Кіріспе
Триполи Гран-при (итальянша: Gran Premio di Tripoli) – 1925 жылы Триполи қаласының жанындағы жарыс жолында, сол кездегі Италиялық Триполитанияның, қазіргі Ливияның астанасында алғаш рет өткізілген автокөлік жарысы. Ол 1940 жылға дейін жалғасты.
The Tripoli Grand Prix (Italian: Gran Premio di Tripoli) was a motor racing event first held in 1925 on a racing circuit outside Tripoli, the capital of what was then Italian Tripolitania, now Libya. It lasted until 1940.
Өмірбаян
Мотоспорт Италияда өте танымал спорт түрі болды және колония капитал жинау және туризмді дамыту жолдарын іздеді – туристер, олар Триполитанияда қоныстанғанға дейін, олардың шешім қабылдауы үмітілген. Бірақ колонияның өте ынталы губернаторы, генерал Эмилио де Бононың қолдауына және бастапқы табысқа қарамастан, шаралар қаржылық тұрғыдан сәтсіз аяқталды. 1929 жылғы жарысқа генерал де Бононың жеке араласуы ғана тоқтатуға жол бермеді, ал 1930 жылы жарысқа қатысушылардың азаюы, халықтың қызығушылығының төмендеуі және Гастон Брилли Перидің апатта қаза болуымен қиындыққа толы болды. Бастапқы ынта мен демеушілік азайды, Брилли Перидің апатынан кейін 1931 жылғы жарыс өткізу мүмкін болмады, ал Триполи Гран-присінің сәтті болу арманы сонда-ақ тоқтауы мүмкін еді. Бірақ Триполи автоклубының президенті Эгидио Сфорзини табанды болды. Ол тағы бір Гран-при ұйымдастыруға шешім қабылдады, бұл жолы еуропалық үлгідегі арнайы салынған жарыс трассасында. Италия үкіметінің колонияны насихаттау жәрмеңкесіне бөлген қаражаты арқасында жеткілікті капитал жиналды, бұл жобаны жүзеге асыруға мүмкіндік берді, ал трасса аяқталғаннан кейін Гран-при 1933 жылдың көктеміне жоспарланды. Меллаха көліне старт беру шамдары орнатылды. 1940 жылы, тек заводтық Alfa Romeo және Maserati командалары мен бірнеше тәуелсіз қатысушылардың қатысуымен Джузеппе Фарина соғысқа дейінгі өзінің жалғыз маңызды жеңісін алды. Бұл италиялықтар үшін соңғы және пиррлік жеңіс болды, себебі Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Триполи Гран-присі ешқашан қайта өткізілмеді.
1933 Сыбайлас жемқорлық айыбы
Гран-при Ливия мемлекеттік лотереясымен бірге өткізілді және Меллах көлінде өткен алғашқы жарысқа қатысты нәтижелерді манипуляциялау туралы айыптаулар ұзақ уақыттан бері айтылып келеді. 1932 жылдың қазанынан 1933 жылдың 16 сәуіріне дейін үкімет 12 лиралық лотерея билеттерін сатты, өз үлесін алып қалған соманы жарыстың нәтижесіне байланысты арнайы лотереяның жүлдесі ретінде ұсынды. Жарысқа қатысу үшін отыз билет сегіз күн бұрын кездейсоқ таңдалып, сәйкес жарысқа тіркелді. Жеңімпаз билетінің иесі үш миллион лира, екінші орынға ие болғанға екі миллион, ал үшінші орынға – бір миллион лира алды. Бұл оқиға алғаш рет 1958 жылы Альфред Нойбауэрдің «Жылдамдық – менің өмірім» (Männer, Frauen und Motoren: Die Erinnerungen des Mercedes Rennleiters) кітабында жарияланды. Онда Тацио Нуволари, Ахилл Варци және Баконин Борзачкини, сондай-ақ олардың билеттерінің иелері жарыстың нәтижесін өздері шешіп, жеті жарым миллион лираны бөлісу үшін келісім жасасқан деген күдік туды. Бірақ зерттеулер бұл оқиғаның көп тараған аңыз екенін көрсетеді.