Кіріспе
Джон Ангел Джеймс (6 маусым 1785 – 1 қазан 1859) – ағылшын нонконформист пасторы және жазушы.
John Angell James (6 June 1785 – 1 October 1859), was an English Nonconformist clergyman and writer.
Өмір
Джеймс Блэндфорд Форумда дүниеге келген. Ол жеті жыл бойы Пулде (Дорсет) зығыр матасы сатушысының шәкірті болғаннан кейін, уағыздаушы болуға шешім қабылдады. 1802 жылы ол Гэмпширдегі Госпорттағы Дэвид Богудің оқу орнына барып оқыды. Бір жарым жылдан кейін, Бірмингемге сапар кезінде оның уағыздары Каррс-Лейн тәуелсіз шіркеуінің қауымына қатты ұнады, сондықтан олар оны өздерінің арасында қызмет етуге шақырды; ол 1805 жылы сол жерде қоныстанды және 1806 жылдың мамырында диплом алды. Бірнеше жыл бойы оның уағыздаушы ретіндегі жетістігі салыстырмалы түрде шамалы болды; бірақ ол 1814 жыл шамасында кенеттен танымал болды және үлкен көпшілікті тарта бастады. Сонымен қатар, оның діни жазбалары, ең танымалдары – «Шұғыл ізденуші» және «Жақын қызмет» кітаптары кеңінен таралды. «Шұғыл ізденуші» кітабының оның өмірінде 500 мыңнан астам данасы сатылып, оннан астам тілге аударылды. Осы кітапты Д. Мартин Ллойд Джонс әйелі Бетанға Иемізден нұсқау сұраған кезде сыйлады. Бұл кітап Чарльз Хэддон Сперджонға да үлкен көмек болды. Сперджон өзінің өмірбаянында былай деп жазды: «Мен қызметімнің алғашқы кезеңінде, жас кезімде, Джон Ангел Джеймстің сөзін тыңдауға қатты ниеттендім. Мен оның үлкен вестибюлінде өткен бір апталық кешкі лекциясын естідім, онда «Сендер Онда толықсыңдар» деген құнды мәтін оқылды. Сол сөздердің дәмі бүгінге дейін менде сақталып тұр, мен бұл үзіндіні оқығанда, Құдайдың осы ерекше адамының тыныш, бірақ шын ниетпен айтқан сөздерін есімде сақтаймын». Джеймс 19-ғасырдың басындағы конгрегациялық уағыздаушының классикалық үлгісі болды, ол түпнұсқа емес, көлемді және күрделі болды. Оның діні – Эдвард Уильямс сияқты, оның алдыңғыларының бірі болған – кальвинизмнің орташа түрі еді. Ол христиан өмірінің практикалық мәселелері туралы көптеген кітаптар жазды, соның ішінде: «Шұғыл ізденуші», «Пасторлық үндеулер», «Жақын қызмет», «Отбасылық бақытқа көмек», «Әйелдік ізгілік», «Христиан әкесінің балаларына сыйы», «Жас жігіттің досы және кеңесшісі» және «Жесірдің Құдайға бағытталған кеңесі». Олардың көптеген кітаптары әлі де баспа түрінде қол жетімді және АҚШ-тағы консервативті және реформаланған христиандар арасында кеңінен қолданылады (Англияда ол көбінесе ұмытылған). Ол Евангелистік Альянс пен Англия мен Уэльстің конгрегациялық одағының негізін қалаушылардың бірі болды. Оған муниципалитеттік мәселелер қатты қызығушылық тудырды, сонымен қатар ол көп жыл бойы Спринг-Хилл колледжінің төрағасы болды. Ол сондай-ақ құлдыққа қарсы күрестің белсенді жақтасы болды және 1840 жылы Лондондағы Ұлттық портрет галереясында Томас Кларксонның құлдыққа қарсы тұңғыш конвенциясындағы ашылу сөзін бейнелейтін үлкен суретте бейнеленген. Ол Уильям Уилберфорс пен Чарльз Симеонның замандасы болды. Джон Ангел Джеймс миссионерлік іс-әрекеттерге белсенді қатысты және Лондон миссионерлік қоғамын қолдады. Оның есімі «Евангелие» журналында және «Миссионерлік жылнамада» жиі кездеседі. 1817 жылы Джеймс Джон Уильямсқа (Эрроманга) және Роберт Моффатқа оларды еңбек егістіктеріне жіберген кезде Киелі кітаптарды тапсырды. Оның Богу академиясындағы әріптесі Роберт Моррисон оған Қытайдағы миссионерлік іс-әрекеттерге өмір бойы қызығушылық танытты және Қытайға миллион Жаңа Келісімді жіберу жобасын бастады. Олар екі миллион данаға жеткілікті ақша жинады. 1859 жылдың тамызында «Митрополит» ғибадатханасының іргетасын қалау рәсімінде Чарльз Хэддон Сперджон былай деді: «Ең бастысы, мен барлық Диссидент шіркеулерінің құрметті әкесі, Бірмингемдік пастор Джон Ангел Джеймстің есімін атағым келеді. Менің ойымша, қазір оның есімінен артық құрметтелуі тиіс есім жоқ. Біз жиі хат алмасамыз. Мен осы жиналысқа келуін сұрап жазған хатымның жауабын алдым, ол: «Денім сау болса, міндетті түрде келер едім, бірақ қазір саяхаттауға шамам жетпейді. Мен Қожайынға қызмет етуге көп уақыт қалған жоқпын, бірақ Ол үшін әлі де біраз нәрсе істей аламын. Мен демалыс күні бір уағыз айтамын, сондай-ақ қаламмен қолыма келгеннің бәрін жасаймын. Менің Қожайынымға осы уақытқа дейін қызмет етуге мүмкіндік бергеніне қандай құрмет!» деп жазды. Мен оған бұрын оның туралы менің ашық пікірімді және шын жүректен құрметімді білдірген едім, ол маған қателесіппін деді. Мен олай емес екенімді сенімдімін. Мен оны тым жоғары бағалай алмаймын». Джон Ангел Джеймс екі айдан кейін, 1859 жылдың 1 қазанында, Бірмингемдегі үйінде қайтыс болды.
Томас Смит Джеймс
Томас Смит Джеймс (1809–1874) – Бирмингемдегі заңгер. Ол әкесінің еңбектерін редакциялады (17 томдық, 1860–64 жылдары Гамильтон Адамс басып шығарды), онда ол әкесінің ақталу туралы көзқарасын оның пастор және ізбасары Р. В. Дейлдің сын-ескертпелеріне қарсы қорғады, ол 1861 жылы Джон Ангел Джеймстің өмірі мен хаттарын жариялаған еді. (Джон Ангел Джеймстің еңбектерінің XVII томын қараңыз, онда Джон Ангел Джеймстің автобиографиясы ұлының қосымшаларымен бірге берілген). Томас Смит Джеймс сондай-ақ «Англия мен Ирландиядағы пресвитериандық шіркеулер мен қайырымдылық қорына қатысты сот процесі мен заңнама тарихы» (1867) еңбегін жариялады. Бұл еңбектің бір бөлігі бұрын «Пресвитериандық және тәуелсіз пасторлардың тізімі мен жіктелуі» (1717–31, және т.б., 1866) түрінде жарық көрген, ал 1868 жылғы «Қосымша» Джон Гордонның сын-ескертпелеріне арналған еді. Бұл еңбек дәл болмады, бірақ онда «Доктор Эванстың тізімі» (1715–1729) кірген. Оның бірінші әйелі некеге тұрғаннан кейін бірнеше апта ішінде қайтыс болды. Ол екінші рет үйленді және екі қызы болды. 1874 жылдың 3 ақпанында қайтыс болды.