Кіріспе

"Келли бандының шынайы тарихы" – австралиялық жазушы Питер Кэридің 2000 жылғы романы, Келли бандының тарихына шала-шарпы негізделген. Алғаш рет 2000 жылы Брисбен қаласында Квинсленд университетінің баспасында жарық көрді. 2001 жылы Букер сыйлығына және сол жылы Комонвелл жазушылар сыйлығына ие болды. Атауына қарамастан, кітап – ойдан шығарылған туынды және Нед Келли туралы әңгіменің бір түрі.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Нед Келли өзінің өмірбаянын әкесі Джон "Қызыл" Келлидің сипаттауымен бастайды, ол Ван Димен жеріне жер аударылған ирланд және кейіннен Австралияның Виктория колониясына қоныстанды. Недтің анасы Элленге (Куинн) үйленгеннен кейін Келлилер Мельбурнның солтүстік-шығысындағы Авенелде қоныстанды. Ред Келлидің отарлық полиция күштерімен көптеген қақтығыстары болды, нәтижесінде ол тұтқындалып, ұлы Нед он екі жаста болғанда қайтыс болды. Отбасының қалған бөлігі Жер гранты туралы заңға сәйкес Викторияның солтүстік-шығысына көшіп келгеннен кейін, Недтің анасы балаларына көмектесу үшін тырысады. Пауэр жас Недті шәкірт ретінде қабылдауға келіседі және Недке жер туралы білім, жасырын орындар мен қарақшылық стратегияларын ұсынады. Келли ақырында Пауэрді тастап, отбасының қонысына оралады, онда ол адал өмір сүруге талпынады. Келли ұрланған жылқыны қабылдағаны үшін тұтқындалып, үш жылға бас бостандығынан айырылды (дегенмен Келлидің досы "Жабайы" Райт оған хабарсыз ұрланған жылқыны сатты деп мәлімдейді, кейін Келли бокс матчында Райттан кек алады). Екі жыл ағаш кесу зауытында жұмыс істегеннен кейін, ол қайтадан қарақшылыққа қайта оралады, өйткені оның жылқыларын бәсекелес шаруа иеленді. Оның қылмысқа қайта оралуына жергілікті полиция офицері, констебль Алекс Фитцпатриктің келуі себеп болды. Полицей Недтің кіші қарындасы Кейтқа жақындасып, Фитцпатриктің басқа қалаларда бірнеше сүйіктісі бар екенін және Кейтке үйленгісі келмейтінін айтады. Анасы Эллен констебльге зорлық көрсетуге қатер жасағаннан кейін, Фитцпатрик отбасыға қарсы револьверін тартады және Нед өзін қорғау үшін оны қолынан атып жаралайды. Ол жараны таңайды, Фитцпатрик ешқандай шара қолданылмайтынын уәделеп кетеді, бірақ келесі күні Нед пен оның інісі Дэнды тұтқындауға бұйрық шығарылады. Нед Келли мен оның інісі Дэн солтүстік-шығыс Викторияның төбелерінде жасырынып, ақырында оларға достары Стив Харт пен Джо Бёрн қосылады (кейін Келли тобы ретінде танылады). Келлидің анасы сәби қызымен бірге тұтқындалып, Келлидің өзін ұстап беруіне итермелеу үшін Мельбурн қаласында түрмеге қамалады. Төрт полицейден тұратын отряд оларды тұтқындауға тырысқаннан кейін, төрттікті өлтіру үшін жіберіледі; Келли тобы оларды Стрингибарк Крикте тұтқынға алады, онда Нед полиция офицерлерінің үшеуін өлтіреді. Бұл Келли тобының айналасындағы өсіп келе жатқан аңызға қосылады, олар банктерді тонап, ақшаның бір бөлігін Викториядағы төмен таптық қоныстанушыларға береді, олар топты жасыруға көмектеседі. Топтың шабуылдары кезінде Нед Келли Мэри Хирн есімді жас ирланд қызымен танысады, оның Келлидің әкесі Джордж Кингпен ұлы бар. Келли Мэриге ғашық болады және ол оның баласына жүкті болғаннан кейін колониядан қашуды жоспарлайды. Ең бастысы, Келлидің болашақ баласына мұра ретінде өмірінің тарихын жазуға Мэри итермелейді, өйткені ол баласы әкесін білмейтінінен қорқады. Екі банк тонауынан кейін Мэри ақшаны ұлы мен Келлидің туа бітпеген қызымен Сан-Францискоға көшіп бару үшін пайдаланады; Келли артта қалады, бірақ анасы түрмеден босағанға дейін Австралиядан кетуге дайын емес. Топты ақырында Гленрован қаласында ондаған полиция офицерлерінен тұратын үлкен отряд (Келли тобының тек төрт мүшесі) қоршап алады, онда топ көптеген кепілдерді алып, қорғану үшін бірнеше пластиналы болат броняларын жасайды. Кепілдердің бірі - мүгедек жергілікті мұғалім Томас Керноу, ол Келлидің жазу үлгілерін көргеннен кейін оның бүкіл өмірінің тарихын баяндауға шақырады. Керноу топты алдап, полиция пойызына, олар темір жолды бұзған деп ескертеді, өйткені тарих оны "батыр" деп санайды. Полиция қаланы қоршап, қарулы топпен атыс бастайды, Нед Келли ауыр жараланады және топтың басқа үш мүшесі қаза болады. Келлидің әңгімесі атысқа дейін күрт тоқтайды; "С.К." деп танысқан екінші баяндаушы атыс оқиғасы мен Келлидің асылып өлтірілуі туралы айтады. Керноу Келлидің қолжазбаларымен Гленроуаннан қашып кеткендіктен, бұл баяндаушы Керноудың туысы деп болжанады. Келли солтүстік-шығыс Виктория халқының батыры ретінде қайтыс болады, оның өмірінің аңызы уақыт өте келе өседі.

Техника

Роман он үш бөлімге бөлінген (әрқайсысы Келли жазғандай), әр бөлімнің басында түпнұсқа қолжазбалардың физикалық күйін сипаттайтын қысқаша түсіндірме берілген. Роман сондай-ақ кіріспе және соңындағы шеңберлік повестьтен тұрады, олар Келлидің Гленроуэндағы соңғы атысы мен оның өлім жазасына кесілуі туралы оқиғаларды баяндайды. Кэри Келлинің өмірінен белгілі мәліметтерден өзгешеліктер енгізеді, оған сүйікті әйел мен қыз сыйлайды, ол полициядан қашып жүргенде өмірбаянын жазып отырады. Роман ерекше диалекті стильде жазылған, онда тыныш белгілер мен грамматика жиектеу; Келлидің ирландтық тегінің ықпалы оның тілінде де анық байқалады. Стилі Келлидің ең белгілі сақталған туындысы – "The Jerilderie Letter"-ге ұқсас. "С. С." шеңберлік повестьтерін есептемегенде, романның ішінде үтірлер жоқ. Романда көптеген дөрекі сөздер болғанымен, олар цензураланған (вульгарлықтар "effing" немесе "adjectival" сияқты сөздермен алмастырылған) Келлидің ойдан шығарылған қызының мүддесі үшін, болжам бойынша Келлидің өзінің тікелей қатысуымен.

Шығарма мен белгілі фактілер

Бұл роман Келли Бандасы тарихының көптеген жақтарын пайдаланады, бірақ оның көп бөлігі автордың ойлап тапқан туындысы, ал кейбір деректер бұрмаланған. "Парсельдер" және "Сивтің ұлдары" автордың толыққанды ойлап шығарған нәрсесі, сондай-ақ Эллен Келли мен Гарри Пауэрдің ғашық болғаны туралы болжам да автордың туындысы. Мэри Хирн кейіпкері мен оның балалары толығымен ойдан шығарылған; Нед Келлинің өмірінде баласы болғаны белгілі емес, сондай-ақ ол заңнан тыс жүрген кезінде ешбір әйелмен романтикалық қарым-қатынаста болғаны да мәлім емес.

Фильмге бейімделу

2020 жылдың қаңтар айында Кэридің романы Австралия кинотеатрларында экранға шықты. Джастин Курзель режиссерлік еткен фильмде Джордж МакКей Нед Келли рөлін, ал Рассел Кроу Гарри Пауэр рөлін сомдады.