Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Capra – есекті сүтқоректілер туысы, он түрді қамтиды, оның ішінде маркхор және бірнеше түрлері бар, олар ібіс деп белгілі. Үй ешкісі (Capra hircus) – безоар ібісінен (Capra aegagrus aegagrus) шыққан қолға үйретілген түр. Ешкіні қолға үйретудің куәліктері 8500 жылдан астам уақытқа дейін жетеді. Жабайы ешкілер таулы жерлерде мекендейтін жануарлар. Олар өте епті және төзімді, жалаңаш тасқа өрмелеп, сирек өсімдіктермен күнелтады. Оларды қойлардың туысы – Ovis-тен аяқтарға жақын, шатыр және көздің алдындағы иіс бездерінің болуымен, сондай-ақ беттегі басқа бездердің болмауымен, кейбір түрлерінде сақалдың болуымен және алдыңғы аяқтардың тізелеріндегі терісіз келмейтін жерлермен ажыратуға болады.
Genus of mammals, the goats
Capra is a genus of mammals, the goats, comprising ten species, including the markhor and several species known as ibexes. The domestic goat (Capra hircus) is a domesticated species derived from the bezoar ibex (Capra aegagrus aegagrus). Evidence of goat domestication dates back more than 8,500 years. Wild goats are animals of mountain habitats. They are very agile and hardy, able to climb on bare rock and survive on sparse vegetation. They can be distinguished from the genus Ovis, which includes sheep, by the presence of scent glands close to the feet, in the groin, and in front of the eyes, and the absence of other facial glands, and by the presence of a beard in some specimens, and of hairless calluses on the knees of the forelegs.
Түрлер мен түрлік түрлері
Сурет Ғылыми атауы Жалпы атауы Таралуы Capra sibirica Азиялық айбақша Орталық және Солтүстік Азия, Ауғанстан, Батыс және Солтүстік Қытай (негізінен Синьцзян), Солтүстік-Шығыс Үндістан, Оңтүстік Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Солтүстік Пәкістан, Оңтүстік Ресей, Тәжікстан, Шығыс Өзбекстан. Capra falconeri Markhor Оңтүстік Азия; Каракорум және Гималай таулары. Capra hircus Үйшіл ешкі Көшпелі таралу; үйшілдендірілген. Capra aegagrus Жабайы ешкі Түркия, Кавказ, Түрікменстан, Ауғанстан және Пәкістан. Capra cylindricornis Шығыс Кавказ тауы Capra caucasica Батыс Кавказ тауы Альпілік ибекс Австрия, Бавария, Франция, Италия, Лихтенштейн, Словения және Швейцария. Capra pyrenaica Ибериялық сазбар Иберия түбегі: Андорра, Пиреней таулары, Испания және Португалия. Capra nubiana Нубиандық айбақ Египет, Эритрея, Эфиопия, Израиль, Иордания, Ливан, Оман, Палестина, Сауд Арабиясы, Судан, Біріккен Араб Әмірліктері және Йемен. Capra walie Валия айбақша Эфиопияның жоталары мен Симен таулары.
Image Scientific name Common Name Distribution Capra sibirica Asian ibex Central & North Asia, Afghanistan, West and North China (mainly Xinjiang), NW India, SE Kazakhstan, Kyrgyzstan, Mongolia, North Pakistan, South Russia, Tajikistan, East Uzbekistan. Capra falconeri Markhor South Asia; the Karakoram and Himalaya ranges. Capra hircus Domestic goat Cosmopolitan distribution; domesticated. Capra aegagrus Wild goat Turkey, the Caucasus to Turkmenistan, Afghanistan and Pakistan Capra cylindricornis East Caucasian tur Greater Caucasus Mountains. Capra caucasica West Caucasian tur Caucasus Mountains. Capra ibex Alpine ibex Austria, Bavaria, France, Italy, Liechtenstein, Slovenia & Switzerland. Capra pyrenaica Iberian ibex Iberian Peninsula: Andorra, Pyrenees Mountains, Spain to Portugal. Capra nubiana Nubian ibex Egypt, Eritrea, Ethiopia, Israel, Jordan, Lebanon, Oman, Palestine, Saudi Arabia, Sudan, United Arab Emirates and Yemen. Capra walie Walia ibex Ethiopian Highlands & Simien Mountains.
Үйге үйрету және пайдалану
Қоймен бірге ешкілер де ең алғашқы үйретілген жануарлардың бірі болды. Үйрету процесі кем дегенде 10 000 жыл бұрын, қазіргі Иранның солтүстік бөлігінде басталды. Ешкінің жүніне, етіне және сүтіне адамның оңай қол жеткізуі – басты себеп болды. Ешкі терісі орта ғасырға дейін саяхат және кемпінг кезінде су мен шарап сақтауға арналған ыдыстар ретінде, ал кейбір аймақтарда жазу үшін пергамент ретінде кеңінен қолданылды.
Along with sheep, goats were among the first domesticated animals. The domestication process started at least 10,000 years ago in what is now northern Iran. Easy human access to goat hair, meat, and milk were the primary motivations. Goat skins were popularly used until the Middle Ages for water and wine bottles when traveling and camping, and in certain regions as parchment for writing.