Кіріспе

Operation Desert Scorpion – АҚШ-тың коалицияға қарсы күштерді анықтап жоюмен бірге, гуманитарлық көмек көрсету бойынша маңызды операциясы болды. Операцияның негізгі аймағы Ирактың солтүстік-орталық бөлігінде орналасты және 2003 жылдың 15-29 маусымы аралығында жүргізілді. "Шөлдік сарышаян" операциясының негізгі міндеті – қарсыластың бас мойын бұрмаған қалдық күштерін жеңу еді. Бұл операция, бір апта бұрын жарияланған алғашқы "соғыстан кейінгі" науқан жоспарына қолдау көрсету мақсатында жоспарланған болатын.

Өмірбаян

Операция үш күн бұрын аяқталған "Жарым арал соққысы" операциясынан кейін жүргізілді және 2003 жылдың мамыр айының соңында басталған коалицияға қарсы күштердің шабуылдарының күрт өсуіне АҚШ-тың жауабының бір бөлігі болды. "Жарым арал соққысы" операциясы 4-ші жаяу әскер дивизиясының операциясы еді және "Шөлдің сарышапаңы" операциясының алдын ала ескерту бұйрықтарының тікелей ықпалында болды. Бұл операция Spearhead Кувейт лагерінен 149-шы көлік компаниясы (POCC), 10-шы көлік батальоны (TML), 7-ші көлік тобы (COMP) тарапынан қолдау көрсетілді.

Операция

7-ші бірлескен операциялық күш 3-ші жаяу әскер дивизиясының, 4-ші жаяу әскер дивизиясының, 101-ші әуеде десантталған дивизияның, 1-ші бронетанкті дивизияның, 2-ші бронетанкті кавалерия полкінің және 3-ші бронетанкті кавалерия полкінің құрамындағы операцияны жүргізді. Операцияның мақсаты – алдымен Иракта уақытша басқару мүмкіндігін құруға кедергі келтіріп отырған күштерді анықтау үшін барлау жүргізу болды. Сонымен қатар, операция Иракта басқару мен тұрақтылықты қолдау көрсетіп жатқан күштерді анықтау және олардың жұмысын жеңілдету үшін қоғамдық жұмыстар жобаларын анықтауды қамтыды. Операция ел бойынша жүргізіліп, қалған бағынбаған күштерді жеңіп, Ирак басқаруы мен тұрақтылығын арттыруға қолдау көрсеткен аймақтар мен жергілікті басшыларға қаржы мен жобалар бөлуді көздеді. 3-ші жаяу әскер дивизиясы бес рейд жүргізіп, 20 адамды ұстады. 3ІД сондай-ақ 20 танкіге қарсы оқ-дәрі, үш АК-47, бір граната тастағыш, C4 жарылғыш заттары мен детонаторларды тәркіледі. 3ID-тің гуманитарлық көмегіне қоқыс жинау қызметін ұйымдастыру және Фаллужадан 64 жүк қоқысты шығару, сондай-ақ муниципалитетпен ынтымақтастықта жұмыс істеу және қоқыс жинау жүйесін қайта жаңғырту кірді. 4-ші жаяу әскер дивизиясы солтүстіктегі Киркук пен оңтүстіктегі Таджи аралығында 43 рейд жүргізіп, бастапқыда 288 адамды ұстады. Ұсталғандардың 65-і қамауда қалды. Бөлім үш АК-47, бір миномет және бір Драгунов түнгі көру құралын тәркіледі. Бөлім өз аймағындағы мектеп үшін ойын алаңы жабдықтарына және тіреу қабырғасына келісімшарт жасады, жалпы ауруханаға дәрі-дәрмек пен медициналық құралдар сатып алуға 1000 доллар көмек көрсетті және жедел жәрдем машинасын сатып алды. 101-ші әуеде десантталған дивизиясының сарбаздары үш рейд жүргізіп, 12 адамды ұстады. 101-ші әуеде десантталған дивизиясы сондай-ақ Махмур қаласындағы су арықтарын қайта жаңғырту және қала әкімінің кеңсесін күрделі жөндеу, балабақшаларды қайта құру жұмыстарын жүргізді. 1-ші бронетанкті дивизия Бағдадта шабуылдық операциялар жүргізіп, 6 рейд жасады және 22 адамды ұстады. Бөлім тоғыз мылтық, сегіз тапанша, үш пышақ, екі қорап граната, бір бомба және үш 127 мм оқ-дәрі тәркіледі. 3-ші бронетанкті кавалерия полкі 11 рейд жүргізіп, 39 адамды ұстады. Сонымен қатар, полк Ирактың шығысындағы жергілікті мектептерге оқу құралдарын таратып берді.

Салдары

Рейдтер кезінде екі бұрынғы ирак генералдары – Қорғаныс министрлігінің хатшысы генерал-майор Абдул Али Жасмин және Ирак Әскери академиясының басшысы бригадалық генерал Абдулла Али Жасмин өздерін ұстап берді және сұраққа алу үшін ұсталды. "Шөлдік сарылан" операциясы нәтижесінде 8 миллион доллар, сондай-ақ британ фунттары мен евроның көп сомасы тәркіленді. 1330 күдікті ұсталғаннан басқа, 497 АК-47, 235 қол гранатасы, 124 РПГ, 22 ленталы пулемет, 130 тапанша, 100 мылтық, 8122 оқ және оқ-дәрілер де тәркіленді. Өкінішке орай, операция күтілген нәтижелерге жете алмады. Оның табысына өте маңызды қоғамдық жұмыс жобаларын қамтамасыз етудегі сәтсіздік бастапқыда кедергі келтірді. Бөлімдер шамамен 53 миллион долларлық талаптар ұсынса, оның тек 20 миллион доллары ғана қаржыландырылды. Осылайша, күш Ирактағы тұрақтылықты қолдағандарды марапаттауға деген ұмтылысын көпшілікке көрсету мақсатына жете алмады. Сонымен қатар, күш жергілікті көтерілісшілер қозғалысының көшбасшыларын анықтау, нысанаға алу және шабуылдау үшін қажетті барлауды дамытуға уақыт бермеді. Дегенмен, "Шөлдік сарылан" операциясының салдары бүгін де Ирак және Ауғанстандағы операцияларда көрініп тұр. Бұл екі театрдагы операциялар үшін үлгіге айналды.