Тәуекелсіз бомбалау тәсілі немесе "Тәсілдеп лақтыру" бомбалауы
Toss bombing
💣Тәсілді бомбалау (Toss bombing): Ұшақ бомбаларды төмен биіктіктен жібергенде жоғары қарай жылдамдатады. Қорғанысқа қарсы және жарылыстан қашықтау үшін қолданылады.✈️
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бомбалау техникасы
Bombing technique
Төселе бомбалау (кейде лофт-бомбалау деп те аталады, ал АҚШ Әуе күштерінде Төмен Биіктіктегі Бомбалау Жүйесі немесе LABS деп белгіленеді) – шабуылдаушы ұшақ бомбалық жүктемені босатар кезде жоғары қарай тартылатын бомбалау әдісі. Бұл бомбаға бастапқы баллистикалық траекториясын жоғары бағытта бастау арқылы қосымша ұшу уақытын береді. Төселе бомбалаудың мақсаты – бомбаның ұшу кезіндегі гравитациялық құлауын өтеу және ұшақты нысананың үстінен тікелей ұшып өтпестен бомбалауға мүмкіндік беру. Бұл, қатаң қорғалған нысананың үстінен ұшып өтуден немесе шабуылдаушы ұшақты ядролық (немесе конвенциялық) бомбаның жарылысынан алыс ұстау үшін жасалады.
Toss bombing (sometimes known as loft bombing, and by the U. S. Air Force as the Low Altitude Bombing System, or LABS) is a method of bombing where the attacking aircraft pulls upward when releasing its bomb load, giving the bomb additional time of flight by starting its ballistic path with an upward vector. The purpose of toss bombing is to compensate for the gravity drop of the bomb in flight, and allow an aircraft to bomb a target without flying directly over it. This is to avoid overflying a heavily defended target, or to distance the attacking aircraft from the blast effects of a nuclear (or conventional) bomb.
Жарық-жарық
Жылдам шабуылдау бомбалау кезінде ұшқыш төмен биіктікте түзу ұшып келеді, ал компьютерден сигнал алғанда соңғы сәтте бомбаны жібереді. Бомба әдетте көлденеңнен 20° және 75° аралығында жіберіледі, бұл оның жоғары және алға лақтырылуына себеп болады, бұл қолтықтан доп лақтырғанға ұқсайды.
In pop up bombing, the pilot approaches from low altitude in level flight, and on cues from the computer pulls up at the last moment to release the bomb. Release usually occurs between 20° and 75° above the horizontal, causing the bomb to be tossed upward and forward, much like an underarm throw of a ball.
Тегіс лақтыру
"Поп-ап" бомбалауы көбінесе төмен қабаттағы ұшумен сипатталғанымен, мақсатты жерге тікелей ұшып өтуге қатысты шектеу болмағанда, тегіс қанатымен ұшудан басталатын тастау әдісі кез келген биіктікте қолданылуы мүмкін. Бомба тасталғандағы қосымша биіктік оның ұшу уақытын және қашықтығын арттырады, бірақ (бағытталмайтын жарылғыштар үшін) желдің әсерінен және ұшу траекториясының шағын бұрылысынан туындайтын қателіктердің артуына себеп болады.
Although "pop up" bombing is generally characterized by its low level approach, the same technique of a toss starting from level flight can be used at any altitude when it is not desirable to overfly the target. Additional altitude at release gives the bomb additional time of flight and range, at the cost (in the case of unguided munitions) of accuracy due to windage and the increased effect of a slight deviation in flight path.
Суға түсу
Dive toss delivery техникасы – Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1947 жылы АҚШ-тың Калифорния штатындағы Иньокерндегі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің зымырандарды дамыту орталығында жасалған алғашқы "тастау" бомбалау әдісі. Бұл әдіс, шабуылдаушы ұшаққа залал келтірмей, қатты қорғалған нысаналарды жою мақсатында қолданылды. Тастау бомбалауы, ұшақты нысанаға бағыттап төмен түсіретін тік бомбалаудан керісінше болғанымен, көбінесе бомбалаушы ұшақ мұрынды көтеріп, бомбаны босату алдында қысқа сүңгіп түсумен орындалады. Бұл нұсқа "сұңғыма тастау" деп аталады. Бұл бомба мен ұшаққа қосымша серпін береді, соның арқасында ұшақ бомбаны босатқаннан кейін биіктікті қалпына келтіруге көмектеседі, сондай-ақ есептелген босату нүктесіндегі әуе жылдамдығы бомбаның нысанаға жеткілікті түрде ұшуын қамтамасыз етеді.
The Dive toss delivery technique was the first "toss" bombing method developed after WWII at the US Navy's rocket development center at Inyokern, California in 1947 as a method to attack heavily defended targets without unduly endangering the attacking aircraft. Although toss bombing might seem the direct opposite to dive bombing, where the plane pitches downward to aim at its target, toss bombing is often performed with a short dive before the bomber raises its nose and releases its bomb. This variant is known as "dive tossing". This gives both the bomb and aircraft extra momentum, thereby helping the aircraft regain altitude after the release, and also ensuring that airspeed at the calculated release point is still sufficient to get the bomb to the target.
Тактикалық қолдану
Төшкелеуді ұшқыштар әдетте нысанадан тікелей ұшып өтуге қатысты ыңғайсыз жағдайларда қолданады, яғни құлап ұшу бомбалау немесе жазық бомбалау үшін қажетті биіктікте ұшуға болмайтын кезде. Мұндай жағдайларға AAA және SAM сияқты күшті әуе қорғанысы, "темір бомбалар" немесе тіпті тактикалық ядролық бомбалар сияқты қуатты қаруларды қолдану, сондай-ақ басқарылатын оқ-дәрілерді шектеулі бұрышта бағыттау құрылғыларын пайдалану жатады. Нысанаға жол бойындағы әуе қорғанысына қарсы тұру үшін, ұшақ мүмкіндігінше төмен биіктікте қалу арқылы радарлық және визуалды бақылаудан, сондай-ақ зымыран орналысынан ұшып өтетін нысаналарға атуға арналған ескі зымыран жүйелерінің ұшыру шегінен аулақ болуға тырысады. Дегенмен, төмен биіктікте нысанаға тікелей ұшу ұшақты нысананы қоршап тұрған жақын қашықтықтағы қорғанысқа ұшырату ғана емес, сонымен қатар бомба жарылысының радиусына да орналастырады. Ал "көкке атқылау" тәсілін пайдаланып, ұшқыш оқ-дәріні нысанадан қашық жерге, әуе қорғанысының жете алмайтын қашықтығына жібереді. Оқ-дәрі жіберілгеннен кейін, ұшқыш төмен биіктікке қайта түсуі немесе көтерілуді жалғастыруы мүмкін, екеуі де әдетте нысанадан қатайып бұрылуды немесе "сырғып өтуді" жасайды. Осылайша, қуатты оқ-дәрілердің жарылысынан (деген үмітпен) аулақ болады. Дәлдікпен басқарылатын оқ-дәрілердің, мысалы лазерлік басқарылатын бомбаның енгізілуі төшкелеудің тиімділігін арттырды. Бұрынғы "ақылсыз бомбаларға" нысанаға дәл түсіру үшін ұшқыш пен отты басқару компьютерінің жоғары дәлдігі қажет болды. Басқарылмайтын төшкелеу үшін де тікелей соққыға қажеттіден үлкен бомба қолдану қажеттілігі туындады, себебі желдің немесе компьютерлік/ұшқыштық қатеге байланысты бомба дәл түспесе де, нысананы жоятын үлкен жарылыс жасау мақсаты болды. Лазерлік нысаналау (және JDAM жүйесінде қолданылатын GPS сияқты басқа да әдістер) бомба жіберілгеннен кейін жоспарланған траекториядан кішігірім ауытқуларды түзетуге мүмкіндік береді, бұл төшкелеуді жазық бомбалаумен салыстырылатын дәлдікке жеткізеді, сонымен бірге басқарылмайтын оқ-дәрілерді қолданған кезде төшкелеудің көптеген артықшылықтарын сақтайды. Алайда, басқарылатын оқ-дәрілерді жеткізуге арналған нысана көздерінің көру бұрышы шектеулі болады; әсіресе, көз ұшақтың артына белгілі бір бұрыштан артық қарай алмайды. Бомбаны төшкелеу ұшқышқа нысананы ұшақтың алдында ұстап тұруға мүмкіндік береді, осылайша нысананы нысана көзінің көру бұрышында мүмкіндігінше ұзақ уақыт сақтайды. "Сүңгіп төшкелеу" әдетте орташа биіктікте (сүңгіп кіруге мүмкіндік беру үшін) қолданылады, егер нысана қандай да бір себептермен радармен дәл анықталмаса. Мысалы, нысана радарда көрінетін белгісі тым кішкентай болуы мүмкін (жер асты бункерінің кіреберісі сияқты) немесе радарлық сигналдар тобында ажыратылмауы мүмкін. Мұндай жағдайда ұшқыш арнайы "осьтік бағытталған" режимді пайдалана алады, бұл ұшқышқа ұшағын тікелей нысанаға бағыттау арқылы нысананы анықтауға мүмкіндік береді. Жердегі нысана үшін бұл сүңгіп кіруді білдіреді. Осылай анықталғаннан кейін, ұшқыш нысанаға қарай көтеріле бастап, бомбаны алыстан лақтырып, жоғалған биіктікті қайта қалпына келтіреді.
Toss bombing is generally used by pilots whenever it is not desirable to overfly the target with the aircraft at an altitude sufficient for dive bombing or level bombing. Such cases include heavy anti air defenses such as AAA and SAMs, when deploying powerful weapons such as "iron bombs" or even tactical nuclear bombs, and the use of limited aspect targeting devices for guided munitions. To counter air defenses en route to the target, remaining at a low altitude for as long as possible allows the bomber to avoid radar and visual tracking and the launch envelope of older missile systems designed to be fired at targets overflying the missile site. However, a level pass at the target at low altitude will not only expose the aircraft to short range defenses surrounding the target, but will place the aircraft in the bomb's blast radius. By executing a "pop up" loft, on the other hand, the pilot releases the munition well outside the target area, out of range of air defenses. After release, the pilot can either dive back to low altitude or maintain the climb, in either case generally executing a sharp turn or "slice" away from the target. The blast produced by powerful munitions is thus (hopefully) avoided. The value of toss bombing was increased with the introduction of precision guided munitions such as the laser guided bomb. Previous "dumb bombs" required a very high degree of pilot and fire control computer precision to loft the bomb accurately to the target. Unguided loft bombing also generally called for the use of a larger bomb than would be necessary for a direct hit, in order to generate a larger blast that would destroy the target even if the bomb did not hit accurately due to windage or computer/pilot error. Laser targeting (and other methods like GPS as used in the JDAM system) allows the bomb to correct minor deviations from the intended ballistic path after it has been released, making toss bombing as accurate as level bombing while still providing most of the advantages of toss bombing using unguided munitions. However, the targeting pods used to deliver guided munitions generally have a limit to their field of view; most specifically, the pod usually cannot look behind the aircraft at more than a certain angle. Lofting the bomb allows the pilot to keep the target in front of the aircraft and thus within the targeting pod's field of view for as long as possible. "Dive tossing" is generally used at moderate altitude (to allow for the dive) when the target, for whatever reason, cannot be designated precisely by radar. A target for instance may present too small a signature to be visible on radar (such as the entrance to an underground bunker) or may be indistinguishable in a group of radar returns. The pilot can in this case use a special "boresight" mode that allows the pilot to designate a target by pointing his aircraft directly at it. For a target on the ground, this means entering a dive. Thus designated, the pilot can then begin a climb, lofting the bomb at the target from a distance and regaining lost altitude at the same time.
Технология
Ұшу және мүмкіндік терезесіне кірумен байланысты ұшқыштардың жоғары жұмыс жүктемесіне байланысты, кейбір ұшақтар "Лақтыру бомбасы компьютерімен" (АҚШ-тың ядролық қару жеткізілімінде, Төмен биіктікте бомбалау жүйесінің бөлігі) жабдықталған, ол ұшқышқа бомбаны дұрыс бұрышта босатуға мүмкіндік береді. Лақтыру бомбасы компьютері ұшақтың питот жүйесінен жылдамдық, статикалық жүйеден биіктік, гироскопиялық жүйеден қалып және қару таңдау құрылғыларынан бомба түрі туралы ақпаратты алып, оқ-дәріні босатудың тиісті нүктесін есептейді. Пайдаланушы қаруды тікелей іске қосудың орнына, оны босатуға "рұқсат етеді", содан кейін тұрақты өрлеуді бастайды. Компьютер содан кейін қажетті баллистикалық траекторияны есептейді және осы траекторияны ұшақтың ағымдағы қалыпы мен жылдамдығы қамтамасыз ететін кезде бомбаны босатады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Saab компаниясындағы инженерлер Эрик Вилкенсон мен Торстен Факсен лақтыру бомбалауға арналған алғашқы бомба нысанасын жасады. Бұл қажетті есептеулерді орындайтын механикалық компьютер болды. Ол алғаш рет Saab 17 ұшағында қолданылды және Saab 32 Lansen-ге дейінгі барлық Saab истребительдерінде стандартты жабдық болды. Ол сондай-ақ Франция, Швейцария, Дания және АҚШ-қа сатылды және, мысалы, Boeing B-47 Stratojet ұшағында қолданылды. Еуропада НАТО-мен бірге орналасқан RCAF CF-104 истребитель-бомбардировщиктері 1972 жылдың 1 қаңтарынан бастап Канада үкіметі олардың ядролық ролін жойғанға дейін Лақтыру бомбасы компьютерін тасыды. LABS жүйесінде қолданылған сол есептеу шешімдері қазіргі заманғы шабуылдаушы ұшақтардың, мысалы F-15E және F-16 ұшақтарының Өртке басқару компьютерінің екі негізгі бомбалау режимдеріне (компьютерлік басқарылатын CCRP және арнайы визуалды бағытталған "Dive Toss" режимі) енгізілген. LABS-тегідей, ұшқыш қалаған соққы нүктесін белгілейді, содан кейін өрлеу кезінде босатуға рұқсат етеді, ал компьютер бомбаның нақты босатылуын басқарады. FCC-ге интеграциялау ұшқыштың жұмыс жүктемесін азайтады, өйткені бірдей бомбалау режимін (CCRP) тегіс, тік және жоғары бомбалау үшін пайдалануға болады, қолданылған тактикаға қарамастан ұшқыштың дисплейлерінде ұқсас көрсеткіштерді ұсынады, өйткені компьютер оны жай ғана босату нүктесі ретінде қарастырады.
Due to the intense pilot workload involved with flying and entering the window of opportunity, some aircraft are equipped with a “Toss Bomb Computer” (in US nuclear delivery, a part of the Low Altitude Bombing System) that enables the pilot to release the bomb at the correct angle. The Toss Bomb Computer takes airspeed inputs from the aircraft's pitot system, altitude inputs from the static system, attitude inputs from the gyroscopic system and inputs from weapons selectors signifying the type of bomb to calculate the appropriate release point of the ordnance. Instead of triggering the release directly, the pilot instead "consents" to release the weapon, then begins a steady climb. The computer then calculates the desired ballistic path, and when that path will be produced by the current aircraft attitude and airspeed, the computer releases the bomb. During the Second World War the engineers Erik Wilkenson and Torsten Faxén at Saab developed the first bomb sight for toss bombing. It was a mechanical computer that did the necessary calculations. It was first used in the Saab 17 and was standard on all Saab fighters up to and including Saab 32 Lansen. It was also sold to France, Switzerland, Denmark and USA and was used in for instance the Boeing B 47 Stratojet. While deployed in Europe with NATO, RCAF CF 104 fighter bombers carried a Toss Bomb Computer until their nuclear role was eliminated by the Canadian government effective 1 January 1972. The same computational solutions used in the LABS system are now incorporated into two of the major bombing modes (the computer controlled CCRP and a dedicated visually oriented "Dive Toss" mode) of the Fire Control Computer of modern strike fighters such as the F 15E and F 16. As with LABS, the pilot designates their desired impact point, then consents to release while executing a climb, and the computer controls the actual release of the bomb. The integration into the FCC simplifies the pilot's workload by allowing the same bombing mode (CCRP) to be used for level, dive and loft bombing, providing similar cues in the pilot's displays regardless of the tactics used, since the computer simply sees it as the release point getting closer.