Иан Кершоу: Нацистік Германия та Адольф Гитлер сарапшысы

Кіріспе

Британдық нацистік Германия тарихшысы (1943 жылы туған)

Сэр Ян Кершоу (29 сәуір 1943 жылы туған) – ағылшын тарихшысы, оның еңбектері негізінен 20 ғасырдағы Германияның әлеуметтік тарихына арналған. Көптеген адамдар оны Адольф Гитлер мен нацистік Германия жөніндегі әлемдегі ең білікті сарапшылардың бірі деп санайды, әсіресе Гитлердің өмірбаяндарымен танымал. Ол неміс тарихшысы Мартин Бросзаттың шәкірті болды және зейнеткерлікке шыққанға дейін Шеффилд университетінде профессор болып жұмыс істеді. Кершоу Бросзатты "шабыттандыратын ұстаз" деп атады, ол нацистік Германияны түсінуіне үлкен үлес қосты. Кершоу көптеген BBC деректі фильмдерінде тарихи кеңесші ретінде жұмыс істеді, оның ішінде "Нацистер: Тарихтан сақтандыру" және "Ғасыр соғысы" фильмдері бар. Ол "Гитлерге қарсы немістер" тақырыбында модуль оқыды.

Өмірбаян

Иан Кершоу 1943 жылғы 29 сәуірде Англияның Ланкашир графындағы Олдхэм қаласында музыкант Джозеф Кершоу мен Элис (Робинсон) Кершоу отбасында дүниеге келген. Ол Counthill Grammar School, Манчестердегі St Bede's College-те оқыды, онда оған Ливерпуль университетінде (BA) және Оксфордтың Мертон колледжінде (DPhil) Джеффри Берк оқытқан. Ол бастапқыда ортағасырлық тарихшы ретінде білім алған, бірақ 1970-ші жылдары қазіргі заманғы неміс әлеуметтік тарихын зерттеуге көшкен. Алғашында ол Болтон аббаттығының экономикалық тарихымен айналысқан. Манчестерде ортағасырлық тарих сабақтарын оқытушы ретінде Кершоу орта ғасырдағы неміс шаруаларын зерттеу үшін неміс тілін үйренген. 1972 жылы ол Баварияға сапар шегіп, Мюнхендегі бір кафеде кездескен қарт адамнан: "Сіздер, ағылшындар, тым ақымақсыздар. Егер біздің жағымызға қосылғанда ғой! Біз бірлесіп большевизмді жеңіп, бүкіл жерді билей алатын едік!" – деген сөздерді естіп, қатты ойға келген. Оған қоса, ол: "Еврей – бит!" деді. Осы оқиғадан кейін Кершоу Германиядағы қарапайым адамдардың неліктен және қалай нацизмді қолдағанын білуге құштар болды. Оның әйелі, леди Бети Кершоу – бұрынғы медбикелік профессоры және Шеффилд университетінің медбикелік оқу мектебінің деканы.

Бавария жобасы

1975 жылы Кершоу Мартин Бросзаттың «Бавария жобасы» жобасына қосылды. Жұмысы барысында Бросзат Кершоуды қарапайым халықтың Гитлерге қалай қарағанын зерттеуге ынталандырды. Кершоу алғы сөзінде былай деп жазды: «Егер сол кезде тірі болсам, мен жер астындағы қарсылық күресіне қатысқан, нацистерге қарсы күрескен адам болар едім деп ойлаймын. Бірақ шындығында, мен өзім туралы жазған адамдардың көпшілігі сияқты, қыңырланып, әлсіз сезінер едім». Кершоу Геббельстің нацистік үгіттегі «халық қауымдастығы» (Volksgemeinschaft) құруға тырысқаны сәтсіз аяқталғанын, ал Баварияның көпшілігі үшінші рейх кезінде саясаттан гөрі күнделікті өмірі қызықтырақ болғанын айтты. Кершоу бавариялықтардың көпшілігі антисемит болғанын немесе, көбінесе, яһудилерге не болып жатқанына немқұрайлы қарағанын қорытындылады. Сондай-ақ, қарапайым халықтың антисемитизмі – еврейлерді ұнатпау және дәстүрлі католиктік көзқарастардың ықпалында болу, және нацистік партияның идеологиялық, радикалды «völkische» антисемитизмі – еврейлерді жек көру арасында маңызды айырмашылық бар екенін атап өтті. Кершоу нацистік партияның антисемитшіл жеккөрушілікті күшейту үшін жүргізген көптеген науқандарын құжаттады және Бавариядағы антисемиттік әрекеттердің көп бөлігінің бірқатар белсенді нацистік партия мүшелерінің еңбегі екенін көрсетті. Кершоудың бавариялықтардың, және демек, немістердің Шоаға «бейжай» болғаны туралы пікірі израильдік тарихшы Отто Дов Кулка мен канадалық тарихшы Майкл Катерден сынға ұшырады. Катер Кершоудың халық арасындағы антисемитизмнің ауқымын азайтып көрсеткенін айтты, сонымен қатар, «спонтанды» антисемиттік әрекеттердің көпшілігі сахналаған екенін мойындаса да, осы әрекеттерге көптеген немістер қатысқандықтан, нацистердің экстремалды антисемитизмін тек биліктен келген деп қарау дұрыс емес екенін мәлімдеді. Кулка немістердің көпшілігі Кершоудың «Үшінші рейхтегі танымал пікірлер мен саяси қарсылықтар» кітабында бейнелегеннен гөрі антисемит болғанын, ал «бейжайлық» орнына «тікелей қатысу» термині неміс халқының Шоаға деген реакциясын сипаттауға көбірек сай келетінін айтты.

In 1975, Kershaw joined Martin Broszat's "Bavaria Project". During his work, Broszat encouraged Kershaw to examine how ordinary people viewed Hitler.</blockquote> Kershaw went on to write in his preface:I should like to think that had I been around at the time I would have been a convinced anti Nazi engaged in the underground resistance fight. However, I know really that I would have been as confused and felt as helpless as most of the people I am writing about. Kershaw argued that Goebbels failed to create the Volksgemeinschaft (people's community) of Nazi propaganda, and that most Bavarians were far more interested in their day to day lives than in politics during the Third Reich. Kershaw concluded that the majority of Bavarians were either antisemitic or more commonly simply did not care about what was happening to the Jews. Kershaw also concluded that there was a fundamental difference between the antisemitism of the majority of ordinary people, who disliked Jews and were much coloured by traditional Catholic prejudices, and the ideological and far more radical völkische antisemitism of the Nazi Party, who hated Jews. Kershaw documented numerous campaigns on the part of the Nazi Party to increase antisemitic hatred, and noted that the overwhelming majority of antisemitic activities in Bavaria were the work of a small number of committed Nazi Party members. Kershaw's assessment that most Bavarians, and by implication Germans, were "indifferent" to the Shoah faced criticism from the Israeli historian Otto Dov Kulka and the Canadian historian Michael Kater. Kater contended that Kershaw downplayed the extent of popular antisemitism, and that though admitting that most of the "spontaneous" antisemitic actions of Nazi Germany were staged, argued that because these actions involved substantial numbers of Germans, it is wrong to see the extreme antisemitism of the Nazis as coming solely from above. Kulka argued that most Germans were more antisemitic than Kershaw portrayed them in Popular Opinion and Political Dissent in the Third Reich, and that rather than "indifference" "passive complicity" would be a better term to describe the reaction of the German people to the Shoah.

Структуралистік көзқарастар

Бросзат сияқты Кершоу да нацистік Германияның дамуын түсіндіру үшін Гитлердің (немесе кез келген басқа адамның) тұлғасынан гөрі нацистік мемлекеттің құрылымын әлдеқайда маңызды деп санайды. Атап айтқанда, Кершоу Бросзат пен неміс тарихшысы Ханс Моммсеннің нацистік Германияның бір-бірімен үнемі билік күресіндегі бәсекелес бюрократиялардың хаотикалық жиынтығы болды деген пікірін қолдайды. Кершоудың пікірінше, нацистік диктатура тоталитарлық монолит емес, керісінше, бірнеше блоктардың тұрақсыз коалициясы – «қуат картелі», оған НСДАП, ірі бизнес, неміс мемлекеттік бюрократиясы, армия және СС/полиция органдары кірді (сонымен қатар, әрбір «қуат блогы» өз кезегінде бірнеше фракцияларға бөлінген). Кершоудың пікірінше, СС/полиция және нацистік партия сияқты «радикалды» блоктар 1936 жылғы экономикалық дағдарыстан кейін басқа блоктардан үстемдікке ие болды және одан кейін басқа блоктардың есебінен өздерінің күшін арттырды. Кершоу үшін Гитлердің нақты маңызы диктатордың өзінде емес, неміс халқының оны қабылдауында жатыр. Гитлер туралы өмірбаянында Кершоу оны ең соңғы «адамсыз» ретінде бейнеледі; Йоахим Фест оған таңған «жағымсыз ұлылықтан» да айырылған жай адам. Кершоу тарихтың «ұлы адам» теориясын қабылдамайды және нацистік Германияда болған барлық нәрсені Гитлердің еркі мен ниетінің нәтижесі деп түсіндіруге тырысатындарды сынады. Кершоу нацистік дәуірдегі Германия тарихын тек Гитлер арқылы түсіндіруге тырысу абсурд екенін айтты, өйткені Германияда нацистік дәуірде алпыс сегіз миллион адам болған, ал алпыс сегіз миллион адамның тағдырын тек бір адамның призмасы арқылы түсіндіруге тырысу Кершоу пікірінше, қателік. Кершоу Гитлерге тым көп назар аударудың проблемалары туралы былай деп жазды: «Тіпті ең жақсы өмірбаяндар да Гитлердің жеке билігін 1933-1945 жылдар аралығындағы Германия тарихы диктатордың еркінен гөрі азырақ көрінетіндей болып қауіптендіріп жібергендей сезіледі». 2000 жылы жарық көрген «Нацистік диктатура» еңбегінде Кершоу 1980 жылы неміс тарихшысы Ханс Ульрих Велердің осындай теорияларға қатысты айтқан сөзіне ризашылықпен тоқталды. Велер былай деп жазды: «Біздің ұлттық-социалистік саясатты түсінуіміз Гитлердің тек бір ұрығы болғанына байланысты ма? Мүмкін, фюрерде үш болған шығар, бұл оған қиындық туғызған шығар, кім біледі? Егер Гитлерді сада-мазохист ретінде сенімді түрде қарастыруға болады десек, онда қандай ғылыми қызығушылық осыған көмектеседі? Осылайша «Иудей мәселесінің түпкі шешімі» оңай түсінікті бола ма, әлде «Аушвицке апаратын бұрмаланған жол» биліктегі психопаттың бір жақты жолына айналады ма?». 1991 жылы Гитлер туралы кітабында алғаш рет ұсынған идеяларын жалғастыра отырып, Кершоу Гитлердің басшылығы Макс Вебердің харизматикалық басшылық теориясының үлгісі екенін дәлелдеді. Кершоудың 1991 жылғы «Гитлер: биліктегі бейіні» кітабы оның адамдар Гитлерге қалай қарағаны туралы жазудан Гитлер туралы жазуға ауысуын білдірді. Жалпы мағынада, Кершоу нацистік режимді 1914-1945 жылдар аралығында Еуропа қоғамын зардап шеккен кең ауқымды дағдарыстың бір бөлігі ретінде қарастырады. Олардың көптеген талаптарымен келіспегенмен (әсіресе Нольте), Кершоудың «Екінші отыз жылдық соғыс» туралы түсінігі Эрнст Нольте, А.Ж.П. Тейлор және Арно Дж. Майермен көптеген ұқсастықтарды көрсетеді, олар 1914 және 1945 жылдар арасындағы Еуропа тарихын түсіндіру үшін «Отыз жылдық дағдарыс» тұжырымын алға тартты. Кершоу нацистердің радикалды антисемитизмін жоққа шығармай, ол Моммсеннің Холокосттың нацистік Германияның «жинақтамалы радикалданғандығынан» туындады деген көзқарасын қолдайды, бұл себебі – үздіксіз бюрократиялық билік күресі және нацистік элита ішіндегі антисемитизмнің күшейе түсуі. Функционалистік тарихнамадағы біліміне қарамастан, Кершоу өзінің Гитлер туралы Екінші дүниежүзілік соғыстағы есебі Герхард Вайнберг, Хью Тревор Ропер, Люси Давидович және Эберхард Якель сияқты интенционалистік тарихшыларға көп қарыз екенін мойындайды. Кершоу Холокосты интенционалистер айтқандай жоспар ретінде емес, функционалистер айтқандай, нацистік мемлекеттің «жинақтамалы радикалданғандығынан» туындаған процесс ретінде қарастырады. Америкалық тарихшы Кристофер Браунингтің Гитлер туралы өмірбаянында жазған еңбектеріне сілтеме жасай отырып, Кершоу 1939-1941 жылдары «Еврей мәселесінің түпкі шешімі» деген сөз тіркесі «аумақтық шешім» болғандығын, Ниско жоспары мен Мадагаскар жоспары сияқты жоспарлар шынайы болғанын және 1941 жылдың екінші жартысында ғана «Түпкі шешім» деген сөз тіркесі геноцидке қатысты болды деп айтады. Холокостты жоспар емес, процесс ретінде қарау Люси Давидовичтің қолдайтын, Гитлердің 1918 жылдың қарашасынан бастап геноцидті шешкенін және одан кейін барлық іс-әрекеттері осы мақсатқа бағытталғанын айтқан ең экстремалды интенционалистік көзқарасқа қарама-қарсы келеді.

Like Broszat, Kershaw sees the structures of the Nazi state as far more important than the personality of Hitler (or any other individual for that matter) as an explanation for the way Nazi Germany developed. In particular, Kershaw subscribes to the view argued by Broszat and the German historian Hans Mommsen that Nazi Germany was a chaotic collection of rival bureaucracies in perpetual power struggles with each other. In Kershaw's view, the Nazi dictatorship was not a totalitarian monolith, but rather an unstable coalition of several blocs in a "power cartel" comprising the NSDAP, big business, the German state bureaucracy, the Army and SS/police agencies (and moreover, each of the "power blocs" in turn were divided into several factions). In Kershaw's opinion, the more "radical" blocs such as the SS/police and the Nazi Party gained increasing ascendancy over the other blocs after the 1936 economic crisis, and from then onwards increased their power at the expense of the other blocs. For Kershaw, the real significance of Hitler lies not in the dictator himself, but rather in the German people's perception of him. In his biography of Hitler, Kershaw presented him as the ultimate "unperson"; a boring, pedestrian man devoid of even the "negative greatness" attributed to him by Joachim Fest. Kershaw rejects the great man theory of history and has criticised those who seek to explain everything that happened in Nazi Germany as the result of Hitler's will and intentions. Kershaw has argued that it is absurd to seek to explain German history in the Nazi era solely through Hitler, as Germany had sixty eight million people during the Nazi era, and to seek to explain the fate of sixty eight million people solely through the prism of one man is in Kershaw's opinion a flawed position. Kershaw wrote about the problems of an excessive focus on Hitler that "even the best biographies have seemed at times in danger of elevating Hitler's personal power to a level where the history of Germany between 1933 and 1945 becomes reduced to little more than an expression of the dictator's will". In his 2000 edition of The Nazi Dictatorship, Kershaw quoted with approval the dismissive remarks made by the German historian Hans Ulrich Wehler in 1980 about such theories. Wehler wrote:<blockquote>Does our understanding of National Socialist policies really depend on whether Hitler had only one testicle? Perhaps the Führer had three, which made things difficult for him, who knows? Even if Hitler could be regarded irrefutably as a sadomasochist, which scientific interest does that further? Does the "Final Solution of the Jewish Question" thus become more easily understandable or the "twisted road to Auschwitz" become the one way street of a psychopath in power? Following up on ideas that he had first introduced in a 1991 book about Hitler, Kershaw has argued that Hitler's leadership is a model example of Max Weber's theory of charismatic leadership. Kershaw's 1991 book Hitler: A Profile in Power marked a change for him from writing about how people viewed Hitler to writing about Hitler himself. In a wider sense, Kershaw sees the Nazi regime as part of a broader crisis that afflicted European society from 1914 to 1945. Though in disagreement with many of their claims (especially Nolte's), Kershaw's concept of a "Second Thirty Years' War" reflects many similarities with Ernst Nolte, A. J. P. Taylor and Arno J. Mayer who have also advanced the concept of a "Thirty Years' Crisis" to explain European history between 1914 and 1945. Though Kershaw does not deny the radical antisemitism of the Nazis, he favours Mommsen's view of the Holocaust being caused by the "cumulative radicalization" of Nazi Germany caused by the endless bureaucratic power struggles and a turn towards increasingly radical antisemitism within the Nazi elite. Despite his background in the functionalist historiography, Kershaw admits that his account of Hitler in World War II owes much to intentionalist historians like Gerhard Weinberg, Hugh Trevor Roper, Lucy Dawidowicz and Eberhard Jäckel. Kershaw views the Holocaust not as a plan, as argued by the intentionalists, but rather a process caused by the "cumulative radicalization" of the Nazi state as articulated by the functionalists. Citing the work of the American historian Christopher Browning in his biography of Hitler, Kershaw argues that in the period 1939–41 the phrase "Final Solution to the Jewish Question" was a "territorial solution", that such plans as the Nisko Plan and Madagascar Plan were serious and only in the latter half of 1941 did the phrase "Final Solution" come to refer to genocide. This view of the Holocaust as a process rather than a plan is the antithesis of the extreme intentionalist approach as advocated by Lucy Dawidowicz, who argues that Hitler had decided upon genocide as early as November 1918, and that everything he did from that time onwards was directed towards that goal.

"Фюрерге қарай жұмыс істеу" тұжырымдамасы

Кершоу Моммсеннің «Зәбірлі диктатор» тезисімен келіспейді: Гитлер нацистік Германияда салыстырмалы түрде маңызды емес рөл атқарды деген оймен. Алайда ол Гитлердің нацистік Германия үкіметінің күнделікті басқаруында үлкен рөл атқармағаны туралы пікірмен келіседі. Кершоу бұл парадоксты «Фюрерге жұмыс істеу» теориясымен түсіндіреді, бұл сөз тіркесі 1934 жылы Пруссияның мемлекеттік қызметшісі Вернер Вилликенстің сөйлеген сөзінен алынған: «Фюрер ерте ме, кеш пе жүзеге асыруды көздегеннің бәрін жоғарыдан бұйыра алмайтынын байқауға мүмкіндік алған әркім біледі. Керісінше, осы уақытқа дейін жаңа Германияда қызмет атқарған әркім фюрерге қызмет еткен кезде жақсы жұмыс істеді. Көп жағдайда және көптеген салаларда, өткен жылдары да, адамдар бұйрық пен нұсқауларды күтті. Өкінішке қарай, болашақта да солай болады, бірақ шын мәнінде әркім фюрердің қалауы бойынша жұмыс істеуге тырысуы керек. Қателік жасаған әркім оны тез арада байқап алады. Бірақ фюрердің ісіне шын мәнінде оның бағыты бойынша және оның мақсатына қарай жұмыс істейтіндер қазір де, болашақта да бір күні оның жұмысының заңмен расталуы түрінде ең жақсы сыйақыға ие болады». Кершоу нацистік Германияда неміс мемлекетінің және партия бюрократиясының лауазымды адамдары әдетте Гитлердің қалауларын қанағаттандыру үшін саясатты бастау бастамасын қабылдады немесе Гитлердің жиі еркін және анық емес тілектерін саясатқа айналдыруға тырысты деп дәлелдеді. Бұл ретте Хитлер 1930 жылдардың аяғынан бастап үнемі араласып келе жатқан сыртқы саясат пен әскери шешімдер ғана ерекше болды. Кершоу кеңес режимі өзінің барлық қатыгездігі мен аяусыздығына қарамастан, артта қалған елді жаңғыртуға ұмтылу мақсатында негізінен ұтымды болды және Кершоу нацистік Германияның ерекшелігі ретінде көретін, үдемелі түрде ұтымды емес мақсаттарға бағытталған «жинақталған радикализацияға» тең келмейтінін айтты. Кершоудың пікірінше, Сталиннің билігі Вебердің бюрократиялық билік санатына сәйкес келсе, Гитлердің билігі Вебердің харизматикалық билік санатына сәйкес келді. Кершоудың пікірінше, 1933 жылдан кейін Германияда болған оқиға 1933 жылға дейін болған «заңды рационалды» билік жүйесінің үстінен Гитлердің харизматикалық билігін орнату болды, бұл Германияда кез-келген тәртіпті билік жүйесінің біртіндеп ыдырауына әкелді. Кершоу 1938 жылы неміс мемлекеті үмітсіз, поликратиялық бәсекелес агенттіктердің бір-бірімен бәсекелесіп, Гитлердің ықыласына ие болу үшін жеңіске жетті деп айтады, ол сол кезде саяси заңдылықтың жалғыз көзі болды. Кершоу бұл бәсекелестікті Германияның «қосалмалы радикалдануына» себепші деп санайды және Гитлер әрқашан кез-келген мәселенің ең радикалды шешімін қолдайтын болса да, Гитлер бұйырғаннан гөрі, Фюрердің мақұлдауына ие болуға тырысқан неміс шенеуніктері өз бастамалары бойынша «еврей мәселесі» сияқты проблемаларға «радикалды» шешімдер қабылдады. Бұл орайда Кершоу Моммсеннің Гитлер туралы портретімен, оның харизмасы мен идеялары саясаттың жалпы тонын орнатуға қызмет еткен, өзінің жүйесінен көп жағынан жоғары тұрған алыс және алыс көшбасшы ретінде келіседі. Кершоу атап өткендей, Форстер мен Грейзердің өздерінің Гау -ін «германизациялауға» тырысуының мүлдем басқа тәсілдері: Форстер жергілікті поляк халқының «герман қаны» бар екенін айтып, оның Гау формаларына қол қоюы, ал Грейзердің поляктарды өзінің Гау -де қатыгездікпен этникалық тазарту бағдарламасын жүргізуі Гитлер оқиғаларды қалай қозғалтып отырғанын және оның Гаулейтерлері Гитлердің тілектері деп сенген нәрсені жүзеге асыру үшін мүлдем басқа саясат жүргізе алатынын көрсетті. Израиль тарихшысы Отто Дов Кулка «Фюрерге жұмыс істеу» концепциясын Холокосттың қалай болғанын түсінудің ең жақсы тәсілі ретінде мақтады, ол «функционалистік» және «интенционалистік» әдістердің ең жақсы ерекшеліктерін біріктіріп, әлсіз жерлерін болдырмайды. Осылайша, Кершоу үшін Гитлер нацистік Германияда «Германиядағы ұжымдық үкіметтің ерозиясына» байланысты абсолюттік билікті ұстады, бірақ оның ішкі саясатқа қатысты билігі әскери істермен айналысуына байланысты одан да қиын болды, ал нацистік мемлекеттің бәсекелес феодаттары бір-бірімен соғысып, Гитлердің «Фюрерге жұмыс істеу» арқылы анық емес тілектерін және анық емес бұйрықтарын орындауға тырысты.

Kershaw disagrees with Mommsen's "Weak Dictator" thesis: the idea that Hitler was a relatively unimportant player in Nazi Germany. However, he has agreed with his idea that Hitler did not play much of a role in the day to day administration of the government of Nazi Germany. Kershaw's way of explaining this paradox is his theory of "Working Towards the Führer", the phrase being taken from a 1934 speech by the Prussian civil servant Werner Willikens:

Everyone who has the opportunity to observe it knows that the Fuhrer can hardly dictate from above everything which he intends to realize sooner or later. On the contrary, up till now, everyone with a post in the new Germany has worked best when he has, so to speak, worked towards the Fuhrer. Very often and in many spheres, it has been the case—in previous years as well—that individuals have simply waited for orders and instructions. Unfortunately, the same will be true in the future; but in fact, it is the duty of everybody to try to work towards the Fuhrer along the lines he would wish. Anyone who makes mistakes will notice it soon enough. But anyone who really works towards the Fuhrer along his lines and towards his goal will certainly both now and in the future, one day have the finest reward in the form of the sudden legal confirmation of his work. Kershaw has argued that in Nazi Germany officials of both the German state and Party bureaucracy usually took the initiative in initiating policy to meet Hitler's perceived wishes, or alternatively attempted to turn into policy Hitler's often loosely and indistinctly phrased wishes. The only exceptions were the areas of foreign policy and military decisions, both areas that Hitler increasingly involved himself in from the late 1930s. Kershaw argued that the Soviet regime, despite all of its extreme brutality and utter ruthlessness, was basically rational in its goal of seeking to modernise a backward country and had no equivalent of the "cumulative radicalization" towards increasingly irrational goals that Kershaw sees as characteristic of Nazi Germany. In Kershaw's opinion, Stalin's power corresponded to Weber's category of bureaucratic authority, whereas Hitler's power corresponded to Weber's category of charismatic authority. In Kershaw's view, what happened in Germany after 1933 was the imposition of Hitler's charismatic authority on top of the "legal rational" authority system that had existed prior to 1933, leading to a gradual breakdown of any system of ordered authority in Germany. Kershaw argues that by 1938 the German state had been reduced to a hopeless, polycratic shambles of rival agencies all competing with each other to win Hitler's favour, which by that time had become the only source of political legitimacy. Kershaw sees this rivalry as causing the "cumulative radicalization" of Germany, and argues that though Hitler always favoured the most radical solution to any problem, it was German officials themselves who for the most part, in attempting to win the Führer's approval, carried out on their own initiative increasingly "radical" solutions to perceived problems like the "Jewish Question", as opposed to being ordered to do so by Hitler. In this, Kershaw largely agrees with Mommsen's portrait of Hitler as a distant and remote leader standing in many ways above his own system, whose charisma and ideas served to set the general tone of politics. As Kershaw notes, the completely different ways Forster and Greiser sought to "Germanize" their Gaue – with Forster simply having the local Polish population in his Gau signing forms saying they had "German blood", and Greiser carrying out a program of brutal ethnic cleansing of Poles in his Gau – showed both how Hitler set events in motion, and how his Gauleiters could carry out totally different policies in pursuit of what they believed to be Hitler's wishes. The Israeli historian Otto Dov Kulka has praised the concept of "working towards the Führer" as the best way of understanding how the Holocaust occurred, combining the best features and avoiding the weaknesses of both the "functionalist" and "intentionalist" methods. Thus, for Kershaw, Hitler held absolute power in Nazi Germany due to the "erosion of collective government in Germany", but his power over domestic politics became more challenging to exercise due to his preoccupation with military affairs, and the rival fiefdoms of the Nazi state fought each other and attempted to carry out Hitler's vaguely worded wishes and dimly defined orders by "Working Towards the Führer".

Кейінгі мансап

Кершоу 2008 жылы толық уақытты оқытудан зейнеткерлікке шықты. 2010 жылдары ол «The Penguin History of Europe» сериясы үшін Еуропаның кең тарихына арналған екі кітап жазды: «Тозақтан және кері: Еуропа, 1914–1949» және «Жаһандық дәуір: Еуропа, 1950–2017».