Хью Бойд МакНил: Англиялық дін қызметкерінің өмірі мен қызметі

Кіріспе

Британдық діни қызметкер (1795–1879)

Хью Бойд М‘Нейл (18 шілде 1795 – 28 қаңтар 1879) – шотланд тегіндес, жақсы байланыстары бар және даулы ирланд туған кальвинисттік англикан. Ол қатал түрде трактариандыққа және рим-католик дініне (сондай-ақ, аңгло-католик дініне тіпті де қарсы) болды, евангелист және мыңжылдық дін қызметкері, сонымен қатар «бір күн – бір жыл» принципін жақтаушы. М‘Нейл 1834–1848 жылдары Санкт-Джуд (Ливерпуль) шіркеуінің тұрақты дін қызметкері, 1848–1867 жылдары Санкт-Полс (Принс Парк) шіркеуінің тұрақты дін қызметкері, 1845–1868 жылдары Честер соборының құрметті каноны және 1868–1875 жылдары Рипон деканы болды. Ол Протестанттық қауымдастықтың (19 ғасырдағы нұсқасында), еврейлер арасында христиандықты тарату жөніндегі Лондон қоғамының, Ирландия қоғамының, Шіркеу миссионерлік қоғамының және Шіркеу қауымдастығының мүшесі болды. М‘Нейл – ықпалды, байланыстары жақсы демагог, белгілі лектор, евангелист дін қызметкері және Ливерпульдегі ирландтық католиктердің санының артуына үнемі ашуланған «Папалыққа» қарсы тұрушы. Ол өзінің құмарлық ораториясымен, шектен тыс уағыздауымен, көптеген жарияланымдарымен және өзінің сөздеріне негіз болған Киелі кітаптың мағынасын дұрыс түсіндіре алмауымен әйгілі болды (төменде қараңыз). Оны кейбіреулер қатты жақсы көріп, құрметтегенмен, енді біреулер оны мазақтап, жек көретін.

Білім

МНейл жеке білім алды. Ол 1810 жылы Дублиндегі Тринити колледжіне түсіп, 1815 жылы классика бойынша жақсы білімімен Artium Baccalaureus (AB) дәрежесін бітірді. Ол сонымен қатар Дублиндегі Корольдік құқық мектебінде заң зерттеуін бастады және барлық талаптарын орындағаннан кейін 1814 жылы Лондондағы Линкольн құқық мектебіне ауысты. Ол 1819 жылы заңгерлік мансабынан және отбасының одан күткен саяси карьерасынан бас тартып, дін қызметкері болу үшін білімін жетілдіруге қайта оралды. Ол 1822 жылы Дублин университетінің Magister Artium дәрежесін бітірді. 1847 жылы МНейл Дублин университетінің діни бакалавры (BD) және діни докторы (DD) дәрежелерін алды. BD дәрежесі негізінен курстық және аспирантуралық білімді қамтиды, ол кем дегенде 10 жыл бұрын MA бітіргендерге ғана берілетін; ал DD дәрежесі әдетте жарияланған еңбектерінің негізінде бірдей табыс етіледі. МНейлдің жағдайында жарияланған еңбегі – "Шіркеу және шіркеулер" (1846) еңбегі болды. 1860 жылдың 16 маусымында Кембридж университетінде оған Incorporate DD, яғни ad eundem gradum ("бірдей дәрежеге") докторлық дәрежесі берілді, бұл МНейлдің басқа университеттен (Дублин Тринити колледжі) DD дәрежесіне ие екендігіне байланысты Кембридж университетінің мүшесі болу құқығын берді.

Ерте жастағы ересек

Студент кезінде және заңгерлік мансапқа дайындалып жүргенде, М’Нейл өзі араласатын әсем қоғамнан да театрды көбірек жақсы көретін. Ол Дублин, Лондон және Бат қалаларындағы театрларға мүмкіндігінше жиі баратын. Сол кезде Сара Сиддонс, оның інісі Джон және Элиза О’Нилл (кейін леди Уриксон Бехер) – барлығы М’Нейлдің сүйікті актрисалары болды; ал оның кейінгі лекциялары мен уағыздары олардың өнерінен көп нәрсені алды. М’Нейл 20 жасқа келгенде, оның әкесінің үйленбеген інісі, генерал-лейтенант Дэниел М’Нейл (1754–1826) Шығыс Үндістан компаниясындағы қызметтен кейін Ирландияға оралды. Оның ағасы, Батта қоныстанған ол, М’Нейлдің серігін қатты ұнатып, оны дерлік өзінің баласы ретінде қабылдады; және, көрінеді, оның ағасының мол мүлкіне мұрагер болар еді. Оның байлығы мен беделі М’Нейлге парламентте орын алуға оңай мүмкіндік берер еді, ал заңгерлік мансаптың табысы талантты жігіттің жемісті саяси карьерасына жол ашатынын түсінген ағасы, оны заң оқуын жалғастыруға ынталандырды. Ол 1815 жылы «А» бакалавры дәрежесін алып, заң оқуын жалғастырды. 1815 жылдан 1819 жылға дейінгі аралықтағы уақытының көп бөлігін Баттағы ағасымен бірге өткізді. 1816 жылы ол мен оның ағасы континентте кеңінен саяхаттап, ағасының беделінің әлеуметтік артықшылықтарын пайдаланды. Осы процесте М’Нейл Мадам де Сталь (1766–1817) және Лорд Байрон (1788–1824) сияқты беделді тұлғалармен араласып, уақыт өткізді. 1816 жылдың ортасында, Швейцариядағы шағын қонақүйінде ағасымен тұрғанда, М’Нейл ауыр сырқатқа шалдықты. Оның өмірін сол кезде М’Нейлге беймәлім болған Генри Броугем (1778–1868) медициналық көмек көрсету арқылы құтқарып қалды, ол қонақүйге сергіту үшін (немесе жылқы ауыстыру үшін) тоқтаған еді. Англияға оралғаннан кейін, өзгере бастаған М’Нейл күнделікті Киелі кітапты оқып, шамамен 1819 жылы евангелистік англикан дәстүрінде христиан дініне келді. Ағасының наразылығына қарамастан, ол заң мен саясаттан бас тартып, өмірін шіркеуге арнауы мүмкін екенін айтты. Көптеген деректер бойынша, ол шіркеу қызметін таңдағанын ресми түрде жариялағанда, қатты көңілі қалған ағасы оны мұрадан айырды.

While a student, and preparing for a career in the law, M‘Neile loved the theatre even more than the fashionable society in which he moved. He attended the theatre in Dublin, London and Bath as often as he could. In those days, Sarah Siddons, her brother John, and Eliza O'Neill (later Lady Wrixon Becher) – all favourites of M‘Neile – were at their peak; and his later platform and pulpit performances drew very heavily on their example. When M‘Neile was 20, his father's unmarried brother, Lieutenant General Daniel M’Neile (1754–1826), returned to Ireland following distinguished service with the East India Company. His uncle, who settled in Bath, delighted in M’Neile's company, and his uncle virtually adopted him; and, it seemed, he was the heir presumptive to his uncle's considerable fortune. His uncle, whose wealth and influence would have easily have procured M‘Neile a seat in parliament, and who understood that success at the bar would be a stepping stone for the talented lad into a productive political career, encouraged him to pursue a legal career. He took his A. B. in 1815, and continued his legal studies. Most of his time between 1815 and 1819 was spent with his uncle in Bath. In 1816 he and his uncle travelled extensively on the continent, enjoying the social advantages of his uncle's influence. In the process, M’Neile spent time with mixing with influential people, such as Madame de Staël (1766–1817) and Lord Byron (1788–1824). In the middle of 1816, while staying with his uncle in a Swiss village inn, M’Neile fell very seriously ill. His life was saved by the medical intervention of Henry Brougham (1778–1868), a stranger to M’Neile at the time, who had called at the inn for refreshment (or a change of horses). Upon his return to England, a changed M’Neile began reading the Bible daily and, around 1819, he experienced a conversion to Christianity within the Evangelical Anglican tradition. To his uncle's dismay, he hinted that he might give away law and politics and dedicate his life to the church. According to most accounts, when he finally announced that he was embracing church ministry as a profession, his greatly disappointed uncle "disinherited" him.

Қызмет жолы

Теологиялық оқуын аяқтағаннан кейін, М’Нейл 1820 жылы болашақ қайнағасы Уильям Маги (1766–1831) – сол кезде Ирландия шіркеуінің Рафое епискобы болған – тағайындады және 1820 жылдан 1821 жылға дейін Донегал графтығының Стренорлар қаласында пастор болып қызмет етті. 1822 жылдың басында Лондондағы уағыздары банкир және парламент мүшесі Генри Драммондқа (1786–1860) үлкен әсер етті, сол себепті Драммонд М’Нейлді Суррейдегі Альбери приходына тағайындады. Осы жерде М’Нейлдің алғашқы уағыздар жинағы, «Он жеті уағыз» және т.б. 1825 жылы жарық көрді. 1826 жылдан 1830 жылға дейін Драммонд Альбериде М’Нейлдің басшылығымен Пайғамдар студенттерінің одағы үшін жыл сайынғы Альбери конференциясын өткізді. Альбери конференцияларының әрқайсысында Киелі кітаптың пайғамбарлық кітаптарын мұқият және еңбекпен зерттеу, олардағы әлі орындалмаған пайғамбарлықтарды табуға тырысу жүргізілді. Конференциялар барысында “[олардың] пайғамбарлық болжамдары көбінесе радикалдырақ болып кетті”. Альбериде М’Нейл алғаш рет Эдвард Ирвингпен (1792–1834) кездесті. Ирвинг «тілдерде сөйлеу» (глоссолалия) және рухани жазылу сияқты «сыйларға» берілгендігімен белгілі болды. Ирвинг арқылы М’Нейл ирланд туған Оки сестермен танысты. Оки сестердің Ирвингпен тілдерде сөйлегені, олардың Эллиотсонмен және оның гипнотизмімен байланысы, сондай-ақ Эллиотсонды алаяқтықпен алдағандары туралы білуі, Лафонтейн сияқты магнетистерге қатысты оның кейінгі көзқарастарына үлкен әсер етті. Пайғамбарлық, глоссолалия және жазылу мәселелерінде М’Нейл олардың Киелі Рухтан емес екендігі туралы өзінің қалыптасқан пікірі мен оларға сенген Драммондқа адал болу ниеті арасында қысымға түсті. 1830-шы жылдардың басында, әлі де «Пайғамдар шеңбері» құрамында жүргенде, М’Нейл рухани жазылумен және тілдерде сөйлеумен тәжірибе жасады. 1832 жылдың шілдесінде М’Нейл Альбериде рухани сыйларға қарсы уағыз айтты және Драммондтың жеке дұға жиналыстарына қарсылық білдірді, себебі Драммондтың үйін шіркеумен теңестіріп, М’Нейл «қарапайым жамағаттардың оның алдында дұға етуіне рұқсат бермейтін». Сонымен қатар, ол Драммондтың дұға сессияларының бірінде әйелдің тілдерде сөйлегеніне «бұл Құдайдан емес» деп қатты қарсылық білдірді, бұл М’Нейл «қатысып, тілдерде сөйледі» және осылайша «әйелдердің шіркеуде оқытуына қарсы Киелі кітаптың нұсқауына қайшы келді». Бұл жағдай осындай араздық тудырды, Драммонд «егер [М’Нейл] Иеміздің ісіне және оған сенгендердің бәріне қарсы уағыз айтуын жалғастырса», ол Англия шіркеуінде қала алмайды деді. Біраз уақыттан кейін Драммонд Альберидегі қызметке қатысуын тоқтатты. Олардың қарым-қатынасы соншалықты қиынға айналды, М’Нейл 1834 жылдың маусымында қызметінен кетті. 1834 жылдың қазан айында досы, пастор Уильям Далтонның (1801–1880) ұсынысымен Ливерпульдегі Сент-Джуд шіркеуіне тағайындалды. 1831 жылы Далтон үшін арнайы құрылған шіркеу 1500 адамды қабылдай алатын (1966 жылы бұзылды). Сент-Джудте М’Нейлдің «жақсы жалақысы» және «өте үлкен және бай қауымы» болды. Сент-Джуд шіркеуіне орналасқаннан кейін М’Нейлдің сөз өнері Честер епискобы Джон Самнердің (1780–1862), кейіннен Кентерберий архиепискобының назарын аударды, ол оны сотының құрметті каноны етіп тағайындады. Келесі Честер епискобы Джон Грэм (1794–1865) Виктория патшайымының жеке кеңсесінің маңызды және ықпалды шіркеулік лауазымын да атқарды. Грэхам М’Нейлге де әсер етті және мүмкін оның байланыстарын 1860 жылы оған Инкорпорация Д.Д. беруді жеңілдету үшін пайдаланды. Кейіннен, Санкт-Полс шіркеуінде, оған арнап салынған және 1848 жылдың 2 наурызында Джон Бёрд Самнер, сол кезде Кентерберий архиепискобы сайланған (1974 жылы жабылды) 2000 орындық шіркеуде ол үлкен табысқа ие болды. Уақыт өте келе М’Нейл бай адамға айналды және оның қаржылық тәуелсіздігі оның ешкімге жауапты емес екенін білдірді: «М’Нейл инстинкт бойынша күрескер және принцип бойынша саяси пастор болды және айтарлықтай жеке байлығынан күш алып, ол өзінің жеке адамы болды». Оның Сент-Полс шіркеуіндегі жалақысы жылына 1000 фунт стерлинг болатын, бұл орташа пасторға қарағанда он екі есе көп. Ол сондай-ақ жыл сайын 1500 фунт стерлинг пьюлерден түсім алатын: «Оның көптеген ізбасарлары болды, ал оның римдік католицизмге қарсы бейбітшілікке қарсы күрестің қадір-қасиетімен толтыру қабілеті оған Мерсисайдте үлкен және жарылғыш ықпал етті».

Following his theological studies, M‘Neile was ordained in 1820 by his future father in law, William Magee (1766–1831) – who, at that time, was the Church of Ireland's Bishop of Raphoe – and served as a curate in Stranorlar, County Donegal from 1820 to 1821. Early in 1822, his preaching in London so impressed the banker and parliamentarian Henry Drummond (1786–1860) that Drummond appointed M‘Neile to the living of the parish of Albury, Surrey, from where M‘Neile's first collection of sermons, Seventeen Sermons, etc., were published in 1825. From 1826 to 1830, Drummond hosted the annual Albury Conferences, held in Albury for the Union of the Students of Prophecy moderated by M‘Neile. Each of the Albury Conferences involved days full of close and laborious study of the prophetical books of the Bible; attempting to seek out as yet unfulfilled prophecies within them. As they progressed, "[their] prophetic speculations became more and more extreme". It was at Albury that M‘Neile first met Edward Irving (1792–1834). Irving was a strong believer in the "gifts" of "speaking in tongues" (glossolalia) and spiritual healing. It was through Irving that M‘Neile first encountered the Irish born Okey Sisters. His experience of the deception of Okey Sisters' reputed speaking in tongues with Irving, and his knowledge of their later association with Elliotson and his mesmerism, and their well attested fraudulent deception of Elliotson, must have strongly informed his later views of the activities of magnetists such as Lafontaine. In relation to the reputed prophecy, glossolalia and healing, M‘Neile became increasingly torn between his own developing view that they were not of the Holy Spirit of and his desire to remain loyal to Drummond who thought that they were. In the early 1830s, while still within the "Prophetic Circle", M‘Neile had dabbled with spiritual healing and speaking with tongues himself. By July 1832, M‘Neile was preaching at Albury against the reputed spiritual gifts and was protesting about Drummond's private prayer meetings, because, equating Drummond's residence to a church, M‘Neile "would not suffer laymen to pray in his presence". Further, he most strongly objected "[that] it was not of God" when a female at one of Drummond's prayer sessions, which M‘Neile had "attended reluctantly", spoke in tongues – and, thus, "contradicting the biblical injunction against women teaching in church". This caused such a rift that Drummond said "if [M‘Neile] persisted in preaching against the work of the Lord and against all who believed in it" he would be unable to remain within the Church of England. Soon after, Drummond ceased attending services at Albury. Their relationship became so unworkable that M‘Neile resigned his post in June 1834. In October 1834, at the suggestion of a friend, the Revd William Dalton (1801–1880), he was appointed to St Jude's Church, Liverpool. The church, which had been built by subscription expressly for Dalton in 1831, could comfortably hold 1,500 people (it was demolished in 1966). At St Jude's, M‘Neile had "a handsome salary" and "a very large and opulent congregation". Once installed at St Jude's, M‘Neile's eloquence attracted the attention of the Bishop of Chester – John Sumner (1780–1862), later Archbishop of Canterbury – who appointed him as an honorary canon of his cathedral. The next Bishop of Chester, John Graham (1794–1865), also held the important and influential ecclesiastical position of Clerk of the Closet to Queen Victoria. Graham was equally impressed with M‘Neile and possibly used his connections to facilitate the conferral of the Incorporate D. D. upon him in 1860. Later, at St Paul's, a 2,000 plus seat church specifically built for him and consecrated on 2 March 1848 by John Bird Sumner, then Archbishop of Canterbury elect (it closed in 1974) he enjoyed a large income. Over time, M‘Neile became a rich man and his financial independence meant that he answered to none: "McNeile was a fighter by instinct and a political parson by principle and, supported by a confidence derived from considerable personal wealth, he was his own man." His stipend at St Paul's was £1,000 per annum, more than twelve times that of an average curate. He also received £1,500 per annum in pew rents: "He had a large following, and his capacity to imbue popular prejudice against Roman Catholicism with the dignity of a spiritual crusade gave him enormous and explosive influence on Merseyside."

Уағыздаушы

Біз бұған дейін доктор МакНиллдің ерекше шешендігіне қысқаша тоқсынып өткенбіз. Ол тіпті ирландтық шешендіктен де, протестанттықтан да, тіпті ирландтық протестанттығынан да жоғары шешендікке ие болды. Ол бірнеше рет мойындағандай, көптеген адамдар айтқан сөздері мен іс-әрекеттеріне қатысты ойланбастан жасағандарын қайтаруды қалаған. Оның уағыздауының және ол уағыз оқыған мінбердің бірнеше ерекше жайттары болды. Мейл, ешбір ерекшеліксіз және бекітілген англикандық дәстүрден мүлдем алшақтаған, ешқашан жазбадан уағыз оқымаған; және әрқашан спонтанды түрде уағыз айтқан. Оның уағыздары көбінесе 90 минутқа созылар еді; және олар ешқашан өлшенген, ақылға саятын құрылымды тілектер болған жоқ – олар тыңдаушылардың сезімдеріне бағытталған ашық, құштарлықпен айтылған актерлік өнер еді: "Мен енді Мейлді тыңдауға бармаймын", – деді біздің діни досымыз Сент-Джудтен келген соң. "Неге?" – деп сұрадық. "Егер мен онымен келісемін десем, оған қарсы наразылық сезімімен кетемін, өйткені ол өзіне ұқсас, сондай-ақ ақылды және білімді адамдарды сынап жатыр; әйтпесе, егер мен онымен келіспесем, оның төзімсіздігіне деген ашу сезімімен кетемін; және мен мұндай жағдайда ғибадатханадан шығу қаупімен баруды қаламаймын", – деді ол.