Кіріспе

Неміс композиторы Мелхиор Франк (шамамен 1579 – 1 маусым 1639) – Кеш Ренессанс және ерте Барокко дәуірлерінің неміс композиторы. Ол протестанттық шіркеу музыкасын, әсіресе мотеттерді көптеп жазған өнімді композитор болды және Альп тауларынан Германияға Венеция мектебінің стильдік жаңалықтарын енгізуге атсалысты.

Өмір

Ол кездегі композиторлар сияқты оның ерте өмірі туралы мәліметтер де аз. Ол Зиттауда дүниеге келген, мүмкін сол жерде Кристоф Демантиуспен оқыған, ал кейін Аугсбургте Адам Гумпельхаймерден сабақ алған. 1601 жылы Франк Нюрнбергке музыка мұғалімі болып келді; ол Ханс Лео Хаслермен танысып, одан венециялық полихоралды стильді де, жоғары Ренессанстың полифониялық стилін де үйренді, және екеуін де өз шығармаларына енгізді. 1602 жылы Кобургте ханзада Иоганн Казимирдің капельмейстері болып тағайындалды және өмірінің соңына дейін Кобургте тұрды. Осы уақыттың басындағы жағдай оған өте қолайлы болды; оны меценаты қолдады және шығармашылықпен айналысуға қажетті барлық мүмкіндіктер болды. Отыз жылдық соғыс Кобург аймағын қиратты; әскери шабуылдармен қатар, әскерлермен келген тиф бүкіл аймақты халықтан айырды және экономиканы тоқыратып жіберді. Франк осы кезеңде музыкант ретінде көңіл көтеріп, өмір сүре алды, ал Галледегі замандасы Самуэль Шейдт капельмейстер лауазымын жоғалтты. Франктің әйелі мен екі баласы қайтыс болды.

Шығармалары

Франк танымал композитор болды және өте көп музыка жазды, соның ішінде 40-тан астам мотеттер жинағы бар, жалпы 600-дан астам мотет; сонымен қатар ол құдлибеттер, псалмдық әндер, бициния, трициния, аспаптық билер және көптеген түрлі туындылар жазды. Оның мотеттері стилі жағынан алуан түрлі. Көптегені хор мотеттері, мотеттің эксклюзивті протестанттық түрі, және олар неміс тілінде жазылған. Олардың барлығы дерлік Лассустың кеш Ренессанс дәуіріндегі мәнерін, мұқият бақыланатын диссонанс пен тегіс ағып жатқан полифонияны қолданады. Кейбіреулері қарапайым және гомофониялық, мәтіндік безендіруге ерекше назар аударады (бұл сонымен қатар Католиктік Контрреформация музыкасының да тренді болды және бұрынғы буын композиторларының музыкасына қарсы реакцияны білдірді). Басқалары венециандық практикамен байланысты полихоральды стильде жазылған, бірақ маңызды айырмашылығы – хорлардың кеңістікте бөлінуі жоқ: антифондық бөліктердің барлығы бір топтың ішінде. Дегенмен, ең ерекшесі – 1602 жылы жарық көрген Contrapuncti жинағы, ол фуганың ерте мысалдары. Олар қатаң контрапункттік, нақты жауаптарды қамтиды; кейде имитация нүктелері стретто қолданады. Әрбір кезекті имитация нүктесі хордың кезекті тармағын мәтін ретінде пайдаланады. Оның көптеген мотеттері Ренессанс дәуірінің контрапункттік мәнерін қолданғанымен, ол көбінесе барокконың салыстырмалы түрде жаңа өнертабысы – бассо континуоны қолданды, сондай-ақ вокалдық партиялардың аспаптық қайталауларын пайдаланды. Франк консервативті композитор болды және оның замандасы, әлдеқайда белгілі және прогрессивті Генрих Шюц болды; алайда оның туындылары өмірінде танымал болды және жиі қайта басылды.