Кіріспе

Американдық оркестр

Юта симфониясы – АҚШ-тағы, Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында орналасқан американдық оркестр. Оркестрдің негізгі концерт залы – Абраванел залы. Солт-Лейк-Ситидегі тұрақты концерттерінен бөлек, оркестр Юта штатының және Интермаунтайн-Уэст аймағының қалалары мен аудандарында гастрольдік концерттер өткізеді. Оркестр Юта операсына жылына төрт қойылымда Солт-Лейк қаласының Капитолий театрында сүйемелдеу көрсетеді. Бұған қоса, Юта симфониясы мен Юта операсы Юта штатының Парк-Сити қаласындағы Дир-Вэлли музыка фестивалінде жазғы резиденцияда болады. Оркестр Юта штатының заң шығарушы органынан білім беру мақсатындағы концерттерге қаржылай қолдау алады. Симфонияның Юта аңғарындағы бөлімшесі Юта аңғары университетінің Орем қаласындағы Ноорда сахналық өнер орталығында орналасқан.

Тарих

Юта аймағында симфониялық оркестр құруға жасалған алғашқы тырабы 1892 жылы болды, бұл Юта штатының мемлекеттік мәртебе алғанға дейінгі төрт жыл бұрын болған оқиға. Солт-Лейк симфониясы (қазіргі Солт-Лейк симфониясымен шатастырмаңыз) құрылып, таратылу алдында бір ғана концерт өткізді. 1902 жылы Солт-Лейк симфониялық оркестрі құрылды және 1911 жылға дейін өмір сүрді. 1913 жылы Солт-Лейк филармониясы құрылды және ол 1925 жылға дейін жұмыс істеді. "Юта" деген атқа ие симфониялық оркестрді ұйымдастыру Ұлы депрессия кезінде Федералдық музыкалық жобаның аясында басталды, бұл жұмыспен қамтуға көмектесетін бағдарламаның бір бөлігі болды (бұл өз кезегінде Жұмыс жобалары әкімшілігінің бір бөлімі еді). Жоба Реджинальд Билзді Ютада музыкалық ұйым құру үшін жалдады. Ол 5 мүшеден тұратын негізгі құраммен Юта штатының симфониясын құрды. Бұл ұжым тез өсіп, Ютаның аймағында концерттер беріп, кең ауқымда гастрольдік сапарлар жасады. 1940 жылы өнер жобаларын қаржыландыру тоқтатылды, сондықтан жергілікті жақтастар 1940 жылдың 4 сәуірінде Фред Э. Смит президенттігімен Юта штатының симфониялық оркестрін құрды. Олар алғашқы концертін 1940 жылдың 8 мамырына жоспарлап, дирижерлікке Ханс Хенриотты шақырды. Концерт өте табысты болды, сондықтан ұжым Хенриотқа оркестрді басқаруға келісімшарт ұсынды. Бұл ансамбльдің құрамында 52 жарты штатты музыкант болды. 1947 жылы Морис Абраванель оркестрдің музыкалық директоры болды. Ол ұжымды толық штатты оркестрге айналдырып, оның ұлттық деңгейдегі беделін арттырды. Ол оркестрмен көптеген жазбалар жасады және гастрольдік сапарларға шықты. Абраванельдің басшылығымен оркестр алдымен Vanguard Records, содан кейін Vox Records компанияларында жазбалар жасады, олардың ішінде Малер мен Чайковскийдің толық симфониялық циклдары, сондай-ақ Варез, Мийо, Готшальк, Хонеггер және Сатидің шығармалары бар. Абраванель басқарған Юта симфониясының Малер симфонияларының жазбалары американдық оркестрдің (Vanguard) алғашқы толық циклі болды. Абраванельдің оркестрмен бірлесе жазған Малер жазбалары үшін Американың Брукнер қоғамынан "Малердің Құрмет медалі" (1965) және Халықаралық Густав Малер қоғамының "Малердің үздік жазбасы" сыйлығы (Бесінші симфония, 1975) табыс етілді. Абраванельдің басшылығымен оркестрдің музыкалық білім беру бағдарламасы аймақтағы ең кең өнер білім беру бағдарламаларының біріне айналды. Оқу-ағарту концерттері оркестрдің Тауаралық Батыс айманындағы гастрольдері мен Тұзды көл аймағындағы концерттерде өткізілді. Абраванель музыкалық директор лауазымынан 1979 жылы бас тартты. Сол жылы оркестр ұзақ жылдар бойы орналасқан Мормондық шатырынан көшіп, Симфония залына (1993 жылы Абраванель залы деп аталды) көшті, бұл оның алғашқы арнайы концерттік алаңы болды. 1980 жылы оркестрдің маусымы жыл бойына созылды. Абраванельдің ізбасарларының қатарында Варужан Коджан (1980-1983), Джозеф Сильверштейн (1983-1998) және Кит Локхарт (1998-2009) болды. Сильверштейн мен Локхарт басшылығымен оркестр қазіргі заманғы американдық музыкаға деген адалдығын сақтап қалды. 2002 жылдың шілдесінде Юта симфониясы мен Юта операсының басқарушы кеңестері екі ұйымды біріктіруге шешім қабылдады, нәтижесінде Юта симфониясы | Юта операсы құрылды. Біріктіру кезінде бұл АҚШ-тағы симфониялық және опералық ұйымдардың бірі болды. 2009 жылдың қыркүйегінде Тьерри Фишер оркестрдің музыкалық директоры болды. Фишердің басшылығымен оркестр тапсырыс берген қазіргі заманғы шығармалардың қатарында Аугуста Рид Томас тудырған EOS (Таң құдайы) және Эндрю Норманның Switch перкуссиялық концерті бар. Фишер қазіргі уақытта 2021-2022 маусымына дейін Юта симфониясымен келісімшарт жасасқан. 2019 жылдың мамырында оркестр Фишердің 2021-2022 жылдар аралығындағы маусымның соңында өзінің қазіргі келісімшартының аяқталуымен музыкалық директор лауазымынан бас тартатынын мәлімдеді. Алайда, COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылдың қазан айында оркестр Фишердің келісімшартының 2023 жылдың тамызына дейін музыкалық директор ретінде жоспарланған аяқталуына өзгеріс енгізу туралы мәлімдеді. 2009 жылдың қаңтар айында оркестр Джеральд Стайхенді өзінің негізгі поп-дирижері етіп тағайындады. 2017 жылы Коннер Грей Ковингтон көмекші дирижер қызметіне тағайындалды, содан кейін серіктес дирижер қызметіне көтерілді. Ковингтон 2021 жылы орнынан кеткеннен кейін, Бен Манис оркестрмен сәтті сынақтан өткеннен кейін 2022-23 маусымнан бастап келесі дирижердің көмекшісі болды. Дэвид Робертсон 2020 жылдың қазан айында оркестрді бірінші рет қонақ дирижер ретінде басқарды. Ол 2021 жылдың желтоқсан айында қосымша қонақ дирижерлікке қатысты. 2022 жылдың желтоқсан айында оркестр Робертсонды өзінің алғашқы шығармашылық серіктесі етіп тағайындады, ол 2023-2024 маусымында 3 жылдық келісімшартпен жұмыс істейді.