Кіріспе

Виктория Кресінің иегері

Фрэнсис Уитли (1826 – 21 мамыр 1865) – британдық армия сарбазы және Қырым соғысының Виктория Кресімен марапатталған қатысушысы. Бұл британдық және Достас елдердің әскерлеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары награда. Ол Англияның Ноттингемшир графтығындағы Раддингтон қаласында дүниеге келген. Оның әкесі – фрейм тігуші, ал Фрэнсис әскерге түсуден бұрын осы кәсіппен айналысқан. Ол 1839 жылдың 5 қарашасында Давентриде (£3.17s.6d сыйлық ақысымен) 1-ші батальонға (Принц-консорттың жеке) атқыштар бригадасына қабылданды.

Викторияның айқасы

Ол 1854 жылғы 12 қазанда Қырым соғысындағы қызметі үшін Виктория кресімен (VC) марапатталды. VC-ге дейін бір күн бұрын жасаған тағы бір батырлық әрекеті үшін оған "Ерекше көзге көргендігі үшін" медалі табысталды. Оның VC-ға берілген мінездемесі былай делінген: 1854 жылғы 12 қазанда Уитли мен басқа бірнеше атыскерлер Севастополь алдындағы бекіністің бір бөлігін ұстап тұрғанда, олардың арасына орыс снаряды түсті. Уитли еш ойланбастан снарядты ұстап алып, мылтығының салдағымен оның қозғалтқышын өшіруге тырысты. Бірінші әрекеті сәтсіз аяқталды, сондықтан ол үлкен ептілік пен сабырлылықпен, бір жолмен оны бекініс парапетінен сыртқа лақтыруға қол жеткізді. Снаряд сыртқа түсер-түспей жарылып кетті. Оның сабырлылығы, ептілігі, батылдығы және тәртіптілігі болмаса, снаряд сол жерде жарылып, көптеген адамдар зардап шегерген болар еді, бірақ оның орнына ешкім жарақат алмады. Оның VC-ін 1857 жылғы 26 маусымда Лондонның Хайд-паркіндегі алғашқы салтанатты шарада королева Виктория жеке өзі табыс етті.

Өлім

Ол 1865 жылғы 21 мамырда Лондонның Вестминстер ауруханасында жіті миелит (жұлын қабынуы) және тыныс жолдарының бітелуінен қайтыс болды. Ол Бромптон зиратындағы жалпы қабірге жерленді, қазір сол жерге ескерткіш орнатылған. Оның медальдары Корольдік жасыл жакеттер (атқыштар) мұражайында қойылған, ал оның есімі Винчестер соборындағы ескерткіште жазылған.