Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстың Патшалық теңіз күштерінің коммандос әскерін тасымалдау кемесі.
{|
Тест жүргізу кезінде «Koningin Emma» кемесі шамадан асып, келісімшартта қарастырылғаннан артық жылдамдық көрсетті. 1939 жылдың 19 мамырында кеме СМЗ-ға тапсырылды. Оның жалпы тоннажы 4135 тоннаны құрады және 1800 жолаушыны тасымалдауға қабілетті болды. Қозғалысын екі екі тактылы «Сулзер» дизель қозғалтқышы, жалпы қуаты 12 500 а.к. қамтамасыз етті.
Қызмет тарихы
Королева Эмма 1939 жылдың 4 маусымында қызметке кірді, бірақ 1939 жылдың 1 қыркүйегінде соғыс басталғаннан кейін, ол қызметтен алынып, портта қалды. 1940 жылдың 10 мамырында немістер Нидерландыға шабуыл жасады, Шельда эстуариясына миналар тастап, кемелерді бомбалады және оқ жаудырды. Королева Эмма дереу қашып, 15 мамырда Лондонға жетті.
Әскерлерді тасымалдау
Екі күннен кейін Ұлыбританияның соғыс көлігі министрлігі оны әскер тасымалы ретінде жалдады. Кеме неміс магниттік миналарынан қорғану үшін "дегауссинг" орамдарымен жабдықталды және голланд теңіз жаяу әскерлерінің бөлімімен бірге бастапқы азаматтық экипажымен бірге теңізге шықты. Кемеге Дюнкерктен Англияға эвакуацияланған француз әскерлерін Брестке қайтару және күресті жалғастыру тапсырылды. Ол 2 маусымда Плимуттен шығып, 1712 адаммен бірге, француз корветі "Командант Ривьермен" бірге жүзіп кетті. Олар келесі күні қайтып келді, содан кейін шамамен 1500 әскермен бірге тағы бір рет теңізге шығып, британ әскерлерімен бірге оралды. 16 маусымда "Королинг Эмма" Брестке соңғы сапарын жасады. Осы кезде немістер Солтүстік Францияның көп бөлігін басып алғандықтан, 20 маусымда Байоннаға баруға бұйырылды, онда 1482 эвакуацияланған адам мінгізілді. Содан кейін "Королинг Эмма" Исландияны британдықтардың басып алуына қатысып, әскерлер мен жабдықтарды түсірді. 1940 жылдың қыркүйегінде "Королинг Эмма" ресми түрде Адмиралтействоға берілді, ол Харланд және Вольф кеме жасаушылығында "шабуыл кемесіне" айналдырылуы керек еді. Жоғарғы палубаның көп бөлігі тазартылды және алты LCA және екі LCM(1) қайығын, сондай-ақ 450 әскерді тасымалдауға мүмкіндік беретін гравитациялық құрылғылар орнатылды. "Королинг Эмма" екі 12 фунттық зеңбірек, екі 2 фунттық зеңбірек, төрт Hotchkiss 20 мм пулемет және төрт .303 калибрлі пулеметпен қаруланды. Кеме 1941 жылдың 22 қаңтарында HMS Queen Emma ретінде арнайы қызмет кемесі ретінде қолданысқа енгізілді.
Лофотен шабуылы
Жаңа рөліндегі алғашқы ірі әрекеті – Солтүстік Норвегиядағы Лофотен аралдарына жасалған «Клеймор» операциясы болды. 1941 жылдың 22 ақпанында «Королева Эмма» кемесі Скапа-Флоуға келді, онда 4-коммандо тобының сарбаздары, сондай-ақ Корольдік инженерлердің жарылыс мамандары және норвегиялық әскерлер тобы түсті. Британдық кемелер – бес эсминец және екі әскер тасымалдау кемесі – 4 наурыз күні таңертең Вестфьордқа кіріп, шабуылды бастады. Шабуыл толығымен күтпеген жерден болды және қарсылық аз болды. Барлық таңдалған нысаналар табылып, жойылды. Сағат 13.00-ге дейін әскерлер кемеге мінді және жарты сағаттың ішінде британдықтар кете бастады. Англияға қайтқаннан кейін «Королева Эмма» кемесі Шотландиядағы арнайы күштерді дайындау және оқыту үшін пайдаланылды.
Оңтүстік Атлантика
1941 жылдың соңында ол Сьерра-Леонедегі Фритаун қаласында жиналған күштерге қосылу үшін таңдалды, бұл "Паломник" операциясы үшін болды – егер Испания немесе Германия Гибралтарды басып алса, Канар аралдарын басып алу жоспары. Глазгода техникалық қызмет көрсеткеннен кейін "Квин Эмма" Фритаунға барып, 1941 жылдың 5 қазанында жетті. Бірақ Франконың Оскермен бірігуге ниеті болмағаны және неміс әскерлеріне Гибралтарға шабуыл үшін Испания арқылы еркін өтуге рұқсат бермейтіні тез анық болды, сондықтан операция тоқтатылды. 1941 жылдың 4 қарашасында британдық әскери танкері RFA Olwen Натал (Бразилия) мен Фритаун арасында неміс рейдерінің шабуылына ұшырағанын хабарлады. "Квин Эмма" іздеуге жіберілген кемелердің бірі болды. Неміс рейдері табылмады, және Адмиралтейство неміс суасты қайығы танкерге атқан деп болжады. Алайда, 22 қарашада британдық крейсер Атлантиканың оңтүстігінде, Ассенсия аралына жақын жерде неміс көмекші крейсері "Атлантис" батырылды, ал 1 желтоқсанда крейсер сол аймақта неміс жабдықтау кемесі "Питонды" баттырды. Екі кемедегі экипаждың көбі неміс және итальяндық суасты қайықтарына қабылданды. Британдықтар немістер Ассенсияға қонуға тырысып, кішкентай гарнизонды басып алады деп қорқып, "Квин Эмма" әскерлермен асыққан түрде жүктелді және теңізге шықты. Бірақ жол жүрісі кезінде неміс экипажының Бордоға бара жатқаны белгілі болды, сондықтан кеме қайта шақырылды. 1942 жылдың 14 ақпанында "Квин Эмма" Фритауннан шығып, Англияға жөндеуге қайта оралды, содан кейін ол Орташа десанттық кеме (инфантерия) ретінде қайта жіктеліп жіберілді.
Диппе шабуылы
1942 жылдың сәуірінде королева Эмма Францияның Дипп жағалауына шабуылға қатысу үшін таңдалды. 1942 жылдың 18 тамызында кешке 200-ден астам кемеден тұратын флот Ла-Манш арқылы өтті. Королева Эмма және бұрынғы бельгиялық «Принцесса Астрид» кемесі Канада Корольдік полкінің әскерлерін Дипптің шығысына қарай Пуйске, «Көк жағажайда» қондырды. Бірақ шабуыл сәтті аяқталмады және көп шығынға әкелді.
Солтүстік Африкаға шабуыл
Кейін "Королева Эмма" "Клайд" базасынан "D" оқу эскадрильясына бекітілді, арнайы күштермен бірге жаттығулар жасады және жаудың жағалауына жердегі әскерлерді түсіруді үйренді. Бұл жаттығулардың бәрі Солтүстік Африкаға "Шағын шырақ" операциясына дайындық мақсатында жүргізілді. 1942 жылғы 26 қазанда "Королева Эмма" АҚШ-тың 6-шы бронетанктік жаяу әскер полкінің 1-ші батальонынан әскерлерді қабылдады, содан кейін KMF 1 конвойіне қосылып, Оран қаласының батысына әскерлерін түсірді.
Ай жарығы эскадрильясы
Емма патшайымы Батыс Жерорта теңізінде қалып, Бірінші армияға көмек және күштер тасымалдаумен айналысты. 1942 жылғы 13 қараша күні кешкісін «Емма патшайымы» Алжирден британдық 78-ші жаяу әскер дивизиясының бөлімдерімен фронтқа жақын орналасқан Боне портына бағыт алды. Алжирге қайта оралғанда неміс авиациясының бірнеше шабуылына ұшырады, бірақ ешқандай зақымсыз портқа жетті. «Емма патшайымы», оның әпкесі «Принцесса Беатрикс» және бұрынғы Burn & Laird Lines компаниясына тиесілі кемелер түнде жұмыс істеуді қалаулары үшін «Түннің жасағы» (Moonlight Squadron) деп аталды. 1943 жылғы мамыр айында Тунис түскеннен кейін кемелер одақтас әскерлердің командирлерінен арнайы мақтау және Батыс Жерорта теңізінің бас қолбасшысы, британдық адмирал Эндрю Каннингхемнен хат алды.
Сицилияға шабуыл
Содан кейін "Королева Эмма" Сицилияға шабуыл жасаған "Хаски" операциясының кемелеріне қосылды. Британдық сектор қатысты неміс әуе шабуылдарынан қатты қиындықтарға тап болды, және 17 шілде 1943 жылы "Королева Эмма" зардап шекті, нәтижесінде 18 адам қаза тауып, 70 адам жарақат алды. Кеме жөндеу үшін Мальтаға бағытталды. Оның жылдамдығы төмендегендіктен, ол әскер тасымалдау кемесі ретінде қайта жіктелді. 8 қыркүйек 1943 жылы Италия капитуляциялағаннан кейін, ол итальяндық флоттың бөлімдерін Мальтаға сүйемелдеді, жақын арада толық жөндеу үшін Англияға қайтып келді.
Францияға шабуыл
Содан кейін королева Эмма Францияға шабуыл жасау үшін "Оверлорд" операциясына дайындық бойынша десанттық жаттығулар жүргізе бастады. 1944 жылдың 6 маусымында королева Эмма канадалық әскерлермен бірге Нормандияға аттанды. Кеме полковник Чандлер басқаратын Шығыс әскери-теңіз күштері тобының көлік тобының құрамына кірді. D-Day-ден кейінгі апталарда королева Эмма Англия мен француз жағалауы арасында көптеген сапарларды жасады, АҚШ-тың 8-ші әуе күштерінің, сондай-ақ бірнеше британдық гвардиялық дивизияларының, ағылшын ATS және Wrens бөлімшелерінің әскерлерін тасымалдады. Бұл қауіпті сапарлар неміс жағалау батареялары, E қайықтары және кішкентай су асты кемелерінің қауіп-қатеріне қарамастан жүзеге асырылды. 1944 жылдың соңында, "Ардендер шайқасы" кезінде королева Эмма британдық 6-шы әуе десанттық дивизиясын Англиядан Францияға күш-жабдық ретінде тасымалдауға көмектесті. Бұл оның Еуропадағы соңғы миссиясы болды. Ол Солтүстік теңізді 43 рет кесіп өтіп, шамамен 20 000 мильдей қашықтық жүзіп, 30 000 одақтас әскерін тасымалдады.
Үнді мұхиты
Queen Emma кемесі тропикалық суларда қызмет ету үшін Белфаст қаласындағы Харланд және Вольф компаниясында жаңғырту үшін алынып қойылды. Жұмыстар 1945 жылғы 29 наурызда аяқталды, ал 5 мамырда Queen Emma KMF 44 конвойымен Үндістанға бағытталды, 26-сы күні Бомбейге жетті. Queen Emma тамыз айында жапондықтардың капитуляциясына дейін Үндістанда болды. Содан кейін ол "Юрист" операциясына қатысып, британдық теңіз жаяу әскерлерінің Пенангты қайта басып алуына көмектесті. Одан кейін француз әскерлерін мінгізіп, француздық "Ришелье" линкорымен бірге Сайгонға аттанды. Қайта оралу жолында Queen Emma акустикалық минаға шалдығып зақымданды. Басты қозғалтқыштары істен шығып, кемені сүйреуге тура келді. Бірақ жедел жөндеу жұмыстары жүргізіліп, ол өз күшімен Сингапурға жетті. Осыдан кейін Queen Emma жапондық концлагерьлердегі голланд әйелдері мен балаларын тасымалдап, британдық әскерлерді Батавияға, Семарангқа және Сурабаяға жеткізді.
Нидерландыға оралу
1946 жылдың қаңтарында кемеге Англияға қайтуға бұйрық берілді және ол 1946 жылдың 6 наурызында Портсмутқа келді. Десанттық кемелер, қару-жарақ және басқа да әскери жабдықтар түсіріліп алынды, ал 1946 жылдың 29 сәуірінде «Королева Эмма» алты жылдық үзілістен кейін Голландия үкіметіне тапсыру үшін Влиссинген туған портына оралды. Кеме 1946 жылдың наурыз айының басында SMZ-ге ресми түрде қайтарылды және бастапқы атауын MS Koningin Emma деп қайта алды. Соғыстан кейінгі материалдар мен еңбек күшінің жетіспеуі салдарынан Koningin Emma 1948 жылдың 5 наурызында ғана қызметке орала алды, алғаш рет Голландияның Хук портынан Харвичке бағыт алды. Ол 1968 жылға дейін сол бағытта қызмет етті, содан кейін жаңа буынның рол-он/рол-офф кемелерімен алмастырылды. Отыз жылдық тарихы бар «Королева Эмма» қызметтен шығарылып, жыл соңына дейін Антверпенде металл тескілеуге сатылды.