Тонзиллолиттер: себептері, белгілері және диагностикасы
Tonsil stones
Тонзил тастары – тонзилладағы минералдық қалдықтар. Көбінесе зиянсыз, ем қажет емес. Белгілері: металл дәм, жұтыну қиындықтары, жөтел. 10% адамда кездеседі.
Mineralized debris within the crevices of the tonsils
Олар көбінесе қаусіз болады, сондықтан егер миндаль тастары науқасқа ыңғайсыздық тудырмаса, емдеу қажет емес. Адамдардың шамамен 10%-ында миндаль тастары кездеседі. Миндаль тастары ұзаққа созылған миндаль қабынуы бар адамдарда жиі пайда болады. Тіпті үлкен болса да, кейбір миндаль тастары рентген немесе КТ сканерлеу кезінде кездейсоқ табылуы мүмкін. Басқа симптомдарға металл дәм сезілуі, жұтқыншақтың тарылуы немесе қысылуы, жөтел, көмейдің қышынуы және тұншығу сезімі жатады. Ірі миндаль тастары қайта-қайта жаман демікпеге себеп болуы мүмкін, бұл көбінесе миндаль инфекциясымен, ауыр жұтқыншақ ауруымен, ақ түсті қалдықтармен, тамақ жұту қиындығымен, құлақ ауруымен және миндальдың ісінуімен бірге жүреді.
They are usually benign, so if tonsil stones do not bother the patient, no treatment is needed. Up to 10% of people have tonsil stones. Tonsil stones tend to happen most often in people with longterm inflammation in their tonsils. Even when they are large, some tonsil stones are only discovered incidentally on X rays or CAT scans. Other symptoms include a metallic taste, throat closing or tightening, coughing fits, itchy throat, and choking. Larger tonsil stones may cause recurrent bad breath, which frequently accompanies a tonsil infection, sore throat, white debris, a bad taste in the back of the throat, difficulty swallowing, ear ache, and tonsil swelling.
Себептері мен диагнозы
Диагноз көбінесе қарап тексеру арқылы қойылады. Тонзиллиттердің анық белгілері болмаған жағдайда диагнозын қою қиын, және көбінесе рентгендік зерттеулердің кездейсоқ нәтижесі болып табылады. Тонзил тастарының пайда болу себептері бактериялық инфекциялар, стрептококк бактериясы, вирустық инфекциялар, аденовирустар, грипп вирусы, энтеровирустар және парагрипп вирусы сияқты көптеген факторларға байланысты болуы мүмкін.
Diagnosis is usually made upon inspection. Tonsilloliths are difficult to diagnose in the absence of clear manifestations, and often constitute casual findings of routine radiological studies. The cause of tonsil stones can include a multitude of sources from bacterial infections, streptococcus bacteria, viral infections, adenoviruses, influenza virus, enteroviruses and parainfluenza virus.
Жіктеу
Тонзиллит немесе тонзильдік тастар – латынша бездің қуыстарында түзілетін кальцификациялар. Олар тамақ пен ауыздың жоғары жағында да пайда болуы мүмкін. Бездер бактериялар және өлі жасушалар, сондай-ақ шырыш сияқты басқа да материалдар тұтынылатын ойықтармен толы. Осының нәтижесінде бұл қалдықтар ақ түсті түзілімдерге айналып, қуыстарда жинақталады. Зерттеушілер тонзиллит бетінде ауаға мұқтаж бактериялар, ал ішінде – ауасыз бактериялар табылғанын анықтады. Олардың құрамындағы ұшпалы күкірт қосылыстары мен күкірт газдары бактериялық метаболизм кезінде түзілетін жағымсыз иіс шығаратын заттардың болуына байланысты ауызды нашар иістендіруі мүмкін. Тонзиллит, тұтқындалған қалдықтардың жиналуы және безден шығарылуы нәтижесінде пайда болады. Олар көбінесе жұмсақ, кейде резеңкедей болады. Бұл көбінесе бездердің созылмалы қабынуымен немесе тонзиллиттің қайталап пайда болуымен азаптанушы адамдарда кездеседі. Көбінесе тонзильдік тастар оң жақтағы суретте көрсетілгендей болуы керек, бірақ ерекше жағдайларда олардың көлемі үлкендеуі мүмкін. Мұндай жағдайларда лицензиясы бар медициналық қызметкердің араласуымен күтіну қажет болуы мүмкін.
Tonsilloliths or tonsil stones are calcifications that form in the crypts of the palatal tonsils. They are also known to form in the throat and on the roof of the mouth. Tonsils are filled with crevices where bacteria and other materials, including dead cells and mucus, can become trapped. When this occurs, the debris can become concentrated in white formations that occur in the pockets. Researchers found aerobic bacteria present on the surface of tonsilloliths and anaerobic bacteria at the core of tonsilloliths. They have the potential to cause oral halitosis as they contain volatile sulfur compounds and sulfur derived gases, foul smelling compounds produced during bacterial metabolism. Tonsilloliths are formed when this trapped debris accumulates and are expressed from the tonsil. They are generally soft, sometimes rubbery. This tends to occur most often in people who suffer from chronic inflammation in their tonsils or repeated bouts of tonsillitis. On average, tonsil stones should appear within a similar range of the image on the right; however, individuals with extenuating cases have been reported. In these instances, extensive care such as extraction by a licensed medical professional may be needed.
Дифференциалдық диагностика
Суреттеу диагностикалық әдістері радиокөрінетін массаны анықтауға мүмкіндік береді, оны шетелдік денелер, орын ауысқан тістер немесе кальцийленген қан тамырлары деп жаңылыстыруға болады. КТ сканилеуде тонзилла аймағында нақты емес кальцийленген бейнелер көрінуі мүмкін. Жедел және созылмалы тонзиллит, тонзилла гипертрофиясы, перитонзиллалық абсцестер, шетелдік денелер, флеболиттер, эктопиялық сүйек немесе шеміршек, лимфа түйіндері, грануломатозды зақымданулар немесе Eagle синдромы (ұзартылған стилоидты процесс) кезінде стилоидты лигаменттің кальцификациясымен дифференциалдық диагноз қойылуы керек. Тонзиллиттердің дифференциалдық диагнозына шетелдік дене, кальцийленген гранулома, қатерлі ісік, кеңейген уақытша стилоидты процесс немесе сирек жағдайларда, көбінесе, тармақтық доғалардан пайда болатын эмбриональды қалдықтардан туындаған оқшауланған сүйек кіруі мүмкін.
Imaging diagnostic techniques can identify a radiopaque mass that may be mistaken for foreign bodies, displaced teeth or calcified blood vessels. CT scan may reveal nonspecific calcified images in the tonsillar zone. The differential diagnosis must be established with acute and chronic tonsillitis, tonsillar hypertrophy, peritonsillar abscesses, foreign bodies, phlebolites, ectopic bone or cartilage, lymph nodes, granulomatous lesions or calcification of the stylohyoid ligament in the context of Eagle syndrome (elongated styloid process). Differential diagnosis of tonsilloliths includes foreign body, calcified granuloma, malignancy, an enlarged temporal styloid process or rarely, isolated bone which is usually derived from embryonic rests originating from the branchial arches.
Емдеу
Егер тонзиллит тастары адамды мазаламаса, емдеу қажет емес.
If tonsil stones do not bother a person, no treatment is needed.
Эпидемиология
Тонзиллиттер немесе тонзилликалық конкрэциялар халықтың 10%-на дейін кездеседі, көбінесе тонзиллит шабуылынан кейін пайда болады. Миндальда кішкентай түйіндіктер жиі кездеседі, бірақ нағыз тастар сирек. Олар көбінесе жас ересектерде кездеседі және балаларда сирек болады.
Tonsilloliths or tonsillar concretions occur in up to 10% of the population, frequently due to episodes of tonsillitis. While small concretions in the tonsils are common, true stones are less so. They commonly occur in young adults and are rare in children.