Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вик — Испанияның Каталония автономдық облысындағы Барселона провинциясындағы Осона комаркасының астанасы. Вик Барселонадан және Жиронадан шалқары орналасқан.
Vic (; lang es) is the capital of the comarca of Osona, in the province of Barcelona, Catalonia, Spain. Vic is located from Barcelona and from Girona.
География
Вик Барселона мен Пиреней тауларынан шамалас қашықтықта, Вик жазының ортасында жатыр. Қыста жылу инверсиясының салдарынан Викте тұман жиі тұрады, температура 10°C-қа дейін төмендейді, абсолютті рекорд 24°C және суық әрі қатаң қар бораны болады. Осы себепті, сондай-ақ жаздың салыстырмалы түрде ылғалды болуына байланысты, аймақтың табиғи өсімдіктеріне Францияның шығысы, Солтүстік Италия және Балқан аймақтарының суб-жерортатеңіздік климатына тән жапырақты емен ағаштары кіреді.
Vic lies in the middle of the Plain of Vic, equidistant from Barcelona and the Pyrenees. Vic has persistent fog in winter as a result of a thermal inversion, with temperatures as low as 10 °C, an absolute record of 24 °C and episodes of cold and severe snowstorms. For this reason, and also for the relatively moist summers, the region's natural vegetation includes the pubescent oak typical of the sub Mediterranean climates of eastern France, Northern Italy and the Balkans.
Аттар
Бастапқыда Аусо деп аталған, латын тілінде Vicus Ausonae деп белгілі болған. Латын тіліндегі vicus (аудан немесе қалалық тұрғындар) сөзінен ескі каталан тілінде Vich сөзі пайда болды. 1538 жылы Лоренцо де Падилла Vic Bique деп жазса, 1694 жылғы Вик епискобы Антонио Паскуалдың естеліктерінде Vique деп кездеседі. 1715 жылы Испанияның Каталония үшін жаңа басқару қағидалары қалаға Vique деген испанша атау берді; бұл испан тілінде қолайсыз саналатын дауыссыз әріппен аяқталуын болдырмауға бағытталған, Мастрике (Маастрихт) сияқты жағдайлардағы логиканы қолданған өнертабыс еді. Алайда, бұл жасанды түр өзгеріс тек испан тіліндегі ресми құжаттарда біраз уақытқа ғана сақталды және 1789 жылға қарай газеттерде Vich деп қайта пайда болды. Монжуик, Хостальрих және Рейшах сияқты басқа да ұқсас жағдайлар бар, олар қазір сәйкесінше Монжуик, Хостальрик және Рейксак деп жазылады. 1982 жылдан бері ресми атауы Вик болып табылады.
Originally known as Auso, it was known in Latin as Vicus Ausonae. From Latin vicus (neighborhood or urban population), it became Vich in Old Catalan. In 1538, Lorenzo de Padilla writes Vic Bique and it appears as Vique in the Memorial of the Bishop of Vic, Antonio Pascual (ca. 1694) In 1715, Spain's Nueva Planta decrees for Catalonia gave the city the Spanish name of Vique; an invention which tried to avoid a consonant ending that is uncomfortable in the Spanish language, applying the logic of cases such as Mastrique (Maastricht). However, this artificial variant only remained for a time in Spanish official texts and, as early as 1789, it reappeared in the gazetteer as Vich. Other analogous cases are those of Montjuïch, Hostalrich and Reixach, which are now written as Montjuïc, Hostalric and Reixac, respectively. Since 1982, the official name has been Vic.
Тарих
Вик ежелгі тамырға ие. Бұрынғы заманда римдіктер оны Ауса деп атаған. Осы атпен жазылған Иберия монеталары да табылған. Визиготтар оны Аусона деп атаған. Қаланың тротуарларындағы кәсіптік қақпақтарда есімнің ескі жазылымы – "Вич" деп жазылған. 8-9 ғасырларда Вик франк және ислам әскерлерін бөліп тұрған испан маркаларында орналасқан. 788 жылы мұсылман шабуылы кезінде қиратылған. Кейіннен тек бір бөлігі ғана қайта жаратылды, ол Vicus Ausonensis деп аталды (vicus латын тілінде қалалық ауданды білдіреді), осыдан Вик атауы шыққан. 878 жылы Уилфред Тоқалшы қаланың жоғарғы бөлігін бақылауға алып, епископқа епископтық орын салу үшін төменгі бөлігін берді. Осы кезден бастап қала Барселона графы мен Вик епископының билігінде болды. 1027 жылы Тулуж кеңесінде Вик епископы жеке соғыстарды азайтуға көмектескен алғашқы Құдай тыныштығы мен бейбіт келісімін орнатты. 14 ғасырда көптеген еврейлер қалаға келіп, Саломо Абрахам Тароç сияқты белгілі тұлғаларға айналды. 18 ғасырда қала Испания королі Филипп V-нің орталықтандыру саясатына қарсы көтерілістің алғашқы ошағы болды. Бұл қақтығыс Испания мұрагерлік соғысына ұласты. 20 ғасырдың басында Викте 9500 тұрғын болды, ал 1992 жылы Барселонаның 1992 жылғы жазғы Олимпиада ойындарының роллер-хоккей жарыстарын қабылдады. Қала "сепаратистік көңілдің ошағы" деп сипатталған. 1991 жылы ЕТА жасаған автокөлік бомбалап жарылу салдарынан 10 адам қаза тапты.
Vic is of ancient origin. In past times it was called Ausa by the Romans. Iberian coins bearing this name have been found there. The Visigoths called it Ausona. Sewage caps on sidewalks around the city will also read "Vich", an old spelling of the name. During the 8th and 9th centuries, Vic sat in the Spanish Marches that separated Frankish and Islamic forces. It was destroyed in 788 during a Muslim incursion. Afterwards only one quarter was rebuilt, which was called Vicus Ausonensis (vicus is Latin for city borough), from which the name Vic was derived. It was repopulated by Wilfred the Hairy in 878 who gained control over the high part of the city and gave up the lowest part to the bishop to construct the episcopal see. From then on, the city was ruled by the count of Barcelona and by the bishop of Vic. At a council in Toulouges in 1027, the bishop of Vic established the first Peace and Truce of God that helped reduce private warfare. During the 14th century, several Jews flocked to the city and attained prominence, such as Salomo Abraham Taroç. During the 18th century the city was the first focus of the rebellion against the centralist policy of King Philip V of Spain. The conflict became the War of the Spanish Succession. In the early 20th century Vic had 9500 inhabitants, and in 1992 it hosted roller hockey events of the Barcelona 1992 Summer Olympics. The town has been described as "a hotbed of secessionist sentiment". An ETA car bombing in 1991 killed 10 people.
Экономика
Ғасырлар бойы қаланың басты өнеркәсіптік және сауда саласы тоқыма өнеркәсібі болды, бірақ қазір ол дерлік жойылды. Бүгінде экономиканың негізгі тіректері – ауыл шаруашылығы, басқа да тағамдық өнеркәсіптер және құрылыс. Қалада шұжық және шошқа етінен жасалған басқа да өнімдер, әсіресе, жұқа пісірілген шұжық (фуэт) шығарылады. Сақталған шұжықтар мен салқын ет өнімдерін жасау Вик жазығындағы шошқа шаруашылығының көп жылдық дәстүрінен бастау алады.
For centuries, the city's primary industrial and commercial activity was a textile industry, now almost disappeared. Nowadays, the pillars of the economy are agriculture and other alimentary industries, and construction. The city produces sausages and other pork derivatives, especially fuet, a thin cured sausage. The making of cured sausages and cold meats stems from the long tradition of pig farming in the Vic plain.
Негізгі көрікті жерлер
Даулы мәселе – Сант-Пере-Апостол шіркеуі немесе Ста. Мария ла Родона алғашқы соборлық шіркеу болды ма. Ғасырлар бойы епископтар алғашқы Рождество мессасын осы шіркеуде, ал үшіншісін Сант-Переде өткізді. Ежелгі Қасиетті Мария шіркеуі 1140 жылы канон Гилем Бонфилдің іргетасынан қайта салынды және қырық жылдан кейін епископ Пере Реторта бағыштады. 1787 жылы жаңа собор үшін орын ашу үшін бұзылды. Епископ Жорди (915–38) Риполл шіркеуін қайта бағыштады, сондай-ақ Манесадағы Қасиетті Мария шіркеуін де бағыштады. Тек бір ғана нефы, қалың қабырғалары және аздаған терезелері болған бастапқы соборды епископ Олива салған собор алмастырды. XIII ғасырда епископ Раймонд д'Ангелосала өз халқына соборды жөндеуге үлес қосуға шақырып, пасторлық хат жазды. 1401 жылы епископ Диего де Хередия трансепт қосты, ал 1585 жылы Сант-Жоан есігі салынды, бірақ толыққанды қайта құру қажеттігі көп ұзамай анықталды. 18-шы ғасырдың соңында ғимарат бұзылып, жаңа собордың іргетасы 1781 жылдың 24 қыркүйегінде салынды. Ол 1803 жылдың 15 қыркүйегінде бағышталды. Дизайн классикалық стильде, дориялық және тоскандық элементтерінің үйлесімінен тұрады, ал фасады ақ тастан жасалған және балюстрадамен әшекейленген. Үш кемеге сәйкес үш кіреберісі бар, сондай-ақ алты қамқоршысының алып мүсіндері орналасқан. Ішкі кеңістігі коринфтік стильде безендірілген. Ескі шіркеу бұзылған кезде барлық ескерткіштер мен құрбандық үстелдері жойылды, тек готикалық стильдегі алабастрдан жасалған бас құрбандық үстелі сақталды, ол XV ғасырдың басында Д. Бернат Депуйол сыйлаған. Шатырлардың арасында Валенсияны жаулап алуға Арагонның Джеймс I-іне көмектескен Санкт-Бернат Кальвоның (1233–43) шатыры бар. Капитул үйіне апаратын готикалық есік сақталған. Қатысу семинариясы 1635 жылы Гаспар Гил бастады және Папа Бенедикт XIV-нің бұйрығымен 1748 жылы Мануэль Муньос аяқтады. Қазіргі семинария бұрынғы иезуит колледжінде орналасқан. Одан Балмес және "L'Atlàntida" атты поэманың авторы, ақын Жасин Вердагер сияқты көптеген белгілі тұлғалар шықты. Епископ сарайы 1640 жылғы соғыстарда қиратылып, біртіндеп қайта салынды және епископ Вейян толықтырды. Археологиялық музей осы ғимаратта орналасқан. Игнатий Лойола өзінің рухани жаттығуларын жазған Манеса, Вик епархиясында орналасқан. Оның есімі Санта Ковада құрметтеледі, ол шіркеуге айналдырылды, ал оның жанында иезуиттердің колледжі салынды.
It is disputed whether the Church of Sant Pere Apòstol or Sta. Maria la Rodona was the first cathedral church. For centuries the bishops celebrated the first Christmas Mass in this church, and the third in that of Sant Pere. The ancient Church of St. Mary was rebuilt from the foundations by Canon Guillem Bonfil in 1140, and consecrated forty years later by Bishop Pere Retorta. In 1787 it was demolished to make room for the new Cathedral. Bishop Jordi (915–38) reconsecrated the Church of Ripoll and also consecrated that of St. Mary of Manresa. The original cathedral, which had but a single nave, thick walls, and few windows, was replaced by that built by Bishop Oliva. As early as the 13th century, Bishop Raimond d'Anglesola wrote a pastoral letter exhorting his people to contribute towards repairing the cathedral. In 1401 Bishop Diego de Heredia added a transept, and in 1585 the door of Sant Joan was added, but the necessity of a complete reconstruction was soon recognised, and towards the end of the 18th century the building was torn down, and the cornerstone of the new one was laid on 24 September 1781. It was consecrated on 15 September 1803. It is classic in design, a combination of Doric and Tuscan, with a façade of white stone enriched with a balustrade. It has three entrances, corresponding to the three naves, and colossal statutes of its six patrons. The interior is Corinthian. All the monuments and altars were destroyed when the old church was demolished, except the high altar which is of alabaster, in the Gothic style, and was given early in the 15th century by D. Bernat Despujol. Among the chapels is that of St. Bernat Calvó (1233–43), who assisted James I of Aragon in the conquest of Valencia. A Gothic doorway leading to the chapter house has been preserved. The conciliar seminary was begun in 1635 by Gaspar Gil and was finally finished, by command of Pope Benedict XIV, by Manuel Muñoz in 1748. The modern seminary is located in the former Jesuit College. It has sent out many famous men, among them Balmes and the poet Jacint Verdaguer, author of "L'Atlàntida". The episcopal palace was destroyed in the wars of 1640 and rebuilt in stages, being completed by Bishop Veyan. The archaeological museum is in this building. Manresa, where St. Ignatius Loyola wrote his Spiritual Exercises, is situated in the Diocese of Vic. His memory is venerated in the Santa Cova, which has been converted into a church, and a college of the Jesuits built near it.
Спорт
Қаланың ОК Лигасында ойнайтын CHP Vic роллер-хоккей командасы бар.
The city has a roller hockey team, CHP Vic, which plays in the OK Liga.