Кіріспе

Джеймс Оливер Фридман (21 қыркүйек 1935 - 21 наурыз 2006) – американдық педагог және академиялық әкімші. Гарвард колледжі мен Йель құқық мектебін бітірген ол 1979 жылдан 1982 жылға дейін Пенсильвания университетінің құқық мектебінің деканы, 1982 жылдан 1987 жылға дейін Айова университетінің 16-шы президенті, ал 1987 жылдан 1998 жылға дейін Дартмут колледжінің 15-ші президенті болды. Айова және Дартмут колледждерінде Фридман «Нью-Йорк Таймс» газетінің айтуынша, «интеллектуалдарға бейімді орта» құруға тырысты, бірақ нәтижелері әртүрлі болды. Фридман Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі еді.

Ерте өмір және білім

Фридман 1935 жылдың 21 қыркүйегінде Нью-Гэмпшир штатының Манчестер қаласында дүниеге келген. Ол Гарвард колледжінде оқып, содан кейін Йель құқық мектебін бітірген.

Айова университетінің президенті

Фридманның Айова университетіндегі қызметі 25 миллион долларлық лазерлік зерттеу орталығын қолдауымен ерекшеленді. Оның сөздері бойынша, "Айова университеті лазерлік ғылымда ұлттық және әлемдік деңгейде көшбасшылыққа қол жеткізе алады". Фридман лазердің федералдық және халықаралық агенттіктерден зерттеу гранттарын тартуға мүмкіндік беретінін айтты, сондай-ақ Айова заң шығарушы органы орталықты салуға қажетті 25 миллион долларды бөліп берді. Дегенмен, орталық салынысымен аяқталғаннан кейін айтарлықтай зерттеу қаржысын тарта алмады.

Дартмут колледжінің президенті

Нью-Гэмпшир штатының Ганновер қаласында орналасқан жеке меншік Айви Лига университетінің президенті ретінде Фридман физикалық кампусты кеңейтіп, Дартмуттың аспирантуралық бағдарламалары мен кәсіби мектептерін нығайтты. Бірақ, шағын бірақ белсенді түлектер тобы бұл бастамаларды "Дартмутты Гарвардқа айналдыру" деп қарады. Президент Фридман Латын Америкасы, Латино және Кариб теңізі аймақтарын зерттеу, Экологиялық зерттеулер, Еврей зерттеулері, Лингвистика және танымдық ғылымдар салаларында жаңа бағдарламалар құрды немесе бұрынғыларын жаңартып дамытты. Ол араб, еврей және жапон тілдерін оқытуды қайта енгізіп немесе жаңартты, Арктика зерттеулер институтын құрды және әйелдер зерттеулері мен Африка және Африка-Америка зерттеулерін оқу жоспарына қосты. Оның басшылығымен Дартмут студенттер құрамында гендерлік теңдікке қол жеткізді. Профессорлық құрамында колледж Айви Лигасында штаттық және штаттық емес оқытушылар арасындағы әйелдердің ең жоғары үлесімен көш бастады. Фридман сонымен қатар Дартмут тарихындағы ең ірі капиталдық науқанды – "Талапқа жетіп, өркендеу" науқанын басқарды, ол 568 миллион доллар жинады, бұл бастапқы мақсат – 425 миллион доллардан асып түсті. Оның басшылығымен Компьютерлік ғылымдар, Химия және Психология салалары үшін заманауи ғимараттар, сондай-ақ Еврей өміріне арналған Рот орталығы және Раунер арнайы жинақтар кітапханасы салынды. 1998 жылы қызметтен кетуге аздай қалғанда Бейкер Берри кітапханасының жобасы басталды, ол 21-ғасырда кітаптар мен электрондық ақпаратқа қол жеткізудің инновациялық моделі болды.