Жаңа өсиет бойынша Иса Мәсіх өмірі

Кіріспе

Исаның өмірі Жаңа Келісімде баяндалған Исаның өмірі негізінен төрт канондық Інжілде сипатталады, оның ішінде оның әулеті мен тууы, қоғамдық қызметі, құмарлығы, болжамдары, қайта тірілуі және көтерілуі. Сондай-ақ, Исаның өміріндегі маңызды эпизодтарға сілтемелер бар, мысалы, Соңғы кешкі ас, және Елшілердің істері (1:1–11), онда Көтерілу эпизодына канондық Інжілдерге қарағанда көбірек сілтеме жасалады. Лұқа әулетті Адам мен Құдайға қарай жоғарылатып, ал Мәттей Исаға қарай төмендетеді. Екеуі де Исаның Жүсіптен емес, Киелі Рухтың күшімен Мәриямның құрсағында керемет түрде дүниеге келгенін айтады. Екеуі де Жүсіптің әулетін Дәуіт патшаға, ал одан Ыбырайымға дейін жетеді. Бұл тізімдер Ыбырайым мен Дәуіт арасында (біреуін қоспағанда) бірдей, бірақ Дәуіт пен Жүсіп арасында түгелдей өзгеше. Мәттей Жүсіптің әкесі Яков екенін айтады, ал Лұқа Жүсіптің Елидің ұлы екенін жазады. Әулеттер арасындағы айырмашылықтарды түсіндіруге жасалған әрекеттер әртүрлі болды. Көбінесе қазіргі ғалымдар оларды әдеби туындылар деп қарастырады. Лұқа мен Мәттейдің Исаның тууы туралы баяндамаларында бірнеше ортақ нәрсе бар: екеуі де Исаның Иудеядағы Бейтлехемде, таза қыздың ұлы ретінде дүниеге келгенін айтады. Лұқада Жүсіп пен Мәриям санаққа қатысу үшін Назареттен Бейтлехемге сапар шегеді, онда Иса дүниеге келіп, шүбіге жатқызылады. Періштелер оны барлық адамдардың құтқарушысы деп жариялайды, ал бақташылар оған құлшылық етуге келеді; содан кейін отбасы Назаретке оралады. Мәттейде Ғалымдар жұлдызды күзеп, Яһудилердің жаңа туған Патшасы Исаға сыйлықтар әкелу үшін, отбасы тұратын Бейтлехемге барады. Ирод патша Исаны өлтіру үшін Бейтлехемдегі екі жасқа дейінгі барлық ер балаларды қырғынға ұшыратады, бірақ Исаның отбасы Мысырға қашып кетеді, кейін Назаретте қоныстанады. Ғасырлар бойы Библияны зерттеушілер осы қайшылықтарды келістіруге тырысты, ал қазіргі зерттеушілер оларды көбінесе аңыз ретінде қарастырады. Әдетте, олар Інжілдердің негізінен теологиялық құжаттар ретінде жазылғандығын ескерсек, тарихилық мәселені екінші деңгейдегі мәселе деп санайды.

Life of Jesus as told in the New Testament

The life of Jesus is primarily outlined in the four canonical gospels, which includes his genealogy and nativity, public ministry, passion, prophecy, resurrection and ascension. and which include references to key episodes in the life of Jesus, such as the Last Supper, and the Acts of the Apostles (1:1–11), which includes more references to the Ascension episode than the canonical gospels While Luke traces the genealogy upwards towards Adam and God, Matthew traces it downwards towards Jesus. Both gospels state that Jesus was begotten not by Joseph, but conceived miraculously in the womb of Mary, mother of Jesus by the Holy Spirit. Both accounts trace Joseph back to King David and from there to Abraham. These lists are identical between Abraham and David (except for one), but they differ almost completely between David and Joseph. Matthew gives Jacob as Joseph's father and Luke says Joseph was the son of Heli. Attempts at explaining the differences between the genealogies have varied in nature. Much of modern scholarship interprets them as literary inventions. The Luke and Matthew accounts of the birth of Jesus have a number of points in common; both have Jesus being born in Bethlehem, in Judea, to a virgin mother. In the Luke account Joseph and Mary travel from their home in Nazareth for the census to Bethlehem, where Jesus is born and laid in a manger. Angels proclaim him a savior for all people, and shepherds come to adore him; the family then returns to Nazareth. In Matthew, The Magi follow a star to Bethlehem, where the family are living, to bring gifts to Jesus, born the King of the Jews. King Herod massacres all males under two years old in Bethlehem in order to kill Jesus, but Jesus's family flees to Egypt and later settles in Nazareth. Over the centuries, biblical scholars have attempted to reconcile these contradictions, while modern scholarship mostly views them as legendary. Generally, they consider the issue of historicity as secondary, given that gospels were primarily written as theological documents rather than chronological timelines.

Министрлік

Жаңа Келісімде Исаның өмірі туралы айтылған бес маңызды оқиға – шомылдыру рәсімінен өту, Тәнінің өзгеруі, айқышқа шегелену, қайта тірілу және көкке көтерілу. Ізгі хабарларда Исаның қызметі Жақияның шомылдыру рәсімінен өтуімен басталады, Ол шамамен отыз жаста болған кезде. Иса Ғалилеяда уағыздап, шәкірттерін жинап жүр. Исаның Мәсіх екендігі жарияланғаннан кейін, үш шәкірт Оның Тәнінің өзгеруін көреді. Шомылдыру рәсімін жасаған Жақияның өлімінен және Тәнінің өзгеруінен кейін, Иса өзінің өлімін алдын ала айтып, Иерусалимге соңғы сапарын бастайды. Иса Иерусалимге салтанатты түрде кіреді, және ол жерде парызшылдармен келіспеушілік күшейеді, ал Оның шәкірттерінің бірі Оны отыз күміс монетаға сатуға келіседі. Исаның өмірінің хронологиясы бойынша, Оның қызметі 27–29 жылдары басталған деп есептеледі, ал аяқталуы 30–36 жылдары аралығында болған. Исаның Ғалилеядағы ерте қызметі, Оның шомылдыру рәсімінен өткеннен кейін, Яһудия шөлінде болған уақытынан соң Ғалилеяға қайтуымен басталады. Осы ерте кезеңде Ол Ғалилеяда уағыздайды және алғашқы шәкірттерін жинап, олар Онымен бірге жол жүріп, ақырында ерте Шіркеудің өзегін құрайды. Соңғы Ғалилеялық қызметі Жақияның өлімінен кейін басталады, Иса Иерусалимге баруға дайындалғанда. Кейінгі Яһудиялық қызметінде Иса Яһудия арқылы Иерусалимге соңғы сапарын бастайды. Иса Переяда сапар шеккенде, Ғалилея теңізінен (әдетте, тұщы сулы көл) Иордан өзені бойымен үштен бір бөлігі төмен қарай Иерусалимге қарай сапар шегіп бара жатқанда, шомылдыру рәсімінен өткен жерге қайта оралады. Иерусалимдегі соңғы қызметі кейде Құрбандық аптасы деп аталады және Исаның Иерусалимге салтанатты түрде кіруінен басталады. Ізгі хабарлар соңғы кезеңдегі қызметі туралы басқа кезеңдерге қарағанда көбірек мәлімет береді, олардың үштен бір бөлігі Исаның Иерусалимдегі өмірінің соңғы аптасына арналған. Евангелиеде, Иерусалимдегі соңғы аптаның соңында Иса шәкірттерімен соңғы кешкі ас жеп, келесі күні ұсталып, тұтқындалады және сотталады. Сотталу Оның айқышқа шегеленіп өлімімен аяқталады. Жерленгеннен кейін үш күн өткен соң қайта тіріліп, 40 күн бойы шәкірттеріне және көптеген ізбасарларына (барлығы 500-ге жуық адам) көрінеді, 1 Қорынттықтар 15 NIVE Қайта тірілудің дәлелі, содан кейін Ол Көкке көтеріледі. Исаның алғашқы шәкірттері Оны Ғалилея теңізінің маңында кездестіреді, ал Оның кейінгі Ғалилеялық қызметі Таудағы уағыз (Бейітуімен) сияқты негізгі эпизодтарды қамтиды, ол Оның моральдық ілімдерінің өзегін құрайды. Исаның Ғалилея аймағындағы қызметі шомылдыру рәсімін жасаған Жақияның өлімімен аяқталады. Исаның шомылдыру рәсімінен өтуі Оның қоғамдық қызметінің басталуын белгілейді. Бұл оқиға Матай, Марқа және Лұқа жазған Ізгі хабарларда баяндалған. Жохан 1:29–33-те тікелей баяндаудың орнына, Жақия шомылдыру рәсімінен өткен оқиғаға куәлік етеді. Жаңа Келісімде Жақия "суға шомылдыру рәсімін" уағыздаған, бірақ ол күнәлары кешірілу үшін емес, күнәдан қайтқанда өкініш білдіру үшін және өзін 'Құдай Рухымен және отпен шомылдыру рәсімінен өткізетін' біреудің жолбасшысы деп жариялаған. Осылайша ол Исаға жол дайындады. Иса Жақияның шомылдыру рәсімінен өткен жеріне – Иордан өзеніне барды. Шомылдыру рәсімінің көрінісі Аспанның ашылуы, көгершін сияқты Киелі Рухтың түсуі және көктен шыққан дауыстың: "Бұл – Менің сүйікті Ұлым, Мен Оған ризамын!" Қазіргі ғалымдардың көбі Исаның шомылдыру рәсімінен өткені шын мәнінде болған оқиға деп есептейді. Джеймс Данн Исаның шомылдыру рәсімінен өткені мен айқышқа шегеленгені "әлемнің барлық адамдарымен бірдей мақұлданғанын" айтады. Исаның айқышқа шегеленуімен бірге көптеген ғалымдар оны Иса туралы екі тарихи нақты деректердің бірі ретінде қарастырады және оны тарихи Исаны зерттеудің бастапқы нүктелері ретінде жиі қолданады. Марқа және Лұқа. Бұл оқиғаларда Иса шомылдыру рәсімінен өткеннен кейін Яһудия шөлінде қырық күн, қырық түн ораза ұстаған. Сол кезде Шайтан Исаға келіп, азғырып көруге тырысты. Иса әр сынақтан бас тартқан соң, Шайтан оның қасынан кетіп қалды, ал періштелер келіп, Исаға тамақ әкелді.

The five major milestones in the New Testament narrative of the life of Jesus are his Baptism, Transfiguration, Crucifixion, Resurrection and Ascension. In the gospels, the ministry of Jesus starts with his Baptism by John the Baptist, when he is about thirty years old. Jesus then begins preaching in Galilee and gathers disciples. After the proclamation of Jesus as Christ, three of the disciples witness his Transfiguration. After the death of John the Baptist and the Transfiguration, Jesus starts his final journey to Jerusalem, having predicted his own death there. Jesus makes a triumphal entry into Jerusalem, and there friction with the Pharisees increases and one of his disciples agrees to betray him for thirty pieces of silver. A chronology of Jesus typically has the date of the start of his ministry estimated at 27–29 and the end in the range 30–36. Jesus's early Galilean ministry begins when after his Baptism he goes back to Galilee from his time in the Judean desert. In this early period he preaches around Galilee and recruits his first disciples who begin to travel with him and eventually form the core of the early Church The Final Galilean ministry begins after the death of John the Baptist as Jesus prepares to go to Jerusalem. In his later Judean ministry Jesus starts his final journey to Jerusalem through Judea. As Jesus travels towards Jerusalem, in the later Perean ministry, about one third the way down from the Sea of Galilee (actually a fresh water lake) along the River Jordan, he returns to the area where he was baptized. The final ministry in Jerusalem is sometimes called the Passion Week and begins with Jesus' triumphal entry into Jerusalem. The gospels provide more details about the final ministry than the other periods, devoting about one third of their text to the last week of the life of Jesus in Jerusalem. In the gospel accounts, towards the end of the final week in Jerusalem, Jesus has the Last Supper with his disciples, and the next day is betrayed, arrested and tried. The trial ends in his crucifixion and death. Three days after his burial, he is resurrected and appears to his disciples and a multitude of his followers (numbering around 500 in total) over a 40 day period 1 Corinthians 15 NIVEvidence for the Resurrection, after which he ascends to Heaven. The first disciples of Jesus encounter him near the Sea of Galilee and his later Galilean ministry includes key episodes such as the Sermon on the Mount (with the Beatitudes) which form the core of his moral teachings. Jesus's ministry in the Galilee area draws to an end with the death of John the Baptist.]] The Baptism of Jesus marks the beginning of his public ministry. This event is recorded in the Canonical Gospels of Matthew, Mark and Luke. In John 1:29–33, rather than a direct narrative, John the Baptist bears witness to the episode. In the New Testament, John the Baptist preached a "baptism with water", not of forgiveness but of penance or repentance for the remission of sins , and declared himself a forerunner to one who would baptize 'with the Holy Spirit and with fire' In so doing he was preparing the way for Jesus. Jesus came to the Jordan River where he was baptized by John. The baptismal scene includes the Heavens opening, a dove like descent of the Holy Spirit, and a voice from Heaven saying, "This is my beloved Son with whom I am well pleased." Most modern scholars view the fact that Jesus was baptized by John as an historical event to which a high degree of certainty can be assigned. James Dunn states that the historicity of the Baptism and crucifixion of Jesus "command almost universal assent". Along with the crucifixion of Jesus most scholars view it as one of the two historically certain facts about him, and often use it as the starting points for the study of the historical Jesus. Mark, and Luke. In these narratives, after being baptized, Jesus fasted for forty days and nights in the Judaean Desert. During this time, Satan appeared to Jesus and tempted him. Jesus having refused each temptation, Satan departed and angels came and brought nourishment to Jesus.

Шәкірттерді шақыру және алғашқы қызметі

Алғашқы шәкірттерді шақыру – Ізгі хабардағы маңызды оқиға, ол Исаның белсенді қызметін бастайды және оған еріп, кейіннен алғашқы шіркеуді құрайтын адамдар тобының негізін қалайды. Бұл оқиға Матай 4:18–22 (NIV), Марқа 1:16–20 (NIV) және Лұқа 5:1–11 (NIV) кітаптарында Ғалилея теңізінде орын алады. Иоанн 1:35–51 (NIV) Жақияның қатысуымен екі шәкіртпен алғашқы кездесу туралы хабарлайды. Әсіресе Марқа Ізгі хабарында Исаның қызметі мен алғашқы шәкірттерді шақыру бір-бірінен ажырамас. Лұқа Ізгі хабарында бұл оқиға бірінші керемет балық аулаумен байланысты, нәтижесінде Петр, сондай-ақ Зәбәдей ұлдары Яков және Иоанн Исаның шәкірттері болып, оның жолына түседі. Иоанн 1:35–51 (NIV) кітабындағы шәкірттерді жинау Жаңа Келісімде жалғасатын шәкірттік үлгілеріне сәйкес келеді, яғни біреудің куәлігін қабылдағандардың өзі Исаның куәгері болады. Әндрей Жақияның куәлігіне сене отырып Исаға еріп келеді, Піліп Натанайылды әкеледі, ал бұл үлгі Иоанн 4:4–26 (NIV) кітабында да жалғасады, онда құдық жанындағы самариялық әйел қала тұрғындарына Иса туралы куәлік береді. Бұл ерте кезеңге Исаның алғашқы кереметі де кіреді – Қанадағы үйлену тойында Иса мен оның шәкірттері тойға шақырылады, шарап бітіп қалғанда Иса керемет жасап, суды шарапқа айналдырады.

Ғалилеядағы қызметі және кереметтері

Иса Ғалилеяда көптеген кереметтер жасап, үйретті. Осы кезеңнің бастамаларына «Жүздіктің қызметшісі» (8:5–13) және «Дауылды тоқтату» (Маттай 8:23–27) жатады. Екеуі де сенімнің қорқыныштан үстемдік тауып, жеңуі тақырыбын қамтиды. Осы кезеңде Иса шәкірттерін жинады, мысалы, Матайды шақырды. «Он екі елшінің тағайындалуы» – Исаның шәкірттерінен он екі елшіні алғаш рет таңдауы туралы айтады. Уағыз айту кезінде, Маттай 10:2–3-те аталған он екі елшіге қаладан қалаға саяхаттап, уағыз айтқанда ешқандай мүлік алып жүрмеуді бұйырды. Жақияның өлімі туралы естіген соң, Иса қайықпен Бетсайданың жанындағы жалғыз орынға тартылды. Онде ол қалалардан келген көпшілікке сөз сөйлеп, бір баланың әкелген «бес нан мен екі балықпен» оларды тойдырды. Содан кейін, Маттай 14:22–23, Марқ 6:45–52 және Жаһан 6:16–21-де су үстінде жүру оқиғасы Иса мен оның шәкірттері арасындағы қарым-қатынасты дамытудағы маңызды қадам ретінде көрсетіледі. Бұл оқиға сенімнің маңыздылығын баса көрсетеді, себебі ол су үстінде жүруге тырысқанда, Петір сенімін жоғалтып, қорқып суға батып кетті, ал оқиғаның соңында шәкірттер Исаға деген сенімдерін арттырып, Маттай 14:33-те: «Расында, Сен – Құдайдың Ұлысың» деді. Осы кезеңдегі маңызды үйретпелерге Маттай 15:1–20 және Марқ 7:1–23-тегі Лас нәрселер туралы айтылған сөздер жатады, онда парызшылдардың шағымына жауап ретінде Иса былай деді: «Адамның аузына кіретін нәрсе оны лас қылмайды, бірақ аузынан шығатын нәрсе – сонда ғана оны лас қылады». Осы оқиғадан кейін Иса Жерорта теңізінің жанындағы «Тир және Сидон аймақтарына» кетті, онда Маттай 15:21–28 және Марқ 7:24–30-да Ханаандық әйелдің қызы туралы оқиға орын алды. Бұл оқиға Исаның сенімнің құндылығын қалай баса көрсеткенін көрсетеді, ол әйелге: «Әйел, сенің сенімің ұлы! Тілегің орындалсын» деді. Марқ Евангелиясында, Сидон арқылы өткеннен кейін Иса Декаполис аймағына кірді, ол Галилеяның оңтүстік-шығысында орналасқан он қаладан тұрады. Марқ 7:31–37-де соқыр және тілсізді емдеу кереметі туралы айтылған, ал емделгеннен кейін шәкірттер: «Ол тіпті соқырларды көруге және тілсіздерді сөйлетуге жасайды» деді. Бұл оқиға Марқ 8:29-да Петірдің Исаны Мәсіх деп жариялауына дейін жалғасатын кереметтер тізімінің соңғысы болып табылады.

Jesus's activities in Galillee include a number of miracles and teachings. The beginnings of this period include The Centurion's Servant (8:5–13) and Calming the storm (Matthew 8:23–27) both dealing with the theme of faith overcoming fear. In this period, Jesus also gathers disciples, e. g. calls Matthew. The Commissioning the twelve Apostles relates the initial selection of the twelve Apostles among the disciples of Jesus. In the Mission Discourse, Jesus instructs the twelve apostles who are named in Matthew 10:2–3 to carry no belongings as they travel from city to city and preach. After hearing of John the Baptist's death, Jesus withdraws by boat privately to a solitary place near Bethsaida, where he addresses the crowds who had followed him on foot from the towns, and feeds them all by "five loaves and two fish" supplied by a boy. Following this, the gospels present the Walking on water episode in Matthew 14:22–23, Mark 6:45–52 and
John 6:16–21 as an important step in developing the relationship between Jesus and his disciples, at this stage of his ministry. The episode emphasizes the importance of faith by stating that when he attempted to walk on water, Peter began to sink when he lost faith and became afraid, and at the end of the episode, the disciples increase their faith in Jesus and in Matthew 14:33 they say: "Of a truth thou art the Son of God". Major teachings in this period include the Discourse on Defilement in Matthew 15:1–20 and Mark 7:1–23 where in response to a complaint from the Pharisees Jesus states: "What goes into a man's mouth does not make him 'unclean,' but what comes out of his mouth, that is what makes him 'unclean.'". Following this episode Jesus withdraws into the "parts of Tyre and Sidon" near the Mediterranean Sea where the Canaanite woman's daughter episode takes place in Matthew 15:21–28 and Mark 7:24–30. This episode is an example of how Jesus emphasizes the value of faith, telling the woman: "Woman, you have great faith! Your request is granted." In the Gospel of Mark, after passing through Sidon Jesus enters the region of the Decapolis, a group of ten cities south east of Galilee, where the Healing the deaf mute miracle is reported in Mark 7:31–37, where after the healing, the disciples say: "He even makes the deaf hear and the mute speak." The episode is the last in a series of narrated miracles which builds up to Peter's proclamation of Jesus as Christ in Mark 8:29.

Суретке келу

Исаның бейнесі өзгеруі – Жаңа өсиетте баяндалған оқиға, онда Иса тау үстінде нұрға толы, өзгеріп кетеді. Бейнесі өзгеру – Ізгі хабарлардағы Исаның кереметтерінің бірі. Бұл керемет Канондық Ізгі хабарлардағы басқа кереметтерден өзгешелігі, ол тікелей Исаның өзіне орын алады. Фома Аквинский бейнесі өзгеруін «ең ұлы керемет» деп санады, себебі ол крещение рәсімін толықтырып, жұмақтың мәңгілік өмірдің толықтығын көрсетті. Исаның бейнесі өзгеруі – Исаның өміріндегі бес маңызды кезеңнің бірі, қалғандары – крещение, тәуекелге салу, тірілу және көтерілу.

Иерусалимге соңғы сапар

Жақияның өлімінен және Тәңірлік өзгерістен кейін, Иса өзінің Иерусалимде өлімін болжайтынын айтқаннан соң, соңғы сапарын бастайды. Жохан Ізгі хабарында Иса соңғы сапарында шомылдырылған жерге оралғаны айтылады, ал Жохан 10:40–42 тараларында: «Иорданның арғы жағында көптеген адамдар оған сенді» делінеді, сондай-ақ «Жақия осы адам туралы айтқанның бәрі де рас еді» деліп баяндалған. Ғалымдар Исаның Ғалилеядан Иерусалимге Перея арқылы өткен жолын ұстанғанын болжайды. Матай 18-тараудағы «Жоғалған қой» және «Кешірімсіз құл» нақылдары да осы жолға кіреді, олар Мәсіхтің патшалығына сілтеме жасайды. Бұл сөздердің басты тақырыбы – болашақ ізбасарлар қауымының күтілуі және оны басқарудағы оның елшілерінің рөлі. Осы кезеңнің соңында Жохан Ізгі хабарында Лазардың қайта тірілуі туралы оқиға келтіріледі (Жохан 11:1–46), онда Иса Лазарды жерленгеннен кейін төрт күн өткен соң қайта тірілтеді. Бұл оқиға Исаның Иерусалимге жеңіспен кіруіне себеп болған оқиғалар тізбегін бастайтын маңызды кезең, содан кейін Қайафа мен Санхедрин Исаны өлтіруді жоспарлайды.

Иерусалимдегі соңғы апта

Исаның өмірінің соңғы аптасының сипаттамасы (көбінесе Азап аптасы деп аталады) канондық Інжілдердегі баяндаманың шамамен үштен бір бөлігін құрайды. Исаның Ғалилеядан бастап, Перея және Иудея арқылы жүрген саяхаты Иерусалимдегі осы соңғы аптамен аяқталады. Аптаның соңында Иса шәкірттерімен Соңғы Тоқпанды өткізеді, онда ол Евхаристияны белгілейді және оларды Қоштасу сөздері арқылы өзінің келуіне дайындайды. Тоқпаннан кейін Иса бақта қайғыға толы күйде тұрғанда, сатқындыққа ұшырайды және тұтқындалады. Тұтқындалғаннан кейін Исаның көптеген шәкірттері оны тастап кетеді, ал Петір Исаның Соңғы Тоқпанда болжағандай, үш рет одан бас тартады. Иерусалимге кіруімен басталатын соңғы апта, осы жұма күні айқышқа ілініп, жерленуімен аяқталады.

Басқыншылық және тұтқындалу

Матай 26:36–46, Марқа 14:32–42, Лұқа 22:39–46 және Жохан 18:1-де Иса соңғы кешкі ас өткеннен кейін бірден дұға ету үшін серуендеп шығады. Матай мен Марқа бұл дұға орнын Гетсимани бақшасы деп сипаттайды. Исамен бірге Петір, Жохан және Ұлы Жақып барады, ол олардан "мұнда қалып, менімен бірге күтіп отырыңдар" деп сұрайды. Ол олардан "бір тас лақтырылғандай" қашықтыққа жүріп, терең қайғыға батып, "Әке, мүмкін болса, осы кесе Менен алыс болсын. Дегенмен, Менің емес, Сенің еркің болсын" дейді. Исаны Жоғарғы Кеңес соттайды, мазақтайды, ұрып-сапалайды және Құдайдың Ұлымын мәлімдегені үшін айыптайды. Содан кейін Иса Понти Пилатқа әкелінеді, ал яһуди ақсақалдары Пилаттан Исаны соттап, жазалауын өтінеді, оны яһудилердің Патшасымын деп айыптайды. Жақсы жаңалықтардағы оқиғалардың кейбір егжей-тегжейі әртүрлі болғанымен, олар Исаның соттарының жалпы сипаты мен құрылымы туралы келіседі. Алайда Иса Иродтың сұрақтарына немесе бас діни қызметкерлер мен заңгерлердің қызыл сөздеріне жауап бермейді. Ирод және оның сарбаздары Исаны мазақтап, оған сәнді халат жамылып, оны яһудилердің Патшасы деп белгілеп, Пилатқа қайтарады. Бұрын жау болған Ирод пен Пилат сол күні дос болады. Исадан сұрақтар қойып, жауап алмағаннан кейін, Ирод Исаның қауіпті емесін көріп, оны Пилатқа қайтарады. Иса Иродтың сотынан оралғаннан кейін, Пилат Исаның айыптаулар бойынша кінәсіз екенін жариялайды, бірақ халық өлім жазасын талап етеді. Рим империясының жалпы ережесі өлім жазасын римдік губернатордың трибуналымен ғана шектеді, сондықтан Пилат Исаның өліміне қатысы жоқ екенін көрсету үшін қолынан су шайып алады. Осылайша Пилат өзін ресми сотта ресми төреші ретінде емес, Исаның ісін қорғайтын адвокат ретінде көрсетеді, бірақ ол Исаны айыптап өлімге кеседі.

Айқышқа шегеленуі және жерлеуі

Исаның айқышқа шегеленуі төрт канондық Ізгі хабардың барлығында сипатталған, және сол дәуірдегі басқа да дереккөздермен куәландырылған (мысалы, Иосиф Флавий мен Тацит), сондай-ақ тарихи оқиға ретінде қарастырылады. Соттан кейін Иса Голгофаға бет түзеді (бұл жол дәстүрлі түрде Via Dolorosa деп аталады), ал үш синоптикалық Ізгі хабар оған Киринейлік Шимонның көмектескенін көрсетеді, римдіктер оны осыны істеуге мәжбүрлеген. Әрбір Ізгі хабар Исаның айқышқа шегеленгенде айтқан соңғы жеті сөзі туралы өз есебін береді. Жохан 19:26–27-де Иса анасын өзі сүйетін шәкіртіне тапсырады, ал Лұқа 23:34-де ол: «Әке, оларды кешір, себебі олар не істеп жатырғанын білмейді», – дейді, бұл әдетте римдік сарбаздарды және басқа да қатысы барларды кешіруі ретінде түсіндіріледі. Үш синоптикалық Ізгі хабарда айқышқа шегеленумен бірге түрлі табиғаттан тыс құбылыстар, соның ішінде аспанның қараңғыруы, жер сілкінісі және (Маттайда) қасиеттілердің қайта тірілуі сипатталған. Исаның өлімінде ғибадатхананың пердесінің жыртылуы туралы синоптикалық Ізгі хабарларда айтылған. Исаның жұма күні болған өлімінен кейін, Иосиф Аримафейя Пилаттан денесін алып кетуге рұхсат сұрады. Дене айқыштан түсіріліп, таза матаға оралып, Никодимнің көмегімен тасқа қазылған жаңа қабірге жерленді.

Қайта тірілу және көтерілу

Ізгі хабарларда айқышқа шегеленіп өлтірілгеннен кейінгі аптаның алғашқы күні (әдетте жексенбі деп түсіндіріледі), Исаның шәкірттері оның қабірі бос екендігін анықтағаннан кейін, қайта тірілген оны кездестіреді. Жаңа Келісімде «қайта тірілу сәті» туралы ешқандай баяндама жоқ, ал Шығыс шіркеуіндегі иконаларда бұл сәт бейнеленбейді, оның орнына Мырра иелері мен құтқарылу көріністері көрсетіледі. Көп ұзамай, қайта тірілген Иса сол күні шәкірттеріне көрініп, кейін бірнеше рет оларға уағыз айтады, кейбіреулерімен бірге тамақтанады, содан соң Көкке көтеріледі. Лұқа мен Марқ ішіндегі Ізгі хабарларда Көкке көтерілу туралы қысқаша айтылған, бірақ оған негізгі сілтемелер Жаңа Келісімнің басқа жерлерінде кездеседі. Қабірдің есігін жапқан тастың жылғаны, әйелдердің «аптаның бірінші күні» Исаға келгені; қайта тірілген Исаның бірінші болып әйелдерге көрінгені және оларға басқа шәкірттерге хабарлауын тапсырғаны; Магдалалық Мариямның оқиғалардағы маңызды рөлі. Нұсқалардың айырмашылығы әйелдердің қабірге келген уақытына, әйелдердің саны мен кімдігіне, олардың келу мақсатына, хабаршының (періште ме, адам ма) көрінісіне, әйелдерге жеткізген хабарына және әйелдердің реакциясына байланысты. 153 балық ұсталған керемет оқиғада Иса Ғалилея теңізінде шәкірттеріне көрінеді, содан кейін Иса елші Петірді өзінің ізбасарларына қызмет етуге шақырады. Каноникалық Ізгі хабарларда Исаның Көкке көтерілуі туралы екі қысқаша сипаттама бар: Лұқа 24:50–53 және Марқ 16:19, онда бұл оқиға Пасха жексенбісінде орын алады. Исаның бұлттарға денесімен көтерілуі туралы толыққанды мәліметтер Елшілердің істері (1:9–11) кітабында келтірілген, онда оқиға Исаның қайта тірілгеннен кейін көрінуі туралы баяндамамен басталады және оқиғаның қырық күннен кейін болғаны айтылады. Елшілердің істері 1:9–12 Исаның Көкке көтерілу орнын Иерусалимге жақын «Зәйтүн тауы» деп көрсетеді. Елшілердің істері 1:3 Исаның: «Өзінің азап шегіп өлгеннен кейін, көптеген дәлелдер арқылы оларға қайта тірі екенін көрсетті, қырық күн бойы оларға көрініп, Құдай Патшалығы туралы сөздерін айтты» делінген. Елшілерге бірнеше нұсқаулар бергеннен кейін, Елшілердің істері 1:9 былайша сипаттайды: «Осыларды айтқаннан кейін, олардың көзінше Көкке көтерілді, және бұлт оны көздерінен жасырды». Осыдан кейін ақ киімді екі адам пайда болып, Исаның кеткендей оралатынын айтып, елшілерді Иерусалимге қайтарады.

The gospels state that the first day of the week after the crucifixion (typically interpreted as a Sunday), the followers of Jesus encounter him risen from the dead, after his tomb was discovered to be empty. The New Testament does not include an account of the "moment of resurrection" and in the Eastern Church icons do not depict that moment, but show the Myrrhbearers, and depict scenes of salvation. The resurrected Jesus then appears to his followers that day and a number of times thereafter, delivers sermons and has supper with some of them, before ascending to Heaven. The gospels of Luke and Mark include brief mentions of the Ascension, but the main references to it are elsewhere in the New Testament. the turning of the stone that had closed the tomb, the visit of the women on "the first day of the week;" that the risen Jesus chose first to appear to women (or a woman) and told them (her) to inform the other disciples; the prominence of Mary Magdalene in the accounts. Variants have to do with the precise time the women visited the tomb, the number and identity of the women; the purpose of their visit; the appearance of the messenger(s)—angelic or human; their message to the women; and the response of the women. In the Miraculous catch of 153 fish Jesus appears to his disciples on the Sea of Galilee, and thereafter Jesus encourages the Apostle Peter to serve his followers. The canonical gospels include two brief descriptions of the Ascension of Jesus in Luke 24:50–53 and Mark 16:19, in which it takes place on Easter Sunday. A more detailed account of Jesus' bodily Ascension into the clouds is given in the Acts of the Apostles (1:9–11) where the narrative starts with the account of Jesus' appearances after his resurrection and describes the event as taking place forty days later. Acts 1:9–12 specifies the location of the Ascension as the "mount called Olivet" near Jerusalem. Acts 1:3 states that Jesus: "showed himself alive after his passion by many proofs, appearing unto them by the space of forty days, and speaking the things concerning the kingdom of God". After giving a number of instructions to the apostles
Acts 1:9 describes the Ascension as follows: "And when he had said these things, as they were looking, he was taken up; and a cloud received him out of their sight." Following this two men clothed in white appear and tell the apostles that Jesus will return in the same manner as he was taken, and the apostles return to Jerusalem.