Германияның музей кемесі: «Горх Фок» тарихы

Кіріспе

Неміс мұражай кемесі

Gorch Fock I (бұрынғы Tovarishch, бұрынғы Gorch Fock) – 1933 жылы неміс рейхсмаринесі үшін мектеп кемелері ретінде салынған серияның бірінші неміс үш мачталы баркасы. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Совет Одағына соғыс өтемақысы ретінде берілді және Tovarishch деп аталды. 1990 жылдары ол қысқа мерзімге Украина туымен жүзіп, қаражат тапшылығынан қажетті жөндеулерді жүргізе алмағандықтан ұзақ уақыт британдық порттарда тұрды. Демеушілер сатып алғаннан кейін, ол өзінің бастапқы порты Стральзундқа қайта оралды, онда 2003 жылғы 29 қарашада Gorch Fock атауы қайта жаңартылды. Қазір ол мұражай кемесі ретінде қызмет етеді және 2008 жылы кең ауқымды жөндеу жұмыстары жүргізілді. 1958 жылы Германия үкіметі жаңа оқу кемесін салды, ол әлі де қызметте. Қараңыз: Gorch Fock.

Тарих және егжей-тегжейлі мәліметтер

Неміс мектеп кемесі Niobe, үш мачталы барк, 1932 жылғы 26 шілдеде Фемарн маңында Балтық теңізінде кенеттен соққан дауылдан айналып құлады, нәтижесінде 69 адам қаза тапты. Бұл оқиға Германия Әскери-теңіз күштерін жаңа оқу кемесін құрылысқа беруге мәжбүр етті. Фленсбургтен Констанцқа дейін елде аза тұту жарияланды, тулар жартылай төмен түсірілді. Пруссия мемлекеттік монетасы Niobe еске алу монетасын шығарды, ол ауыстыру кемесі үшін қаражат жинауға көмектесті және осы мақсатқа 200 000 рейхсмарка жиналды. "1115 Niobe-ді алмастыру жобасы" үшін Deutsche Werke, Howaldtswerke және Germaniawerft сияқты барлық ірі кеме құрылысшыларына өтініштер жіберілді. Joh. C. Tecklenborg, Германияның бұрынғы оқу кемелерінің бірі – Grossherzog Friedrich August-ты құрған компания, жабылып, бәсекеге қатыса алмады. Blohm+Voss компаниясының, Германияның оқу кемесі Prinzess Eitel Friedrich-ті де салған, доктор Вильгельм Сюхтингтің жобасы жеңіске жетті және құрылыс жұмыстары 1932 жылғы 2 желтоқсанда Гамбургте басталды. Кеме рекордтық 100 күнде салынды. 1933 жылғы 3 мамырда кеме неміс жазушысы Иоганн Кинаудың құрметіне Gorch Fock деп аталды, ол "Gorch Fock" псевдонимімен жазған. Кинау 1916 жылғы Ютландия шайқасында крейсерде қаза тапқан. Gorch Fock-тің суға түсірілуіне 10 000 көрермен жиналды, олардың арасында Иоганн Кинаудың анасы да болды. Суға түсіру рәсімін адмирал Эрих Радер басқарды, ал кемені "Германия әйелдерінің теңіз қауымдастығының" Мари Фролихы бағындырды, Karlsruhe құрметті күзетші ретінде қасында болды. Соғыс жылдары кеме Стральсундта кеңсе кемесі ретінде пайдаланылды, 1944 жылғы 19 сәуірде ресми түрде қайта қолданысқа енгізілді. 1945 жылғы 1 мамырда экипаж кемені Рюген аралының жағалауында батырып жіберді, кеңес әскерлерінің қолға түспеуі үшін, олар 45 минуттан бері танктерден оқ жауып жатқан болатын. Кеңес үкіметі Стральсундтағы "B. Staude Schiffsbergung" компаниясына кемені көтеруді және құтқаруды тапсырды, ол 1947 жылы 800 000 рейхсмаркаға (1947 жылғы шамамен 0,8 миллион рейхсмарка, қазіргі шақта <есептелген сома> миллион еуроға тең) орындалды. Кеме 1948-1950 жылдар аралығында қалпына келтірілді. 1951 жылы кеме Tovarishch (орыс тілінде "Дос") деп аталды және оқу кемесі ретінде пайдалануға берілді. Оның жаңа порты Одесса болды. Кеме көптеген "Үздік кемелер жарысына" қатысып, жеті теңізде шалқап жүрді. 1957 жылы әлемді айналып келді және 1974 және 1976 жылдары екі рет Operation Sail жарысында жеңіске жетті. 1991 жылы КСРО тарағаннан кейін Tovarishch 1993 жылға дейін Украина туымен жүзіп өтті (үй порты Херсон), содан кейін жөндеуге мұқтаж болды және қаражаттың жетіспеуіне байланысты тоқтатылды. 1995 жылы кеме Херсоннан Ньюкасл-апон-Тайнға жөндеуге жіберілді, бірақ жоғары құнына байланысты бұл жоба сәтсіз аяқталды. 1999 жылы кеме Вильгельмсхавенге тасымалданды, онда төрт жыл докта тұрды, содан кейін 2003 жылы Стральсундқа ауыстырылды. 2003 жылғы 29 қарашада кеме Gorch Fock деп қайта аталды. 2011 жылғы мәліметтер бойынша кеменің жағдайы нашар, бірақ тұрақты. Кемені қайтадан жүзуге келтіру үшін шамамен 6 миллион долларлық жөндеу жұмыстары қажет. Музейдің туристік маусымы сәтсіз болды, бұл өткен жылдармен салыстырғанда 50 000 долларлық кіріс жоғалтуына әкелді. Нәтижесінде бес қызметкер жұмыстан босатылды.

The German school ship Niobe, a three masted barque, capsized on 26 July 1932 in the Baltic Sea near Fehmarn due to a sudden squall, killing 69. The loss prompted the German Navy to order a new training vessel built. Flags were lowered to half mast from Flensburg to Konstanz as a public outpouring of grief gripped the nation. The Prussian State Mint issued a Niobe memorial coin to help raise money for a replacement ship, and soon earned 200,000 Reichsmarks towards the effort. A request for proposal went out to all the major shipyards, including Deutsche Werke, Howaldtswerke, and Germaniawerft for the "Project 1115 Replacement Niobe". Joh. C. Tecklenborg, who had built one of Germany's previous training ships, Grossherzog Friedrich August, had just gone out of business and was unable to compete. Dr Wilhelm Süchting's design for Blohm+Voss, who had also built the German training ship, Prinzess Eitel Friedrich, won the bid, and construction began at their yard in Hamburg on 2 December 1932. She was completed in a record 100 days. On 3 May 1933 the ship was launched and named Gorch Fock in honor of German writer Johann Kinau, who wrote under the pseudonym "Gorch Fock". Kinau had died in the 1916 Battle of Jutland aboard the cruiser 10,000 spectators attended Gorch Fock's launching, including Johann Kinau's mother. The launching was presided by Admiral Erich Raeder, and christened by Marie Fröhlich of the "German Woman's Fleet Association", with the Karlsruhe on station as a guard of honor. During the war, she was a stationary office ship in Stralsund, until she was officially reactivated on 19 April 1944. On 1 May 1945, the crew scuttled her in shallow waters off Rügen in an attempt to avoid her capture by the Soviets, who already had fired at her for 45 minutes with tanks. The Soviets ordered Stralsund based company "B. Staude Schiffsbergung" to raise and salvage her, which after some difficulties was done in 1947 at a cost of 800,000 Reichsmark (equivalent to 0.8 in 1947 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million euros). She was under restoration between 1948 and 1950. She was then named Tovarishch (Russian for "Comrade") in 1951 and put into service as a training vessel. Her new home port was Odessa. She participated in many Tall Ships' Races and cruised far and wide on the seven seas. She made a voyage around the world in 1957 and won the Operation Sail race twice, in 1974 and 1976. After the dissolution of the Soviet Union in 1991, Tovarishch sailed under the Ukrainian flag (home port Kherson) until 1993, when she needed repairs and was deactivated for lack of funds. In 1995, she sailed from Kherson to Newcastle upon Tyne, where private sponsors wanted to have her repaired. This failed because of the high costs, and in 1999, the ship was transported to Wilhelmshaven, where she stayed in dock for four years until finally transferred to Stralsund in 2003. On 29 November 2003 the ship was re christened Gorch Fock. As of 2011 the ship is in poor but stable condition. There is about six million dollars worth of restoration work required to bring this ship back to sailing condition. The museum had a dismal tourist season, resulting in a fifty thousand dollar loss in revenue from previous years. This has forced a layoff of five workers.

Бауырлас кемелер

Горх-Фоктың жобасы өте табысты болды. Ол Blohm & Voss компаниясы салған бес бауырлас кеменің біріншісі болды, сондай-ақ Оңтүстік Америка мектеп кемелерінің бірнешеуі де осы жоба негізінде салынды. Алғашқы үш бауырлас кемелердің ішінде тек "Мирсея" ғана "Горх Фок" кемесінің толықтай қайталанған көшірмесі болып табылады. "Хорст Вессель" және "Альберт Лео Шлагетер" кемелері ұзынырақ, ал үшеуінің де қосалқы қозғалтқыштары аздап қуаттырақ.

USCGC Eagle (бұрынғы Horst Wessel)

"Хорст Вессель" кемесі 1936 жылы суға түсірілді – өсіп келе жатқан Рейхсфлотқа оқу кемелерінің көбірек қажеттігі болды. Оның үй порты Киль қаласы еді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін ол соғыс өтемақыларының бірі ретінде АҚШ-қа берілді. Вильгельмсхавен мен Бремерхавенде бірқатар жөндеу жұмыстарынан кейін, неміс экипажы, капитанды қоса алғанда, американдық теңізшілермен бірге Коннектикут штатындағы Нью-Лондон жаңа үй портына бағытталды. Осы күннен бастап ол АҚШ Жағалау күзеті үшін жүзіп келеді.

Сагрес (бұрынғы Альберт Лео Шлагетер)

Альберт Лео Шлагетер 1937 жылдың 30 қазанында суға түсірілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол АҚШ тарапынан тәркіленіп, Бразилияға сатылды, онда ол Гуанабара деген атпен мектеп кемесі ретінде жүзіп өтті. 1961 жылы Португалия Әскери-теңіз күштері оны бұрынғы мектеп кемесі Сагрестің орнына сатып алды (кейін ол Гамбургке ауыстырылды, онда ол бастапқы аты Рикмер Рикмерс астында мұражай кемесі болып табылады). Португалиялықтар оны NRP Сагрес деп те атады. 2010 жылдың 24 желтоқсанында әлемді айналып келген ол, 2015 жылға дейін теңізде жүзіп келеді.

Шырша

"Мирчея" кемесі Румыния Әскери-теңіз күштері үшін "Blohm & Voss" компаниясымен салынды. Ол 1938 жылы суға түсірілді және әрқашан Румыния туымен жүзіп келеді (Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қысқа мерзімге Совет Одағы тәркілеген кезден басқа). Ол – "Горч Фок" кемесімен толық сәйкес келетін әпке кемелердің жалғыз бірі. 1966 жылы Гамбургтегі "Blohm & Voss" кеме жасаушылығында күрделі жөндеуден өтті және бүгінге дейін теңізде жүзіп келеді.

Герберт Норкус

Гитлер жастарының шейіті Герберт Норкус есімімен аталған, Горх-Фок үлгісіндегі тағы бір кеме – Хорст Весселдің дәл сол өлшемдермен Блохм және Восс кеме құрылысшы зауытында салынды. Бірақ, дайын болмаған кеме 1939 жылдың 7 қарашасында мерзімінен бұрын суға жіберілді, себебі суасты қайықтарын салу үшін стапелді босату қажет болды. Кеме Екінші дүниежүзілік соғыс бойы Гамбург портында тұрды. 1945 жылы бомба шабуылында зақымданды, және Бразилияға сату жоспарынан бас тартылып, газ гранаталарымен толтырылып, 1947 жылы Скагеррак теңізінде батырылды. Алдын ала дайындалған, бірақ орнатылмаған мачталар мен, әлі орнатылмаған такелаждар кейін 1958 жылы салынған Gorch Fock кемесіне қолданылды.

Горх-Фок

Германия Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін әскери репарация ретінде барлық оқу кемелерін жоғалтқандықтан, Батыс Германияның Бундесмарин 1957 жылы Горх-Фок жоспарлары бойынша жаңа оқу кемесінің құрылысын шешті. Жаңа кеме Хорст Весселдің модернизацияланған қайта құрылымы болды. Кездейсоқ жағдай, оның дизайнына тағы бір кеме апаты әсер еткен: 1933 жылғы Горх Фок Ниоб апатына жауап ретінде салынған еді, ал SSS Горх Фок жоспарлары 1957 жылы Памирдің қазасына байланысты біршама өзгертілді. Қазіргі Горх Фок 1958 жылдың 23 тамызында суға түсіріліп, сол жылдың 17 желтоқсанында қолданысқа берілді.

Латын Америкасының кемелері

Латын Америкасының теңіз күштері үшін Бильбаодағы Astilleros Celaya S. A. кеме жасаушылығында бірнеше ұқсас кемелер салынды, бұл кемелер Blohm & Voss дизайны негізінде жасалған болуы мүмкін. Бұл кемелердің корпус пен жабдықтары өте ұқсас, басты айырмашылықтары – үстіңгі құрылыстарында, сондай-ақ дизель отыны мен суға арналған резервуарларының көлемі үлкендеу, одан әрі олар ұзынырақ. Бұл кемелер: ARC Gloria (1967, Колумбия), Guayas (1976, Эквадор), Simón Bolívar (1979, Венесуэла) және ARM Cuauhtémoc (1982, Мексика).