақтар бейбітшілік комитеті, Еңбекшілер прогрессивті партиясы (сол кездегі Канада Коммунистік партиясы), Ресей канадалықтарының федерациясы және Біріккен еврей халқының ұйымы сияқты серіктес мүшелерден құралды. Оның құрылтай жиналысына 47 түрлі ұйым мен топтың өкілдері қатысты, олардың ішінде әйелдер, жастар, діни ұйымдар, кәсіподақтар және этникалық қауымдастықтар бар. Ұйым көптеген CCF белсенділерімен тығыз байланыс орнатты. CPCon-ның белсенді кеңестері Британдық Колумбия, Калгари, Эдмонтон, Фрейзер аймағы, Гвелф, Галифакс, Гамильтон, Камсак, Лондон, Ниагара, Питерборо, Саскатун, Сидней, Тундер-Бэй, Вернон, Виктория және Виндзор қалаларында құрылды. Бұл кеңестер Корея соғысы, Вьетнам соғысы, Чилидегі әскери төңкеріс, Оңтүстік Африкадағы апартеид, сионизм, АҚШ-тың Никарагуа мен Панамаға жасаған араласулары, NORAD және НАТО, сондай-ақ қару жарысы мен ядролық қаруландыруға қарсы науқандарда белсенділік танытты. CPCon Лейбористік прогрессивті партияға және оның мұрагері Канада Коммунистік партиясына жақын деп есептелді, бірақ Эндикотттың өзі партия мүшесі болған жоқ. Эндикотт 1971 жылға дейін CPCon төрағасы болды, ол өзінің өмірбаяндық мәліметтеріне сәйкес, Қытай-Кеңес дауының кезінде Қытайды қолдаған көзқарасы үшін Коммунистік партия басшылығының қысымымен отставкаға кетті. Эндикоттты Джон Хэнли Морган алмастырды, ол 1986 жылға дейін Конгрестің президенті ретінде жетекшілік етті. 1970-ші жылдары Квебек Бейбітшілік Конгресі, Conseil québécois de la paix, Канадалық Бейбітшілік Конгресінен тәуелсіз ұлттық ұйым құрды. 1970-ші жылдардың соңында Бейбітшілік Конгресі үшін жарияланымдар жазған мүшелердің арасында елдің ғалымдары, суретшілері, музыканттары мен жазушылары болды. 1980-ші жылдардағы ядролық қарусыздану күресі кезінде Конгресс 1985 жылы жаңадан құрылған топтардың көпшілігін қамтитын, кең ауқымды және орталықтандырылмаған бейбітшілік ұйымдарының желісі – Канадалық Бейбітшілік Альянсын құруға көмектесті (CPCon кең бейбітшілік қозғалысының ішіндегі антиимпериалистік ағыммен байланысты деп есептелді). 1986 жылдан кейін Ларри Прокоп Конгреске жетекшілік етті, ол 1990-шы жылдардың басында қызметін тоқтатқанға дейін. 1991 жылғы конференцияда CPCon Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесінен шығу туралы шешім қабылдады, бірақ ұйым ресми түрде таратылмады. Алайда Регинадағы Бейбітшілік кеңесі қызметін жалғастырып, тұрақты түрде жаңалықтар жариялап, Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесіне жарна төледі. Канадалық Конгресс 1990-шы жылдары қызметін тоқтатқанымен, 2000-шы жылдардың ортасында Эдмонтон мен Британдық Колумбияның төменгі аймағында, Регинадан басқа Бейбітшілік кеңестерін қайта құруға тырысты. Канадалық Бейбітшілік Конгресі 2006 жылдың сәуірінде Эдмонтон қаласында өткен конференцияда, Канаданың барлық аймақтарынан 20 делегат қатысқанда қайта құрылды. 2008 жылы Манитоба штатының Виннипег қаласында «Арнайы жаңару конференциясы» өтті, онда ұйымның конституциясы мен саясаты бекітілді және кәсіподақ мүшесі және Канадалық Бейбітшілік Альянсының бұрынғы тең төрағасы Дэвид Макки президент болып сайланды. Қайта құрылған Канадалық Бейбітшілік Конгресі өзінің бастапқы ұйыммен байланысын сақтайтынын растады және қайтадан Дүниежүзілік Бейбітшілік Кеңесіне қосылды. Канадалық делегаттар түрлі халықаралық кездесулерге қатысты, ал Бейбітшілік Конгресі 2009 жылдың қазан айында Мексика, АҚШ және Кубадан келген Бейбітшілік Конгрестерінің үшжақты кездесуін өткізді, және 2016 жылы тағы да өткізді. 2016 жылдың соңында Дейв Макки президент лауазымынан кетіп, Мигель Фигероа 2017 жылдың басында Канадалық Бейбітшілік Конгресінің міндетті президенті болды. Ол 2018 жылдың қараша айында Торонтода өткен съезде президент болып сайланды. 2018 жылдың соңына қарай Суррей (Фрейзер аймағы), Ванкувер және Британдық Колумбияның оңтүстік аймағында, Эдмонтон және Калгариде (Альберта), Регина (Саскачеван), Виннипег (Манитоба), Оттава, Кингстон, Сент-Катаринс және Торонто (Онтарио), сондай-ақ Галифакс (Жаңа Шотландия) қалаларында белсенді Бейбітшілік кеңестері мен олармен байланысты бейбітшілік коалициялары жұмыс істеді.

The Canadian Peace Congress (abbr. CPCon) is an anti imperialist group founded in 1949 by Canadian minister James Gareth Endicott in response to the new dangers to peace posed because of the Cold War. It described itself as "a place where people of different views and faiths can meet and discuss world affairs and work together as effectively as possible to improve international relations and step by step [move] towards the goal of universal disarmament and a lasting peace" The CPCon was the Canadian affiliate of the World Peace Council and a leading player in the peace movement in Canada, particularly in the 1950s and 1960s. The CPCon was active in the nuclear disarmament and anti imperialist movements such as the movement against the Vietnam War and promoted the concept of peaceful co existence between the Communist bloc and the Western bloc. The CPCon was made up of affiliated local peace councils from across Canada as well as associate members including the Trade Union Peace Committee, the Labor Progressive Party (as the Communist Party of Canada was then known), the Federation of Russian Canadians and the United Jewish Peoples' Order. Its founding meeting was attended by representatives of 47 different organizations and groups, including women's, youth and church groups, trade unions, and ethnic associations. The organization also worked closely with many CCF activists. Active councils of the CPCon were established in: British Columbia, Calgary, Edmonton, Fraser Valley, Guelph, Halifax, Hamilton, Kamsack, London, Niagara, Peterborough, Saskatoon, Sydney, Thunder Bay, Vernon, Victoria, and Windsor. These councils were active in campaigns against the Korean War, Vietnam War, the military coup in Chile, South African Apartheid, Zionism, US interventions into Nicaragua and Panama, NORAD and NATO as well as the arms race and nuclear build up. The CPCon was perceived as being close to the Labor Progressive Party and its successor the Communist Party of Canada, though Endicott, himself, was not a party member. Endicott remained the CPCon's chairman until 1971 when, according to his biography, he was pressured to resign by the leadership of the Communist Party for his pro China views during the Sino Soviet split. Endicott was succeeded by John Hanly Morgan who led the Congress as president until 1986. A Quebec Peace Congress, Conseil québécois de la paix, also established a nationally autonomous group separate from the Canadian Peace Congress in the 1970s. By the late 1970s, members who had authored publications for the Peace Congress included scientists, artists, musicians and writers from across the country. During the 1980s struggles for nuclear disarmament, the Congress helped found the much broader Canadian Peace Alliance in 1985 as a more inclusive and less centralized network of peace organizations, including many newly formed groups (as opposed to the CPCon which was seen as aligned with the anti imperialist current within the broad peace movement). After 1986 Lari Prokop led the Congress until it became inactive in the early 1990s. At its 1991 conference, the CPCon decided to disaffiliate from the World Peace Council but the organization never formally dissolved. However, the Regina Peace Council continued its activity, publishing a regular newsletter and paying dues to the World Peace Council. Although the Canada wide Congress became inactive throughout the 1990s, by the mid 2000s an effort was made to re establish Peace Councils in Edmonton and the BC Lower Mainland, in addition to Regina. The Canadian Peace Congress was then re established in April 2006 at an Edmonton conference attended by 20 delegates from across Canada. A "Special Renewal Conference" was held in Winnipeg, Manitoba in 2008 which ratified the organization's constitution and politics and elected as president David McKee, a trade unionist, and past co chair of the Canadian Peace Alliance. The revived Canadian Peace Congress has affirmed its continuity with the original organization, and is again affiliated to the World Peace Council. Canadian delegates have attended various international meetings, and the Peace Congress hosted a trilateral meeting of Peace Congress's from Mexico, USA and Cuba in October 2009, and again in 2016. At the end of 2016, Dave McKee stepped down as President, and Miguel Figueroa became acting president of the Canadian Peace Congress early in 2017. He was elected President at its November 2018 convention held in Toronto. By the end of 2018 there were active Peace Councils and/or affiliated peace coalitions in Surrey (Fraser Valley), Vancouver, and in the Southern Interior of B. C.; in Edmonton and Calgary, Alta. ; Regina, Sask. ; Winnipeg, Man. ; Ottawa, Kingston, St. Catharines and Toronto, Ont. ; and in Halifax, N. S.