Кіріспе
Әр түрлі мифологиялардағы өлілер әлемі
Жер асты әлемі, сондай-ақ, тозақ немесе майданда аталады, ол түрлі діни дәстүрлер мен мифтердегі өлілердің үстін табатын әлем, тірілер әлемінің астында орналасқан. Хтоникалық – жер асты әлеміне қатысты нәрселерді білдіретін арнайы термин. Өлілер әлемі туралы түсінік дерлік барлық өркениеттерде кездеседі және "адамзаттың өзінен де ертерек болуы мүмкін". Өлілер әлемі туралы мифтердің ортақ ерекшеліктері – тірі адамдардың осы әлемге сапар шегуі, көбінесе батырлық мақсаттармен байланысты. Басқа мифтер, жандардың жер асты әлеміне кіруі тиісті рәсімдерді сақтауды талап ететінін нығайтады, мысалы, көне грек мифологиясындағы Патроклдың жақында қайтыс болғандықтан, оның денесі дұрыс жерленгенше Ахиллді алаңдатып, қуалайтын оқиғасы. Жоғары әлеуметтік статусы бар адамдар жер асты әлемін оңай бағдарлай алу үшін арнайы киімдермен және жабдықтармен жарақтандырылған. Көптеген мифологияларда өлген адамның жанының өзі жер асты әлеміне сапар шегетіні, ал өлікті осы мақсатқа жету үшін көл немесе өзен сияқты бірден-бір кедергіден өтуі керек деген түсінік кездеседі. Мұндай сапарлар туралы бейнелер ежелгі және қазіргі заманғы өнерде де кездеседі. Жер асты әлеміне түсу "модернист авторлар үшін ең маңызды миф" деп сипатталған.
Аң асты әлемінің кейіпкерлері
Бұл тізімге түрлі діни дәстүрлердегі әлем астының билеушілері немесе қорғаушылары кіреді, олар тиісті мақалаларға сілтеме жасайды. Тегі бойынша байланысты құдайлар/рухтарАбориген мифологиясыБаяме (Камиларой), ЭинганаАккад мифологиясыАллу, Ану, Ануннаку, Эрешкигал, Этемму, Галлу, Хумбаба, Мамиту, Нергал, УтнапиштимАлбан мифологиясыЕ Букура е ДхеутТүркі-моңғол ЭрлікАрмян мифологиясыСпандараметАцтек мифологиясыМиклантекухтли және Миктекасихуатль (көрсетілімдері: Чалмекасихуалт, Чалмекаттл)Вавилон мифологиясыЭрра, Нергал, Нинлил, Сурсунабу, Ур-шанаби, УтнапиштимБали мифологиясыБатара Кала, СетісуяраБон мифологиясыгНьянБуддизмЯмаКаннаан мифологиясыМот, АрсайКельт мифологиясыЭд, Араун, Квн Аннун, Донн, Гвин ап Нудд, Мананнан мак Лир, Пвилл, Немайн, Морриган, Тараниc (кейде халық мәдениетінде)Қытай халық дініЯнлуо Ван, Хэйбай Учан, Сиыр басы және жылқы беті, Мэн По, Чжун КуйХристиандықШаитан, Люцифер, Беелзебуб, БелиалМысыр мифологиясыАкен, Акер (қақпашы ретінде ғана), Ам-хех, Амунет, Аммит, Анджети, Анубис, Апеп, Апис, Астенну, Ха, Имиут (егер Имиут құдай деп есептелген болса), Исида, Мехен, Наунет, Нехебкау, Нефтис, Нун, Нут, Осирис, Птах, Секер, Тот, ВепваветЭламит мифологиясыЖабруЭстония мифологиясыВанапаганЭтруск мифологиясыХарун, Кульсу, Фебруус, Мания, Мантус, Нетунс, Тухульча, ВантФиджи мифологиясыДегейФинляндия мифологиясыКалма, Кипу Тыттё, Кивутар, Ловитар, Сурма, Туонен акка, Туонетар, Туони, ВамматарГрекия мифологиясыЦербер, Харон, Аид, Плутон, Керес, Персефона, Танатос, Эрида, Гермес, ГераГрузия мифологиясыСасулетиГерман мифологиясыГармр, Хель, Ран, НидхёггГавай мифологиясыТа’хет, ТиаХатти мифологиясы, Хетт мифологиясыЛелваниИндуизмЯмаХопи мифологиясыМаасавВенгрия мифологиясыЁрдёгИгбо мифологиясыАлаИнка мифологиясыСупай, ВичамаИндонезия мифологиясы (ежелгі Яван, Сундан және Бали)Батара Кала күнәкарлардың әлем астының қорғаушысы, Деви Шри ізгілердің әлем астының қорғаушысыИсламМалик (Қорғаушы)Инуит мифологиясыПана, СеднаЖапон мифологиясыИзанами но Микото, Дзикининки, Шикоме, Ширё, Сусаноо но МикотоИудаизмШаитан, Малах Хамавет ("Өлім періштесі") (екеуі де Самаэльмен байланысты), Малахеи Хабала ("Саботаж періштелері"), ДумахКассит мифологиясыДурКхмер мифологиясыПреас ЭйссаурЛатвия мифологиясыВели, Велю мате, Земес матеЛитва мифологиясыВельниас, ВелинасЛевант мифологиясыМот, АрсайЛунда мифологиясыКалунгаМандей мифологиясыРуха, Ур, Крун, Гаф, Цин, Захрейл, Лилит, Ниули, Сатани, Латаби, Налай, Гадулта, Анатаан, Гиу, Шдум, Зартай Зартанай, Хаг, МагМаори мифологиясыХина, Хине нуи те По, Кева, Махиуки, Рохе, ВироМайя мифологиясыАх Пуч (Лордтар: Хун Каме және Вукуб Каме)Меланезия мифологиясы (Фиджи мифологиясын қосады) Дегей, Ратумаибулу, СамулаёНарагансет мифологиясыЧепиНавахо мифологиясыЭстсанатлехиНикиран мифологиясыМиктантеоТОб-Угрия мифологиясыХейни икиОроколо мифологиясыКиавариПарсы мифологиясыАнгра Майнью, Ажи Дахака, Див (мифология)Филиппин мифологиясыМагвайен/Магуайен, СидапаФиникия мифологиясыХоронФригия мифологиясыМенПолинезия мифологиясыХикулео, Хина, Хине нуи те По, Каналоа, Кихо туму, Макеа Тутара, Махуика, Маху ика, Марама, Маури, Мерау, Милу, Миру, Риму, Рохе, ВироПруссия мифологиясыПикуллусПуэбло мифологиясыИятикуРома (Цыган) мифологиясыБенгРим мифологиясыЦербер, Деа Тацита, Дис Патер, Эгестес, Фамес, Инфери Ди, Ларента, Летум, Либитине, Морс, Оркус, Плутон, Прозерпина, ВидуусРумыния мифологиясыДиаволу, Сатана, Некурату, СкараощиРесей мифологиясыДьявол, СатанаяСаами мифологиясыЯмбе аккаСалиш мифологиясыАмоткенСибирь мифологиясыЧебельдей, КульСлавян мифологиясыЧернобог, Флинс, Марзана, Ния, Велес (құдай)Шумер мифологиясыЭдимму, Экимму, Эндукугга, Энмешарра, Эрешкигал, Гидим, Нинтинугга, Иркалла, Кур, Намтар, Нергал, Биту, Ниндукугга, Нинлил, Уршанаби, ЗиусдраСирия мифологиясыРешепТамил мифологиясыКурФракия мифологиясыГеросТүрік мифологиясыЭрлікВьетнам мифологиясыКуанг Кунг, Тхап Диен Йем Выонг, Хак Бак Во Тхыонг (өлгендердің жанын Әм Фуға жеткізетін екі елші), Дау Тру Мат Нгуа (Хак Бак Во Тхыонг сияқты міндет атқарады), Манг Ба (вьетнамдықтар шайнап жейтін ұмытылу сорпасын жасаушы)Вага-вага мифологиясыТумудуреУэльс мифологиясыАннунфн немесе АннунЙоруба мифологиясыЭсу, ОяЮрак мифологиясыНгаЗуни мифологиясыУхепоно