Кіріспе

3D графикалық дисплей құрылғысы

Көлемдік дисплей құрылғысы – бұл дәстүрлі экрандардың тереңдікті бірнеше визуалды эффекттер арқылы имитациялайтын жазық бейнесіне қарағанда, объектілердің үш физикалық өлшемде визуалды бейнесін құратын дисплей құрылғысы. Бұл саланың пионерлері ұсынған бір анықтама бойынша, көлемдік дисплейлер (x, y, z) кеңістігіндегі нақты белгіленген аймақтардан жарық шығару, шашырату немесе қайта бағыттау арқылы 3D бейнелерді жасайды. Шын көлемдік дисплей бақылаушыда нақты объектінің болмауына қарамастан, үш өлшемді кеңістіктегі материалдық объектіні көру сезімін тудырады. Көрінетін объект нақты материалдық объект сияқты сипаттамаларды көрсетеді, бақылаушыға оны кез келген бұрыштан қарауға, камераны нақты бір детальға бағыттауға және бейнеге жақын заттар алыстағылардан үлкен көрінетін перспективаны көруге мүмкіндік береді. Көлемдік 3D дисплейлер техникалық тұрғыдан автостереоскопиялық емес, тіпті олар үш өлшемді бейнелерді көздің көмегімен көруге мүмкіндік береді. Бұл дисплейлер стереоскопиялық бейнелерді жасамайды, олар көзге дәл келетін голографиялық толқын фронттарын табиғи түрде ұсынады. Осы себепті, олар фокустық тереңдік, қозғалыс параллаксы және конвергенция сияқты материалдық объектілердің нақты сипаттамаларына ие. Көлемдік дисплейлер – 3D дисплейлердің көптеген түрлерінің бірі. Басқа түрлері: стереоскоптар, тізбекпен көрсету дисплейлері, электро голографиялық дисплейлер, "екі көрініс" дисплейлері және панорамаграммалар. 1912 жылы алғаш рет ұсынылған және ғылыми фантастикада кеңінен қолданылған көлемдік дисплейлер күнделікті өмірде кеңінен таралмаған. Көлемдік дисплейлер үшін медициналық бейнелеу, кен өндіру, білім беру, жарнама, симуляция, бейне ойындар, байланыс және геофизикалық визуализацияны қамтитын көптеген әлеуетті нарықтар бар. Виртуалды шындық сияқты басқа 3D визуализация құралдарымен салыстырғанда, көлемдік дисплейлер өзара әрекеттесудің өзгеше режимін ұсынады, бұл адамдар тобына дисплейдің айналасында жиналып, 3D көзілдірік немесе басқа да жабдықтарды киместен табиғи түрде өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді.

Түрлері

Көлемдік бейнелеу құрылғыларын жасауға көптеген әртүрлі талпыныстар жасалды. Көлемдік дисплейлердің әртүрлілігіне ресми түрде қабылданған "таксономия" жоқ, бұл мәселе олардың қасиеттерінің көптеген нұсқаларымен күрделенеді. Мысалы, көлемдік дисплейдегі жарық көзге тікелей көзден немесе айна немесе шыны сияқты аралық бет арқылы жете алады; сондай-ақ, бұл бет, міндетті түрде материалды болуы қажет емес, дірілдеу немесе айналу сияқты қозғалысқа түсуі мүмкін. Бір жіктеу келесіше:

Қарап шығу көлемі көрсетілсін

3D-көлемдік дисплейлер 3D-объектінің тізбесін бірыңғай 3D-бейнеге біріктіру үшін адамның көздің тұрақтылығы қабілетін пайдаланады. Әртүрлі көлемдік дисплейлер құрастырылған. Мысалы, 3D-көрініс есептеу арқылы тікбұрышты, дискі тәрізді немесе спиральді қималы "қималардың" тізбесіне бөлінеді, содан кейін олар қозғалысқа ие дисплей бетіне проекцияланады немесе одан шығарылады. 2D-беттегі бейне (бетке проекциялау, бетке орнатылған жарықдиодтар немесе басқа техникалар арқылы жасалған) бет қозғалғанда немесе айналғанда өзгереді. Көздің тұрақтылығының арқасында адамдар жарықтың үздірілмейтін көлемін қабылдайды. Дисплей беті жарық шағылыстыратын, жарық өткізгіш немесе олардың комбинациясы болуы мүмкін. Көлемдік дисплейлер класына жататын тағы бір 3D-дисплей түрі – варифокальды айна архитектурасы. Осы жүйеге алғашқы сілтеме 1966 жылға дейін барады, онда дірілдегіш айналы барабандық қақпақ жоғары кадрлық жылдамдығы бар 2D-бейне көзінен, мысалы, векторлық дисплейден, тереңдік беттеріне бейнелер тізбесін шағылыстырады. Саудада қолжетімді көлемдік дисплейдің мысалы – Voxon Photonics компаниясының Voxon VX1 дисплейі. Бұл дисплей терең көлемге ие және секундына 500 миллионға дейін вокселдерді шығара алады. VX1 үшін контент Unity қолданбасын немесе медициналық бейнелеу үшін OBJ, STL және DICOM сияқты стандартты 3D-файл форматтарын пайдаланып жасауға болады.

Статикалық көлем

"Статикалық көлем" деп аталатын көлемдік 3D дисплейлер бейне көлемінде макроскопиялық қозғалатын бөліктері жоқ кескіндерді құрайды. Бұл дисплей класына жататындығы үшін жүйенің қалған бөлігінің қозғалмай тұруы қажеттігі белгісіз. Бұл көлемдік дисплейлердің ең "түзу" түрі болып саналады. Ең қарапайым жағдайда, өшірілгенде мөлдір, ал қосылғанда мөлдір емес немесе жарқыратын белсенді элементтерден кеңістіктің адрестелетін көлемі жасалады. Элементтер (воксельдер деп аталады) қосылғанда, дисплей кеңістігінде тұтас үлгіні көрсетеді. Көптеген статикалық көлемдік 3D дисплейлер қатты, сұйық немесе газ тәріздес ортада көрінетін сәулеленуді күшейту үшін лазерлік сәулелерді пайдаланады. Мысалы, кейбір зерттеушілер сирек кездесетін элементтер қосылған материалды тиісті жиіліктегі инфрақызыл лазерлік сәулелермен сәулелендіргенде болатын екі сатылы түрлендіруге сүйенді. 2006 жылы ұсынылған бір техника дисплейлік ортаны толығымен жояды, оның орнына қалыпты ауадағы фокус нүктесінде жарқыраған плазма шарларын жасау үшін фокусталған импульсті инфрақызыл лазерді (секундына шамамен 100 импульс; әрқайсысы наносекундтық ұзақтықта) қолданады. Фокус нүктесі екі жылжымалы айна және жылжымалы линза арқылы бағытталады, бұл оған ауада пішіндер салуға мүмкіндік береді. Әрбір импульс жарылыс дыбысын тудырады, сондықтан құрылғы жұмыс істегенде сыңғырлайды. Қазіргі уақытта ол бір куб метр көлемінде кез келген жерде нүктелерді көрсетуге қабілетті. Бұл құрылғының кез келген өлшемге дейін кеңейтіліп, аспанда 3D кескіндерді жасауға болатыны болжануда. Кейінгі өзгерістер, мысалы плазмалық шарға ұқсас неон/аргон/ксенон/гелий газы қоспасын пайдалану және капот пен вакуумдық сорғыларды қолданатын газды жылдам қайта өңдеу жүйесі, бұл технологияның екі түсті (қызыл/ақ) және мүмкін RGB кескіндерін шығаруға мүмкіндік беруі мүмкін. Бұл импульстың ені мен қарқындылығын өзгерту арқылы жарқыраған плазма денесінің эмиссиялық спектрін реттеу арқылы жүзеге асырылады. 2017 жылы "3D Light PAD" деп аталатын жаңа дисплей жарияланды. Дисплейдің ортасы фотоактивацияланатын молекулалар класынан (спирродаминдер деп аталады) және үш өлшемді құрылымды жарық шығару үшін цифрлық жарық өңдеу (DLP) технологиясынан тұрады. Бұл техника жоғары қуатты лазерлерді пайдалану және плазманы жасау қажеттілігін жояды, бұл қауіпсіздік туралы алаңдаушылықты азайтады және үш өлшемді дисплейлерге қол жеткізуді едәуір жақсартады. Көкіл және ультракөк сәулелер бояу ерітіндісіне бағытталады, бұл фотоактивацияны бастайды және осылайша "қосылған" вокселді құрайды. Құрылғы ең аз 0,68 мм³ воксел өлшемін, 200 мкм ажыратымдылықты және жүздерше қосу-өшіру циклдарында жақсы тұрақтылықты қамтамасыз етеді.

Адам мен компьютер арасындағы интерфейстер

Көлемдік дисплейлердің ерекше қасиеттері, оның ішінде 360 градусқа айналып қарау мүмкіндігі, конвергенция және бейімделу сигналдарының үйлесімділігі, сондай-ақ олардың табиғи "көлемділігі", жаңа қолданушы интерфейсі техникаларын құруға мүмкіндік береді. Жақында көлемдік дисплейлердің жылдамдығы мен дәлдігін арттыруға бағытталған зерттеулер жүргізілуде.