Кіріспе

Франция департаменті Шаренте (шаʁɑ̃т; Saintongese: Chérente;) – Францияның оңтүстік-батысындағы Жаңа Аквитания әкімшілік аймағындағы департамент. Ол департаменттегі ең маңызды және ең ұзын Шаренте өзенінің атымен аталады, сонымен қатар департаменттің ең ірі екі қаласы – Ангулем және Коньяк осы өзеннің жағасында орналасқан. 2019 жылы халық саны 352 015 адамды құрады.

Тарих

Шаренте – француз төңкерісі кезінде 1790 жылдың 4 наурызында құрылған 83 департаменттің бірі. Ол бұрынғы Ангумуа провинциясының және Сент-Онг провинциясының батыс және оңтүстік бөліктерінен құрылған. Департаменттің бір бөлімше ретінде құрылуына дейін, оның көп бөлігі тұз және коньяк өндірісі сияқты дәстүрлі өнеркәсіптердің арқасында коммерциялық жағынан гүлденген. Шаренте өзені лайланып, ХХ ғасырдың көп бөлігінде кеме жүруге жарамсыз болғанмен, ХVIII ғасырда ол дәстүрлі кәсіптер үшін де, қағаз тауары және темір қорыту сияқты жаңадан дамып келе жатқан кәсіптер үшін де жағалаудағы кеме жолдарымен маңызды байланыс қызметін атқарды. Он тоғызыншы ғасырдың бірінші жартысындағы өнеркәсіптік және коммерциялық дамудың үдемелі қарқыны өркендеу кезеңіне алып келді, департаменттің халқы 1851 жылы ең жоғары деңгейге жетті. XIX ғасырдың екінші жартысында Шаренте, Францияның көптеген ауылдық департаменттері сияқты, халық санының азаюын бастан өткерді, себебі қалалардағы және Францияның теңізартқы империясындағы экономикалық мүмкіндіктер жұмыс жасындағы адамдарды тартып алды. 1872 жылы филлоксераның пайда болуы Шаран шарап өнеркәсібіндегі көптеген адамдарға экономикалық қиындықтар әкелді. ХХ ғасырында департаменттің дәстүрлі өнеркәсіптері екі дүниежүзілік соғыстан қиындықтар көрді, ал ғасырдың екінші жартысында салыстырмалы түрде жай өсімді бастан өткерді. ХХ ғасырдың екінші жартысы бойында жалпы халық саны шамамен 340 000 тұрғын деңгейінде тұрақтап қалды, бірақ Ангулемді қоршаған агломерациядағы өнеркәсіптік және коммерциялық даму ХХІ ғасырдың бірінші онжылдығында жалпы халыққа шамамен 10 000 адам қосты. ХХ ғасырындағы экономикалық дамудың салыстырмалы түрде жай темпі шетелден зейнеткерлердің көшіп келуіне ықпал етті. 2006 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша департаментте тұратын британдық азаматтардың саны 5083 адамға жетіп, департаментті Париж, Дордонь және Альп Маритимнен кейін осы көрсеткіш бойынша төртінші орынға қойды.

География

Ол негізінен Аквитания алабының бөлігі, ал солтүстік-шығыс бөлігі Орталық Массивте орналасқан. Шаран өзені одан өтеді және департаментке, сондай-ақ Шаран теңізіне ат берді. Ол Ангумуа тарихи аймағынан құралған және Сеньтонж, Лимузин, Перигор және Пуату аймақтарының бір бөлігін қамтиды. Департамент қазіргі Nouvelle Aquitaine аймағының құрамына кіреді. Оны Шаран теңізі, Дордонь, Жоғарғы Вьенна, Вьенна және Дю-Севр департаменттері қоршап тұрады. Шаран департаментіндегі ең оңтүстіктегі "ірі" қала (1000-нан астам тұрғыны бар қала) - Шалаи.

Экономика

Коньяк пен пино өңірдің маңызды ауыл шаруашылығы өнімдерінің екеуі, сары маймен қатар. Шарентайз тайғақтары (жүн мен киізден жасалған бір түрі) – танымал дәстүрлі өнімнің бірі.