Кіріспе
Қатерлі трофобласттық ісік жүктілік кезінде пайда болуы
Жүктілік хориокарциномы – жүктілік кезіндегі трофобласттық неоплазияның бір түрі, ол жүктілік кезіндегі трофобласттық аурудың (GTD) түрі болып табылады. Бұл сирек кездесетін ауру, онда бластоцисті қоршап тұрған жасушалар қабаты – трофобласт, қалыптан тыс дамуға ұшырап, трофобласттық ісіктерге алып келеді. Хориокарцинома өкпе, бүйрек және бауыр сияқты басқа органдарға метастаздануы мүмкін. Хориокарциноманың денеге таралу мөлшері мен дәрежесі әр адамда әртүрлі болуы мүмкін. Жүктілік хориокарциномы жүктіліктің кез келген түрінен кейін немесе оның барысында пайда болуы мүмкін, бірақ толық немесе ішінара молярлық жүктілік кезінде және одан кейін ауруға шағу қаупі жоғары. Жүктілік хориокарциномымен ауырғандардың шамамен 50%-ы молярлық жүктілікпен ауырған, шамамен 25%-ы қалыпты, мерзімі келген жүктіліктен кейін ауруды дамытқан, ал қалған жағдайларда жатырдан тыс жүктілік тарихы болған. Клиникалық жағдайлардан алынған мәліметтер көрсеткендей, хориокарцинома жүктіліктің кез келген оқиғасымен байланысты, оның 50%-ы гидатидті кенелерден, 25%-ы жүктіліктен және 25%-ы түсік немесе жатырдан тыс жүктіліктен пайда болады. Бұрын толық гидатидтік кене болған жағдай. Бұл хориокарциноманың тағы бір жақсы белгілі тәуекел факторы. Толық гидатидтік кенеден кейін хориокарциномаға шағу қаупі тірі туғаннан кейінгіге қарағанда едәуір жоғары екені дәлелденді. Олардың әрқайсысы дамушы эмбрионды қолдау үшін ерекше мамандыққа ие. Цитотрофобластар – хориондық қабыршақтарды құрайтын өсіп келе жатқан жасушалар, олар hCG өндіретін және дамушы эмбрионды жатырдың ішкі бұлшық қабатына енгізуге көмектесетін синцитиотрофобластарға айналуы мүмкін, сондай-ақ аналық-ұрықтық қан айналымын қолдау үшін хориондық қабыршақтарға таралатын аралық трофобластарға айналуы мүмкін. Хориокарциноманың жалпы патологиялық белгілеріне трофобласттың қалыптан тыс үлғайысы, трофобласттың мамандық белгілері мен функцияларының жоғалуы, плацентада қабыршақтардың болмауы, қалыптан тыс қан кету және некроз жатады. Қатерлі емес кене қалай инвазивті болатынын түсіну үшін көптеген күш-жігер жұмсалды. Белгілі бір онкогендердің (мысалы, MDM2, c-ERB2 және BLC2 жоғары реттелуі) және ісікке қарсы гендердің (мысалы, p53, p21 жоғары реттелуі) белсендірілмеуі осы қатерлі трансформациядағы генетикалық өзгерістер процесіне қатысқан болуы мүмкін деп күдіктелді. Ұзын кодтамайтын РНК – ақуыз экспрессиясын кодтамайтын және әдетте 200 нуклеотидтен асатын РНК тобы; олардың клеткалық функцияның көптеген аспектілерінде, мысалы, транскрипциялық реттеуде, субклеткалық ақуыз локализациясында және эпигенетикалық қайта құруда маңызды рөл атқаратыны жиі анықталады. Көбінесе диагноз болжамды болып табылады. Ол клиникалық тұрғыдан алынған мәліметтерге және қатерлі трофобластты анықтауға негізделген. Жиі кездесетін симптом – жүктіліктен, түсіктен немесе гидатидтік кенеден кейін қыннан қан кету. Хориокарцинома болған жағдайда, жүктілік тестісі эмбрион/ұрық болмаған жағдайда да оң нәтиже береді. Ауруға шағылған адамдардың көп бөлігі репродуктивті жаста болады. Халықаралық гинекология және акушерлік федерациясының (FIGO) жүктілік трофобласттық ауруды басқару жөніндегі жаңартылған нұсқауларына сәйкес, жүктілік трофобласттық неоплазияның (GTN) диагностикалық критерийлері келесідей:
3 апта немесе одан да ұзақ уақыт бойы (1, 7, 14, 21-күндері) 4 немесе одан да көп платолық hCG деңгейлері байқалады. 2 апта немесе одан да ұзақ уақыт бойы (1, 7, 14-күндері) hCG деңгейінің жоғарылауын 3 апталық өлшемдерде анықтау. Хориокарциноманың гистологиялық диагнозы. Қазіргі уақытта гестациялық трофобласттық неоплазияны (GTN) диагностикалау және емдеу нұсқауларын ұсыну бойынша әртүрлі нұсқаулар бар. Олар: Корольдік акушерлер мен гинекологтар колледжі (RCOG), Халықаралық гинекология және акушерлік федерациясы (FIGO), Еуропалық медициналық онкология қоғамы (ESMO) және Австралия мен Жаңа Зеландияның акушерлер мен гинекологтар колледжі (RANZCOG). GTN диагностикасы бойынша нұсқаулар арасындағы айырмашылықтар келесідей:
+Гестациялық трофобласттық неоплазияны (GTN) диагностикалау критерийлері бойынша қол жетімді нұсқаулардың салыстырмалы кестесі RCOG ESMO FIGO RANZCOG Клиникалық көрініс xx FIGO критерийлері (*жоғарыда қараңыз) xxxx Зәрдегі hCG деңгейі x Молярлық hCG деңгейі xx
Гестациялық хориокарциноманы өкпе немесе ми қатерлі ісіктері сияқты басқа ісіктерден ажырату үшін патологиялық диагнозға қосымша генетикалық тест жүргізіледі. ДНҚ генотипілеу – бұл дифференциалдық диагностикаға көмектесетін қуатты құрал. Бұл техника байқалған ісіктің даму уақытын және жүктіліктің түрін (мерзімі келген жүктілік, молярлық жүктілік немесе молярлық емес түсік) дәл анықтауға мүмкіндік береді.
+Comparison chart of available guidelines on gestational trophoblastic neoplasia (GTN) diagnosis criteriaRCOGESMOFIGORANZCOGClinical presentationxxFIGO Criteria (*see above)xxxxUrine hCG levelxPost molar hCG levelxx
To differentiate gestational choriocarcinoma from other tumors such as lung or brain cancers, a genetic test is usually completed on top of a pathological diagnosis. DNA genotyping is a powerful tool that helps with the differentiation. The technique can accurately determine the time that it takes to develop the observed tumor and the type of index gestation, which includes term pregnancy, molar gestation, or non molar abortion.
Емдеу
Хориокарциноманың химиотерапияға жақындығына байланысты, бұл ауруды емдеудің бірінші қадамы болып табылады. Емдеу барысы GTN үшін FIGO жүйесімен бағалауға байланысты, онда түрлі болжамдық факторлар қарастырылады және 0-6 баллымен – төмен тәуекел, ал 7 және одан жоғары баллымен – жоғары тәуекел санатында жіктеледі. Емдеуге платина және этопозидтің, басқа химиотерапиялық препараттармен (мысалы, метотрексат және актиномицин D (EMA EP), блеомицин (BEP) немесе ифосфамид (VIP, ICE)) бірге қолданылатын комбинациясы кіреді. Мұндай жағдайда, емделушілерге бастапқыда тағайындалғаннан гөрі күштірек дәрілік режим тағайындалады.
Болжам
Химиотерапиялық емнен кейін өмір сүру көрсеткіші шамамен кем дегенде 90% құрайды. Егер жүктілік хориокарциномасы бауырға тараған болса, онда өмір сүру көрсеткіші төмендеуі мүмкін. Жүктілік хориокарциномасын емдеу аурумен жақсы таныс дәрігерлер қатысатын жағдайда жалпы өмір сүру көрсеткіші жоғары болады. Ерте диагностика және емдеуге кірісу болашақта бала көтеруді жоспарлағандар үшін жүктілікті сақтау мүмкіндігін арттыруы мүмкін. Адам хориондық гонадотроптық гормонының деңгейі қалыпты шектерге оралуы жүктілік хориокарциномасының қайталану қаупін азайтады. Бұл деңгейлерді ай сайынғы бақылау кезінде тексеруге болады. Химиотерапиядан кейін бала көтеруді жоспарламас бұрын пациенттер кем дегенде бір жыл күтуі керек, бұл түсік тарту қаупін азайтуға көмектеседі.