Кіріспе

Канададағы Ниагара шарлауығындағы бақылау мұнарасы. Британия фестиваліндегі Скайлон.

Ниагара шарлауығының Онтарио жағында орналасқан Скайлон мұнарасы, Американдық Ниагара шарлауығын (Нью-Йорк штаты) және үлкен Атқоша шарлауығын (Онтарио) көріп тұруға мүмкіндік береді.

Тарих

Скайлон құрылысы 1964 жылдың мамыр айында басталды. Мұнара 1965 жылдың 6 қазанында Нью-Йорк штатының губернаторы Нельсон Рокфеллер және Онтарио провинциясының премьер-министрі Джон Робартс тарапынан ашылды. Құрылысы кезінде 7 миллион долларға бағаланған Скайлон мұнарасы «Ниагара халықаралық орталық» деп аталған жеке серіктестіктің меншігінде болды, оның қаржыландырылуы Hershey Foods акциялары арқылы жүзеге асты, бұл акциялар бұрынғы иегері Чарльз Ричард Ризге тиесілі болған, ол Пенсильвания штатының Херши қаласындағы H. B. Reese Candy Company серіктесі болған. Canadian Pacific Hotels (CPH) компаниясы мұнарадағы мейрамханалар мен лаунждарды басқару үшін шақырылды. 1975 жылдың 1 қазанында CPH мұнараны мырза Риз бен оның серіктестерінен 11 миллион долларға сатып алды. Мұнараның шатыры CPH-тің басқа да мүліктерімен салыстырылатын, көкшіл жасыл түсті мыстан жасалған, мысалы, Квебек қаласындағы Château Frontenac және Альберта провинциясының Банф қаласындағы Banff Springs қонақ үйі. CPH 1986 жылға дейін мұнараны иеленді және басқарды, содан кейін ол 18 миллион долларға екі жергілікті Ниагара қонақ үйінің иелеріне – Майкл Инннің Джон Груич пен Holiday Inn By The Falls Motel-дің Джордж Иерихке сатылды. 1988 жылы Джордж Иерих Джон Груичтің Скайлонға қатысты үлесін 13 миллион долларға сатып алды, бірақ Милицент Груич мұнара салынған жерге меншік құқығын сақтап қалды. Мырза Иерихтің Скайлон жеріне қатысты келісімі 2060 жылы аяқталады, сол кезде Скайлон мұнарасы Милицент Груичтің мұрагерлеріне толығымен тиесілі болады. Айналасындағы қалада көптеген жаңарулар болғанына қарамастан, Скайлон мұнарасы кешені 1970-ші және 1980-ші жылдардағы сыртқы түрі мен атмосферасын сақтап қалған. Дегенмен, мүлік жақында 3D/4D театрын, Starbucks франшизасын, басқа да жылдам қызмет көрсететін франшизаларды және кешенді жаңадан аяқталған Fallsview Casino-мен байланыстыратын көпірді қосу арқылы кеңейтілді. 2008 жылдың тамыз және қыркүйек айларында Скайлон шатыры бастапқы жарқын мыс түсіне қайта боялды. Соңғы жылдары мұнараны түнде жарықтандыратын шамдар әдеттегі ақ түстен басқа да түрлі-түрлі түстерге ауыстырылды, бұл құламаға жарық түсіретін шамдарға ұқсас әдіспен жасалды.

Ерекшеліктері

Көше деңгейінен 160 метр (520 фут) және сарқыраманың төменгі жағынан 236 метр (775 фут) биіктікте орналасқан бұл мұнара, халықаралық шекараға жақын болғандықтан, Канада және АҚШ әуе көлігі органдарының келісімін қажет етті. Бұл, бетонды үздіксіз түрде жоғары қарай жылжып бара жатқан қалыпқа құю арқылы салынған "слипформ" әдісімен салынған екінші мұнара. Оны Онтарио штатының Гамильтон қаласындағы Pigott Construction компаниясы салған. Осы әдіс Садберидегі Inco Superstack және Торонтодағы CN мұнарасын салу үшін де қолданылды. Мұнараның сыртында үш "Сары жәндік" (Yellow Bug) лифті орнатылған. Олар құрылыс кезінде Канададағы осындай алғашқы лифттер болды. Олардың жобалануы, инженерлік есептеулері және техникалық қызмет көрсетуі Отарио штатының Гамильтон қаласындағы Otis Elevator Company компаниясының бөлімшесімен жүзеге асырылды және жолаушыларды 52 секунд ішінде мұнараның ең жоғарғы нүктесіне жеткізе алады. Дәстүрлі лифттер қабырғалық рельстермен басқарылатын болса, Skylon лифттері тек артқы жағында ғана рельспен жұмыс істейді. Кабельдердің желде түйіліп қалмауы және қыс мезгілінде қар мен мұздың кедергісін болдырмау үшін арнайы жабдықтар қолданылады. Әр лифттің артындағы мұнараның сыртқы қабырғасы қарсы салмақ пен қозғалатын кабельдерді ауа-райының әсерінен қорғайды. Мұнараның жоғарғы қабатында екі мейрамхана орналасқан: айналмалы асхана (Revolving Dining Room) және Summit Suite Buffet. Айналмалы асхана 276 адамға арналған және сағатына бір рет айналады, ол дөңгелек рельске сүйеніп, қозғалтқышпен итермеленеді. Мұнараның ең жоғарғы бөлігінде көру платформасы (observation deck) орналасқан. Мұнараның негізінде көптеген сыйлық дүкендері, жылдам тамақтандыру орындары және үлкен ойын-сауық орталығы бар. Конференциялар өткізуге арналған қабат та қарастырылған, бірақ ол көбінесе пайдаланылмайды.