Форт-Холл Резервациясы: Шошон-Баннок тайпаларының тарихы мен жері

Кіріспе

Форт-Холл резервациясы – АҚШ-тың Айдахо штатында орналасқан, федералды түрде танылған Шошоне-Баннок тайпаларының (шошони тілінде: Pohoko’ikkatee) түпкілікті американдық резервациясы. Бұл штаттың бес федералды түрде танылған тайпасының бірі. Резервация Айдахоның оңтүстік-шығысында, Покателло қаласынан солтүстік-батысқа қарай шамамен 32 км жерде орналасқан. Оның аумағы төрт округті қамтиды: Бингхэм, Пауэр, Баннок және Карибу. Шығыс жағында 97 км-ге созылған Портнеф жотасы бар; Путнам тауы мен Оңтүстік Путнам тауы Форт-Холл резервациясының ішінде орналасқан. 1868 жылғы шарт бойынша құрылған резервация, еуропалық американдықтар құрған Портнеф аңғарындағы Форт-Холл сауда бекетінің құрметіне аталған. 19 ғасырдың ортасында Орегон және Калифорния жолдарындағы маңызды тоқтау орны болған. Резервациядағы ескерткіш бұрынғы бекініс орнын көрсетеді. 15-ші қалааралық тас жол резервациядағы ең ірі елді мекен – Форт-Холл қауымдастығына қызмет көрсетеді. 2000 жылғы халық санауы бойынша резервацияның жалпы халқы 5762 адамды құрады. Шошоне-Баннок тайпаларында 5300-ден астам тіркелген мүше бар, олардың жартысынан астамы Форт-Холл резервациясында тұрады. Ал қалғандары жұмыс іздеп қалаларға көшіп кеткен. Тайпаларды жеті мүшеден тұратын сайланған кеңес басқарады және құқық қорғау, сот жүйесі, әлеуметтік және денсаулық сақтау, сондай-ақ білім беру сияқты өздерінің мемлекеттік қызметтерін ұстап сақтайды. Штаттағы тағы төрт федералды түрде танылған тайпалар – Куор-д’Ален, Кутенай, Нез-Персе және Дак-Вэлли үнді резервациясындағы Шошон-Пайют тайпалары. 2016 жылдың шілде айында Ішкі істер департаменті Форт-Холл резервациясындағы үлестік үлесі бар 536 жер иесіне 11 миллион долларлық жерді сатып алу туралы ұсыныс жасады. Бұл, Кобелл мен Салазарға қарсы азаматтық сот ісі бойынша үкіметтің келісіміне сәйкес, олардың Жерді қайта сатып алу бағдарламасының аясында жасалды. Сатып алынған жерлер Шошоне-Баннок тайпаларына сенімді түрде беріледі, осылайша олардың дәстүрлі жерлерін қалпына келтіруге көмектеседі. Осы бағдарлама аясында тайпаларға шамамен 1,5 миллион акр жер берілді.

The Fort Hall Reservation is a Native American reservation of the federally recognized Shoshone Bannock Tribes (Shoshoni language: Pohoko’ikkatee) in the U. S. state of Idaho. This is one of five federally recognized tribes in the state. The reservation is located in southeastern Idaho on the Snake River Plain about 20 mile (32 km) north and west of Pocatello. It comprises 814.874 square miles (2,111 km2) of land area in four counties: Bingham, Power, Bannock, and Caribou. To the east is the 60 mile (97 km) Portneuf Range; both Mount Putnam and South Putnam Mountain are located on the Fort Hall Reservation. Founded under an 1868 treaty, the reservation is named for Fort Hall, a trading post in the Portneuf Valley that was established by European Americans. It was an important stop along the Oregon and California Trails in the middle 19th century. A monument on the reservation marks the former site of the fort. Interstate 15 serves the community of Fort Hall, the largest population center on the reservation. The total population of the reservation was 5,762 at the 2000 census. The Shoshone Bannock Tribes has more than 5,300 enrolled members, and more than half reside on the Fort Hall Reservation. Others have moved to urban areas for work. The tribes are governed by a seven member elected council and maintain their own governmental services, including law enforcement, courts, social and health services, and education. The four other federally recognized tribes in the state are the Coeur d'Alene, Kootenai, Nez Perce, and Shoshone Paiute at Duck Valley Indian Reservation. In July 2016, the Department of Interior made offers to 536 landowners with fractional interests at Fort Hall Reservation for buy back of lands valued at $11 million in offers. This was under its Land Buy Back Program as part of the government's settlement of the Cobell v. Salazar class action suit. The land purchased will be transferred into trust for the Shoshone Bannock Tribes, to restore its traditional land. About 1.5 million acres of land has been put into trust for tribes under this program.

Тарих

Шошон және банноктар Айдахо және оның маңындағы аймақтарда ұзақ уақыт бойы қоныс тепкен. Олар 1840 және 1850 жылдар аралығында, көшіп-қонушылар вагондары олардың аумағын кезіп өте бастағанда, азық-түлік және су ресурстарына қысым түсіріп, шошон және банноктардың дәстүрлі өмір салтын бұзғанда, қоныс аударушылармен қақтығысқа түспеді. 1850 жылдары Покателло басқарған шошондар, қоныс аударушылар олардың аң аулау алқаптарына еніп келгенде, оларды қуу үшін эмигранттар тобына шабуыл жасады. Алғашқы қақтығыстардан кейін Бригам Янг басқарған мормондар шошондармен келісімге келу саясатын ұстанды. Бірақ басқа қоныс аударушылар наразылық білдірді, ал федералды үкімет 1858 жылы АҚШ армиясын Юта аумағына кіргізуге бұйрық берді, нәтижесінде АҚШ пен шошондар арасында толыққанды қақтығыс болды. Шошон және баннок тайпалары еуропалық америкалық қоныс аударушылардың күшейіп келе жатқан ағынына қарсы тұрды, қақтығыстар күшейе түсті. Соңғылары американдықтардың жергілікті тұрғындарының дәстүрлі аумағына қол сұғып, ресурстар үшін бәсекелесіп, олардың аң аулауына тәуелді болған жануарлардың тіршілік ортасына зиян келтірді. 1863 жылдың қаңтар айында полковник Патрик Эдвард Коннор өзінің әскерлерін Форт-Дугластан алып шығып, шошондарды жазалау үшін аттанды. Bear River қырғыны (1863) деп аталатын оқиғада оның АҚШ әскерлері қазіргі Айдахоның оңтүстік-шығысында әйелдер мен балаларды қоса алғанда 400-ден астам шошонды өлтірді. Коннордың жорығы туралы ескерту алған Покателло өз халқын қауіптен құтқарып қалды. Басқа бір бас және оның тобы шабуылға ұшырап, көп бөлігі жойылды. АҚШ күштерінің күшін көріп, Покателло кейіннен бейбітшілік туралы сұраныс жасады және 1868 жылы өз халқын Жылан өзенінің бойындағы жаңадан құрылған резервацияға көшіруге келісті. Солтүстік Пайуттың төрт шошон және баннок тобы резервацияға көшіп келді, ол кезде 1,8 миллион акр (728,435 км²) жерді қамтиды. 1868 жылғы Форт-Бриджер келісімінің бір бөлігі ретінде АҚШ үкіметі жыл сайын шошон-баннок тайпаларын 5000 долларлық тауарлармен және жабдықтармен қамтамасыз етуге келісті. АҚШ үкіметі көбінесе аннуитет тауарларын уақтылы жеткізе алмады, ал азық-түлік заттары кейде бұзылған күйде келді. Сонымен қатар, Snake өзені жазығында орналасқан резервация жерлері үкімет шошон-банноктардың өзін-өзі қамтамасыз етуге бағытталған шаруашылығына қолайлы емес еді. XXI ғасырда да әуежайдағы жаңа құрылыс мәселесі бойынша тайпалармен кеңеспей даулар туып келеді. (Қосымша материалды төмен қараңыз). FMC корпорациясы Форт-Холл резервациясында фосфат кені мен зауытын жалға алу шарты бойынша басқарды. 1949 және 2001 жылдар аралығында ол жыл сайын шамамен 250 миллион фунт элементтік фосфор өндірді. Бұл қоршаған ортаға елеулі зиян келтірді. 1989 жылы Шығыс Мишод жазықтығының ластануы деп аталатын оқиғаның аясында оның 1500 акрлық зауыт алаңы EPA CERCLA бойынша Суперфонд алаңы деп белгіленді, себебі осы операциялардың салдарынан су мен жердің кең ауқымда ластануы, соның ішінде Портнеф өзенінің деградациясы болды. Шошон-баннок тайпалары 2009 жылдан кейін құрылған Ішкі істер министрлігінің жерді сатып алу бағдарламасына қатысуды жөн көрді. Бұл үкіметтің Cobell v. Salazar топтық ісі бойынша төлем/жалға беру шоттарын дұрыс басқарудан бас тарту туралы шешімінің бір бөлігі болды. Бұл бағдарлама бойынша үкімет резервациядағы жерлердің үлесін сатып алып, оларды тайпалардың ортақ пайдалануы үшін сенімгерлікке беруді көздеді. Бұл 19 ғасырдағы жер бөлу процесінен кейін жоғалған жерлердің бір бөлігін қалпына келтіруге және оларды тиімді пайдалануға болатын шағын шаруашылықтарды азайтуға бағытталған. 2016 жылдың шілдесінде Ішкі істер министрлігі Форт-Холл резервациясындағы үлестік үлесі бар 536 жер иесіне 11 миллион долларлық жерді сатып алуға ұсыныс жасады. 2016 жылдың шілдесіне дейін Ішкі істер министрлігі осы бағдарлама бойынша тайпаларға 1,5 миллион акр жерді сенімгерлікке берді. Покателло қаласымен қарым-қатынастар 2016 жылдың сәуірінде шиеленісті күйге жетті, қала Бойзеде орналасқан Покателло Солармен әуежайда жаңа мүлікті жалға алу туралы келісім жасағанын тайпалар білгеннен кейін. Бұл жобаның экологиялық бағалауын жүргізіп жатқан FAA қызметкерлері тайпалармен кеңескен, бірақ компанияға қала басшылығы тайпалармен жазбаша келісім жасауға тыйым салғанын білді. Олар қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін операцияға тап болудан қорқады.

The Shoshone and Bannock had long occupied the territory of Idaho and nearby areas. They were not disrupted by settlers until the late 1840s and 1850s, when emigrant wagon trains increasingly crossed their territory which put strain on food and water resources, disrupting the way of life for the Shoshone and Bannock. In the 1850s the Shoshone, led by Chief Pocatello, attacked emigrant parties in an effort to drive them off, as the settlers encroached on their hunting grounds and game. After initial hostilities, the Mormons, led by Brigham Young, pursued a policy of reconciliation with the Shoshone. But other settlers complained, and the federal government ordered the U. S. Army into the Utah Territory in 1858, resulting in full scale conflict between the U. S. and the Shoshone. There had been escalating conflicts, with the Shoshone and Bannock tribes pitted against the increasing tide of European American settlers. The latter encroached on the Native Americans' traditional territory, competing for resources and damaging the habitat of game they depended on. In January 1863 Colonel Patrick Edward Connor led his troops from Fort Douglas to chastise the Shoshone. In what is known as the Bear River massacre (1863), his US Army forces killed more than 400 Shoshone, including women and children, in present day southeastern Idaho. Warned of Connor's advance, Pocatello had led his people out of harm's way. Another chief and his band were attacked and largely destroyed. Seeing the power of US forces, Pocatello subsequently sued for peace and agreed to relocate his people in 1868 to a newly established reservation along the Snake River. Four bands of Shoshone and the Bannock band of the Northern Paiute relocated to the reservation, then consisting of 1.8 million acres (728,435 km2) of land. As part of the Fort Bridger Treaty of 1868, the U. S. government agreed to supply the Shoshone Bannock tribes annually with goods and supplies annuities worth 5,000 dollars. The U. S. government often failed to provide the annuity goods on time, and food supplies sometimes arrived spoiled. In addition, the lands of the reservation, located on the Snake River Plain, were not appropriate for the subsistence type agriculture that the government wanted the Shoshone Bannock to adopt. In the 21st century, there continue to be conflicts over development at the airport without consultation with the tribe. (See material below). FMC Corporation operated a phosphate mine and plant under a lease at the Fort Hall Reservation. Between 1949 and 2001, it produced an estimated 250 million pounds of elemental phosphorus annually. It has had serious adverse environmental effects. In 1989, as part of what is termed the Eastern Michaud Flats Contamination, its 1500 acre plant site was designated by EPA under CERCLA as a Superfund site because of extensive water and land pollution caused by these operations, including degradation of the Portneuf River. The Shoshone Bannock Tribes chose to participate in the Department of Interior's Native Nations Land Buy Back Program, established after 2009 as part of the government's settlement of the Cobell v. Salazar class action suit over mismanagement of fee/lease accounts. Under this program, the government is buying back fractional interests in lands within reservations to put the land into trust for the communal use of the tribes. It is an effort to restore some of the lands lost following the 19th century allotment process and reduce fractional holdings too small to use readily. In July 2016, the Department of Interior made offers to 536 landowners with fractional interests at Fort Hall Reservation for buy back of lands valued at $11 million. In total by July 2016, the Department of Interior had put about 1.5 million acres of land into trust for tribes under this program. Relations with the city of Pocatello became strained in April 2016 after the tribes learned that the city had contracted with Pocatello Solar, based in Boise, to lease a new property at the airport. The tribe was consulted by FAA officials, who are handling the environmental assessment for the project, but they learned that the company was prohibited by the city from entering into any written agreement with the tribes. They are worried about getting stuck with an operation that could cause environmental damage.

Экономика

XXI ғасырда тайпалар әртүрлі салаларда шамамен 1000 түпкі халық өкілін және олар емес адамдарды жұмысқа орналастырды: 575-і тайпалық үкіметте, 85-і кәсіпорындарда, ал 300-ден астамы ойын бизнесінде. XX ғасырдың соңынан бері тайпалар резервацияда «Форт-Холл» казиноын және екі кішкентай филиалдық казиноны ашты. Олардың барлығын Шошон-Баннок тайпасы басқарады, ал түскен табысты қосымша экономикалық дамуға, сондай-ақ халыққа білім беру және денсаулық сақтауды қолдауға жұмсайды. Әртүрлі салалардағы жалпы жалақы 32 миллион доллардан асады. Тайпалық үкімет экономиканы дамытып, резервация жерін болашақ ұрпақтар үшін сақтап, оны жақсартуға күш салып жатыр. Басты ауыл шаруашылығы дақылдары – бидай мен картоп, ал резервацияда өндірілген дақылдардың құны жыл сайын 75 миллион доллардан асып түседі.