Кіріспе
Wagoneer спорттық көлігінің басқа буындары Kaiser, AMC және Chrysler компанияларымен өндірілген.
Sport utility vehicle produced by Kaiser, AMC, and Chrysler
Jeep Wagoneer – Jeep таңбасымен өндіріліп, сатылатын сәнді 4×4 автомобиль, ол 1962 жылдан 1991 жылға дейін бірнеше автоөндірушілерге тиесілі болды. Алғашқыда станциялық вагон ретінде ұсынылған, өнеркәсіптік дизайнер Брукс Стивенс пен Дейв Наттингтің инновациялық идеясы уақыт өте келе сәнді "спорттық көлік" (SUV) түріне бастау берді. Бастапқыда қатты немесе тәуелсіз алдыңғы серпімділік және опциялық артқы дөңгелекті жетегімен қысқа мерзімге қолжетімді болған 4WD Wagoneer 29 модельдік жыл (1963–1991) бойы өндірісте болды, шамамен өзгермеген кузов құрылымымен ол АҚШ автомобиль тарихындағы үшінші ең ұзақ шығарылған бір буын автомобиль болып табылады. Jeep Wagoneer 1966 жылғы Super Wagoneer үлгісімен бастап сәнді 4×4 нарығын құруға дамыды. Wagoneer алғашқы нұсқасын Land Rover компаниясы Ұлыбританияда Range Rover-ді іске қосқаннан жеті жыл бұрын, Land Rover төрт есікті нұсқасын ұсынғаннан 18 жыл бұрын және бұл марка АҚШ-та пайда болғаннан 24 жыл бұрын жасады.
Кайзерлік жылдар
"Үш ірі" автокөлік өндірушілердің "Jeep" төрт дөңгелекті көлік нарығында бәсекелестігі күшейгенде, Willys басшылығы жаңа және жетілдірілген көлік қажет деген шешімге келді. 1960 жылдардың басында, Willys Overland Motors Kaiser Jeep Corporation компаниясына тиесілі болған кезде, Wagoneer 1946 жылдың шілдесінде таныстырылған және 1964 жылғы модельге дейін өндірілген бастапқы Willys Jeep Station Wagon көлігін алмастырды. Ол 1962 жылдың қарашасында 1963 жылғы модель ретінде, 1946 жылдан бері шығарылып келген Willys Jeep Station Wagon көлігінің ізбасары ретінде ұсынылды. Бұл көлік пикап шассиін бөліскенмен (алдыңғы моделі сияқты), Wagoneer күрделі универсал конструкциясына ие болды, ол нарықтағы басқа 4x4 көліктерге қарағанда көбірек автомобиль сияқты көрінеді. GM, Ford, International Harvester, Toyota, Nissan және Land Rover компаниялары ұсынған, көбінесе жұмысқа бағытталған, қарапайым интерьерлі көліктермен салыстырғанда, Wagoneer көлігінің сәні мен жайлылығы оны ерекшелендірді. Gladiator көлігімен бірге, революциялық Wagoneer SJ платформасы жетілдірілген жоғары жатқан тік алты цилиндрлі қозғалтқышты қамтыды және сол кезде басқа 4WD көліктерінде кездеспеген мүмкіндіктерді ұсынды, мысалы тәуелсіз алдыңғы серпімділік, заводтық радио және қосымша кондиционер. 1981 жылға дейін төрт есікті 4x4 көлігі жасалды, ал Range Rover көліктерінің АҚШ-та сатылымы 1987 жылы басталды. Wagoneer көлігіне автомобиль сияқты жүру және басқару үшін қатаң алдыңғы осьтің орнына тәуелсіз алдыңғы серпімділік ұсынылды. немесе 160 доллар. Ал осьтер алдыңғы және артқы бақылау буындарымен орналасқан. Төрт дөңгелекті көліктерде IFS стандартты Dana 27AF осьін бір орталық тіреуішпен жабдықталған алдыңғы осьпен алмастырды, бұл Dana 27 дифференциалына жамбастың жартысын айналдыруға мүмкіндік берді. Сонымен қатар, барлық Wagoneer көліктерінде төрт доңгелектің барлығында 11 дюймдік барабанды тежегіштер болды; қауіпсіздік белбеулері қосымша опция ретінде ұсынылды, ал 4WD көлігі стандартты компаспен бірге келді. Wagoneer көлігі таныстырылғаннан кейін көп ұзамай, 1963 жылдың басында Willys Motors өз атын "Kaiser Jeep Corporation" деп өзгертті. 1964 жылғы модельдерде заводтық қосымша кондиционер, сондай-ақ төменгі қысымды Tornado қозғалтқышы енгізілді, бұл суыту мәселелерін шешуге және түпнұсқа көліктер кейде биіктікте сезінетін "құлау" проблемаларын болдырмауға көмектесті. Ол аз қуат шығарса да, үнемдірек болды, бірақ бұл төменгі қысымды нұсқасы бір жыл ішінде тоқтатылды. 1965 жылдың соңында Wagoneer және Gladiator көліктері AMC V8 қозғалтқышымен қол жетімді болды, бұл танымал опцияға айналды. Сонымен қатар, Tornado қозғалтқышы American Motors компаниясының OHV тік алты цилиндрлі қозғалтқышымен ауыстырылды. Автомобиль прессасының пікірінше, бұл қозғалтқыш тегіс, қуатты, сенімді және оңай күтілетін болды, бірақ оны ұсынған басты себеп - оның арзан болуы.
1967-1971 жылдар
1967-1969 жылдар аралығында төрт дөңгелекті жетегі бар модельдерден бастап сатылым көлемі артық болған, тек артқы дөңгелекті жетегі бар барлық модельдер тоқтатылды. Осыдан кейін барлық Wagoneer және Cherokee машиналарының алдыңғы және артқы жағында қатты осьтер мен жапырақты серіппелер орнатылды. 1971 жылдан кейін, сырттан алынған Buick 350 қозғалтқышы AMC V8 қозғалтқышымен ауыстырылды, ал соңғысы қолжетімді болды.
1972-1977 жылдар
1973 жылы қолмен ауыстырылатын қорап және қолмен құлыпталатын ступицаларсыз төрт дөңгелекті жетегін қалағандар үшін Jeep өнімдерінің тартымдылығын арттырған инновациялық Quadra Trac толық уақытты төрт дөңгелекті жетегі жүйесі енгізілді. 1974 жылы AMC қолданыстан шыққан екі есікті Wagoneer моделінің корпусын қайта жобалады, D тіректері мен артқы жақтағы терезелер әлдеқайда кеңейтіліп, бір ұзын терезеге айналдырылды және ол Cherokee деп қайта аталды. Бұл, 1972 жылы кеңейтілген жаңартуға қарамастан, сатылымы күтілгендей болмаған Jeepster Commando-ны ығыстырды. Cherokee, Wagoneer-ге қарағанда жастар нарығына көбірек ұнады, ал Wagoneer отбасылық SUV ретінде қарастырылды. Сондай-ақ 1974 жылы алдыңғы дискілі тежегіштер стандартты жабдық ретінде қосылды. Жаңа Cherokee-лерде әлі де 4 дөңгелекті барабанды тежегіштер стандартты болса да, алдыңғы дискілі тежегіштер опция ретінде қолжетімді болды. Limited нұсқасының жоғары деңгейдегі жабдықталуы сатып алушыларды қызықтырды, нәтижесінде 1978 жылы 28 871 Wagoneer, ал 1979 жылы 27 437 Wagoneer өндірілді.
1979 жыл
Басқа SJ модельдерінде 1979 жылға дейін стильдік өзгерістер азда болды, бірақ сол жылы барлық Wagoneer, Cherokee және J сериялы пикап модельдері айтарлықтай жаңа дизайн алды: бір бөліктен жасалған алюминий бамперлер, алдыңғы бөлігі шошқа мұрнына ұқсас шығыңқы орталық бөлігі, көлденең жолақтары және төртбұрышты фаралары бар бір бөліктен жасалған хромдалған пластик тор.
1980 жыл
1980 жылғы модель үшін AMC төрт дөңгелекті жетек платформасын пайдаланып, универсал кузов стилін ұсынды, бірақ бұл компактты платформада болды және AMC Eagle енгізілді. V8 қозғалтқыштары Wagoneer сатып алушыларының басты таңдауы болғандықтан, алты цилиндрлі қозғалтқыш 1970 жылдары алынып тасталды, бірақ 1979 жылғы энергия дағдарысы Jeep сатылымына, әсіресе Cherokee-ге әсер еткен кезде опция ретінде қайта қолданысқа енгізілді. Wagoneer, Ford, Chrysler және GM ұсынған сәнді универсалдармен салыстырғанда салыстырмалы түрде жақсы сатыла берді, ал 1980 жылы өндіріс 10 481 данаға дейін төмендеді, бірақ 1981 жылы 13 741, 1982 жылы 18 709 және 1983 жылы 18 478 данаға дейін артты. Қайта енгізілгенде, қозғалтқыш стандартты жабдық ретінде қолмен беріліспен келді, бірақ 1983 жылы "Selec Trac" төрт дөңгелекті жетегі бар автомат беріліс стандарт болып бекітілді. Осы комбинацияның арқасында Wagoneer EPA бойынша қала және тас жолда отын тұтыну нормаларын көрсетті – бұл толық көлемді SUV үшін керемет нәтиже. Бұл компанияға жақсы отын экономиясын жарнамалауға мүмкіндік берді, бірақ қуатты 360 V8 отынды көп тұтынатын болса да, кейбір сатып алушылар арасында танымал болып қала берді.
1981-1982 жылдар
1981 жылы Wagoneer желісі үш модельге дейін кеңейтілді. Custom Wagoneer негізгі модель болды, бірақ оған төрт жылдамдықты беріліс қоробкасы, бос жүретін ступицалар, күшті рульді басқару және алдыңғы дискілі тежегіштер, сондай-ақ жолаушылар салонының кілемшесі кірді. Жаңа Brougham моделі аспаптар тақтасы мен сигнал дабылының қаптамасына ағаш өрнегі, еден төсемелері, электрлі артқы есік терезесі, сондай-ақ «қолайлы» және «жеңіл» жиынтықтарын қамтитын жаңартылған интерьерді ұсынды. Brougham сыртында жұқа бүйірлік қорғау тілкесі, тар ағаштан жасалған ендірме, шатырға орнатылатын жүк тасу құрылғысы, сондай-ақ жарқыраған есік және төртінші жақтағы терезе жиектері, және төменгі артқы есік қаптамасы болды. Wagoneer Limited – бұл жоғары деңгейдегі модель, ол стандартты Quadra Trac жүйесімен, автомат беріліс қоробкасымен, кондиционермен, тоналған шынымен, электрлі терезелермен және есік құлыптарымен, круиздік басқарумен, AM/FM стерео радиосымен, қосымша шуды өткізбейтін изоляциямен, орталық қол тірегі бар алты бағытта реттелетін жүргіш және жолаушы креслоларымен, жаңартылған есік панельдерімен, былғарымен қапталған рульдік дөңгелекпен, қалың кілемшелермен және қайырылатын жүк жапқышымен жабдықталған.
1983 жыл
Негізгі "Custom" моделі 1983 жылғы модельден бастап шығарылмайтын болды, ал жаңа Selec Trac жүйесі стандартты жабдыққа енгізілді. Төбеге орнатылған басқару құрылғысы жүргізушіге артқы және толық жетек арасында ауысуға мүмкіндік берді. Ауыстырып қойғыш алдыңғы ось жинағымен байланысқан, күш беру корпусына орнатылған вакуумдық жетекпен іске қосылатын шлицті муфтаны қосты. Жеткізу құрылымының қабырғасында орнатылған ауыстыру тұтқасы жүргізушіге көлік қозғалып тұрғанда жоғары және төменгі беріліс арасында ауысуға мүмкіндік берді, бірақ мұны істеу үшін беріліс нейтралдық күйге қойылса және көлік сағатына бес шақырымнан кем жылдамдықпен қозғалса ғана болатын.
1984: SJ және XJ
1984 жылы AMC SJ Cherokee корпусын жаңа, ықшам және жанармайды үнемдеуші Jeep Cherokee (XJ) корпусымен алмастырды және Wagoneer деп аталатын (XJ) жоғары деңгейлі нұсқасын ұсынды. Ықшам XJ Wagoneer екі жабдық деңгейінде: "Wagoneer" және "Wagoneer Limited" шығарылды. AMC бастапқыда бұл көліктердің SJ Wagoneer модельдерін алмастыруын жоспарлаған, бірақ жоғары сұраныс компанияны 1962 жылдан бері көп өзгермеген дизайны бар ескі SJ Wagoneer модельдерін олармен бірге өндіруге мәжбүр етті, дизайн көнеріп бара жатқандықтан. SJ Wagoneer желісі 1984 жылы "Brougham" моделінің тоқтатылуымен біріктірілді, ал "Limited" атауы ықшам XJ Wagoneer үшін "Wagoneer Limited" атауын босату үшін "Grand Wagoneer" деп өзгертілді. 1984 жылдың ортасында AMC Wagoneer "Custom" деп аталатын, ағаш өрнегі жоқ, арзан нұсқасын ұсынды. Custom болат дискілермен және орташа жиынтықпен жабдықталды, стандартты жабдықтар қысқартылды және толық жетекпен жабдықталды. Төмен бағасына қарамастан (15 995 АҚШ доллары, "Grand" моделінен шамамен 3000 АҚШ долларына арзан), сатылымдар төмен болды және ол 1984 жылдан кейін өндірістен алынды. Осылайша, 1984 жылдың соңында өндіріс 20 019 данаға жетті, тек бір толық жиынтықталған нұсқа қол жетімді болды. Grand Wagoneer "SUV нарығының алтын стандарты" болып қала берді және 1985 жылдан бастап Chrysler басқаруына өткенге дейін ескі SJ корпусын пайдалана отырып, бір нұсқада өндіріле берді. 1989-1991 жылдарғы модельдер көптеген жақсартуларға байланысты "үлгінің ең жақсысы" деп есептеледі. Оларға жаңартылған ағаш қаптамасы және алтын түсті инкрустациясынан айырылған, құмырша сұр металл түсті алюминий дискілер кірді. Chrysler сонымен қатар жақсартылған коррозияға қарсы қорғау үшін электрокартты праймерді енгізді және барлық сыртқы түстер екі қабатты базалық және жылтырлату жүйесімен боялды. 1988 жылы, Jeep Chrysler басқаруына өткен алғашқы толық жылда, барлығы 14 117 Grand Wagoneer өндірілді. 1989-1991 жылдарғы модельдерге көптеген жақсартулар енгізілді, соның ішінде бұрынғы, ағып кетуге бейім кондиционер компрессорының жаңа, сапалы нұсқасы, артқы сүрткіш/жуу құралы және жалпы жинау сапасының жақсаруы кірді. Сонымен қатар Chrysler-дің танымал минивэндарында қолданылған ішкі консоль қосылды. Бұл функционалдық консольде жарықтандырылған карта жарықтары, сыртқы температура сенсоры және компас, күн көзілдіріктерін сақтауға арналған бөлімше, сондай-ақ инфрақызыл қашықтан басқару пультімен жабдықталған кілтсіз кіру жүйесі болды. Соңғы үш модель жылында бірнеше жаңа сыртқы түстер пайда болды, ал ішкі бөліктің қоңыр түсі Jeep "құм" деп аталатын ашық түске ауыстырылды. "Жаңа" сыртқы түстерге 1991 жылғы модельде ғана қол жетімді болған аңшылық жасыл металл түсі кірді, ол Chrysler мұражайындағы 1991 жылғы Grand Wagoneer-дің түсі және соңғы Grand Wagoneer-дің түсі болды.
Ұсынысты тоқтату
Wagoneer – барлық Jeep өнімдерінің арасында ең ұзақ өндірілген модельдердің бірі болды. Оның жанармай шығыны тек 11 миль/галонды құраса да, қуатты 5.9 литрлік V8 қозғалтқышы, жоғары сүйреу қабілеті және сол дәуірдегі көптеген бәсекелес толық көлемді SUV-лардан айырмашылығы – төрт есігінің болуы Grand Wagoneer-ді 1960-шы, 70-ші және 80-ші жылдардағы көптеген тұрақты клиенттер арасында танымал етті. 1991 жылы ол бір платформада ең ұзақ (29 жыл) отандық өндірістегі көлік рекордын көрсетті. Жанармайды көп тұтынатын Grand Wagoneer-дің сатылымы 1989 жылы 10 000-нан астам бірліктен 1990 жылы 6449-ға дейін төмендеді. Перс шығанағы соғысы кезінде сатылым азайды және 1991 жылғы модельде тек 4253 Grand Wagoneer шығарылды. Жақсы емес жанармай үнемдеуімен қатар, ескі SJ платформасын АҚШ-та 1990-шы жылдардың ортасына дейін сатылатын барлық жеңіл жүк көліктері мен спорттық сынып көліктеріне қатысты жаңа Федералдық автокөлік қауіпсіздігі стандарттарына сәйкес ету үшін кең ауқымда қайта жаңарту қажет болды. Осының салдарынан, 1991 жылдың 27 ақпанында Chrysler Grand Wagoneer өндірісін тоқтатып, Jeep модельдерінің қатарында толық көлемді SUV-ді қалдырмады. 1991 жылдан кейін сатылған Grand Wagoneer сатып алушылары приборлық тақтаға алтын түсті "Final Edition Jeep Grand Wagoneer" белгісін қою мүмкіндігіне ие болды.
Жинақтауға жарамдылығы
Chrysler соңғы SJ Grand Wagoneer-ді құрастырмас бұрын, оларды жаңартып, қалпына келтіретін мамандандырылған компаниялар пайда болды. Ең жақсы күйдегі Grand Wagoneer-лердің құны төмендемейтін сияқты. Жаңа модельдегі, аз жүрілген, тозығы жоқ Grand Wagoneer-лер өте коллекциялық тауарға айналды, кейбір мінсіз үлгілері конвейерден шыққаннан кейін үш он жылдықтан астам уақыт өткен соң бастапқы бағасынан да қымбатқа сатылуда. 2013 жылы 1963–1991 жылдардағы модельдер коллекцияға айналған сегіз SUV тізіміне енді және жағдайына қарай автомобиль аукциондарында ізделіс тудырды. 2019 жылға қарай Hagerty компаниясының мәліметінше, Grand Wagoneer-лердің бағалау құндылығы соңғы он жылдың көбінде әр екі ай сайынғы жаңартулармен орташа есеппен 2–6 пайызға өсті. 2021 жылға қарай Hagerty компаниясының мәліметінше, "көптеген басқаларын қалыптастырған" 1984–1991 жылдардағы Jeep Grand Wagoneer-лер COVID-19 пандемиясы кезінде ең көп сұранысқа ие автомобильдердің қатарында болды және нарықтағы ең жақсы винтаждық автомобильдердің тізіміндегі алғашқы тоғыздықтың ішінде болды.
1993: Гранд Вагонер (ЗЖ)
Jeep Grand Wagoneer атауы бір жылға қайта оралды, Grand Cherokee үшін 1993 модельдік жылға жаңа Jeep ZJ платформасының ең жоғары деңгейдегі үлгісі ретінде ұсынылды. Ол Magnum 5.2 л V8 қозғалтқышы және бірегей былғары интерьер сияқты стандартты жабдықтардың кең тізімін қамтыды, сондай-ақ Grand Wagoneer-дің дәстүрлі сыртқы ағаш өрнегі де сақталды. 6,378 данасы өндірілгеннен кейін, модель 1994 жылы шығарылымнан алынды, Grand Cherokee Limited желідегі ең жоғары деңгейдегі үлгі болып қалды.
Мотор спорты
Wagoneer кейде, көбінесе АҚШ-та раллилерде қолданылды. 1973 жылы өткен алғашқы Sno*Drift раллисінде Wagoneer көліктері бірінші және екінші орынды алды. Grand Wagoneer 1988 жылы 14484 км қашықтықты құрайтын, қиын Trans Amazon раллисіне де қатысты.
Жаңғыру
Chrysler Group компаниясының бас директоры Серджио Маркионне 2011 жылдың қаңтар айында Детройтте өткен Солтүстік Америка халықаралық автосалонында Grand Wagoneer атауы "жоғары деңгейдегі" жеті орындық SUV үшін қайта жаңартылатындығын мәлімдеді, ол 2013 жылы таныстырылатынын айтты. 2014 жылдың мамыр айында Chrysler компаниясының "Бес жылдық жоспары" жарияланды, онда 2018 жылғы модельге дейін Durango және Grand Cherokee платформасын бөлісетін Grand Wagoneer деп аталатын флагмандық көлік шығару ниеті көзделген. Grand Wagoneer Durango және Grand Cherokee машиналарымен қатар сатылатын болады. 2015 жылдың 9 маусымында Fiat Chrysler өзінің дилерлер съезінде 2015 жылдың 25 тамызында толық өлшемді Grand Wagoneer-дің жаңа нұсқасын таныстыратынын хабарлады. Алайда, 2015 жылдың тамызында Fiat алдағы Grand Cherokee-ді ауыстыратын модельдің өндірісі 2018 жылға дейін кешіктірілетінін мәлімдеді. Ол Уоррен жүк машиналарын құрастыру зауытында, ал келесі буын Ram 1500 Стерлинг Хайтс құрастыру зауытында жасалуы тиіс еді. 2020 жылдың 3 қыркүйегінде Jeep басқа модельдермен және 4xe электрлік гибридтік технологиясымен бірге концепт-көлікті көрсетті. 2021 жылдың 11 наурызында Jeep Wagoneer және Grand Wagoneer модельдерін ресми түрде таныстырды, екеуі де концепт негізінде жасалған.