Қызылқұйрық торғай (Larvivora sibilans) – Сібірден Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін қоныстайтын кішкентай құс. Таксономиясы, аты мен генетикалық зерттеулер туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрі
Species of bird
Қызылқұйрық робин (Larvivora sibilans) – кішкентай сайрақ құс. Оның көбейетін ареалы Оңтүстік Сібір мен Охот теңізінен Оңтүстік Қытай мен Оңтүстік-Шығыс Азияға дейін созылады. Оның бірнеше басқа ағылшынша атаулары бар: жалған робин, қызыл құйрықты робин, Свинхоудың қызыл құйрықты робині, Свинхоудың робині, Свинхоудың жалған робині, Свинхоудың бұлбұл немесе сыбызғы бұлбұл.
The rufous tailed robin (Larvivora sibilans) is a small passerine bird. Its breeding range extends from southern Siberia and the Sea of Okhotsk to southern China and southeastern Asia. It has a number of alternative English names: pseudorobin, red tailed robin, Swinhoe's red tailed robin, Swinhoe's robin, Swinhoe's pseudorobin, Swinhoe's nightingale or whistling nightingale.
Таксономия
Бұрын қызылқұйрық торғай (Luscinia) туысына жатқызылған. 2010 жылы жарияланған кең ауқымды молекулалық филогенетикалық зерттеу Luscinia туысы монофилеттік емес екенін көрсетті. Сондықтан туыс бөлініп, қызылқұйрық торғай сияқты бірнеше түр қайта жаңартылған Larvivora туысына көшірілді. Қызылқұйрық торғай генетикалық жағынан қызылбас торғаймен (Larvivora ruficeps) ең жақын туыс. Бұл екі түр жапон торғайы (Larvivora akahige) және Рюкю торғайы (Larvivora komadori) бар кладқа бауырлас топты құрайды. Larvivora туысының атауы неолатын тіліндегі larva – күйе, vorus – жеу (аса ашкөздікпен жеу) және sibilans – "үскірік" деген латын сөздерінен шыққан.
The rufous tailed robin was previously placed in the genus Luscinia. A large molecular phylogenetic study published in 2010 found that Luscinia was not monophyletic. The genus was therefore split and several species including rufous tailed robin were moved to the reinstated genus Larvivora. The rufous tailed robin is genetically most closely related to the rufous headed robin (Larvivora ruficeps). These two species form a sister group to a clade containing the Japanese robin (Larvivora akahige) and the Ryukyu robin (Larvivora komadori). The genus name Larvivora comes from the Neo Latin larva meaning caterpillar and vorus meaning eating (vorace to devour), and sibilans is Latin for "whistling".
Морфология
Қаңқалы құйрықты қарақұйрық ұзындығы жағынан еуропалық қарақұйрықпен шамалас. Оның үсті сұрғылт қоңыр, асты – сұрдан аққа дейін, мойны мен кеудесінде біркелкі ақшыл дақтар бар, қалың нүктелі мойны мен кеудесінде дөңгелек ашық іздері кездеседі. Құйрығы мен қонышқа қарай қызғылт сары түсті. Бүйірлері сары қоңыр, көзінің айналасында ақшыл шеңбер және анық сары қоңыр ернек жолағы бар. Төменгі жақ сүйегінің ұшы сәл жоғары иілген. Мұраты қоңыр қара, аяқтары қызғылт сұр түсті. Еркек және ұрғашы құстар көбінесе бірдей көрінеді, бірақ ұрғашылары аздап ақшыл болуы мүмкін. Жастар ересектерге ұқсас, бірақ сары түспен боялған және үстіңгі қауырсындарының шеттері қараңғы. Бір қарағанда осы құсты америкалық Catharus туыстас құстармен, мысалы, veery және hermit thrush-пен шатастыруға болады. Еркек қаңқалы құйрықты қарақұйрық күндіз, сондай-ақ көктемде түнде де ән салады. Әні бірнеше ұқсас фразалардан тұрады, олар биік үндерден басталып, төмендеп кететін күшті каскадтық дірілдерге ұқсайды, жылқының ыңғуына еске түсіреді. Құс қорқып, айқайлағанда сыңғырлаған дауыс шығарады, ал ата-анасы балапандарын күтіп отырғанда "чөк-чөк" деп естіледі. Бұл құс қылқан жапырақты орманды және ылғалды жапырақты орманды, құлаған ағаштар мен тығыз бұталарды, әсіресе шырша мен қарағайларды, сондай-ақ күрке, қаратал, қайың, тополь және құс жидесі өсетін жерлерді мекендейді. Ол негізінен жазық далаларда кездеседі, бірақ кейде теңіз деңгейінен 1200 м (4000 фут) биіктікте де ұшырасады. Қыстау орнында оны орманды жерлерде, сиректеген ағаштар бар аймақтарда, бұталы алқаптарда, саябақтарда және бақшаларда кездестіруге болады.
The rufous tailed robin is much the same size as the European robin at length. It is plain greyish brown above and grey to white below, with circular pale markings on its heavily mottled throat and breast. It has a bright rufous rump and tail. The flanks are buff and there is whitish ring round the eye and a pronounced buffish cheek stripe. The tip of the lower mandible is slightly upturned. The beak is brownish black and the legs pinkish grey. The sexes generally look alike but the females may be marginally paler. Juveniles are similar to the adults but tinged with ochre and with dark edges to the upper plumage. At first glance this bird could be confused with the American Catharus thrushes such as veery and hermit thrush. The male rufous tailed robin sings by day, but also by night during the breeding season. The song consists of several similar phrases, being loud cascading trills starting at a high pitch and ending lower, rather like the neigh of a horse. Calls include whistles when the bird is alarmed and a jangling "chok chok" when the parents have young to care for. It is a bird of coniferous woodlands and damp broad leafed woodland with fallen trees and thick undergrowth, particularly spruce and fir with willow, alder, birch, poplar and bird cherry. It is mainly a lowland species but sometimes occurs at altitudes of up to 1,200 m (4,000 ft) above sea level. In its winter quarters it is found in forests, in areas with scattered trees, scrubland, parks and gardens.
Мінез-құлық
Бұл құс – көзге көрінбейтін, анықтау қиын құс, себебі ол жасырынатын бұтақтардың арасында тығылып, ұзақ уақыт бойы қозалмай тұрады. Ол көбінесе жерде тіршілік етеді және жәндіктермен қоректенеді, негізінен құмырсқалар, қоңыздар, кенелер және басқа да омыртқасыз жәндіктерді жейді. Ол құйрығын ерекше бір қозғалыспен жиі сілкіп тұрады. Көбейісі маусым және шілде айларында жүзеге асады. Ұясы тостаған тәрізді болып келеді және көбінесе ағаш қуысында немесе түпте орналасады, әдетте жерге жақын. Ол құрғақ жапырақтардан, шөптер мен мүктерден салынып, жұмсақ материалдармен төселген. Әдетте, бес немесе алты жұмыртқа болады, олардың қабығы ашық көк немесе көкшіл сұр түсті болып, қоңыр дақтармен белгіленген. Оңтүстікке қарайғы көші-қон балапандар жетілгеннен кейін, тамыз айының соңында Ресейде және бірнеше аптадан соң Кореяда басталады. Құстар қараша айында Гонконг маңына жетіп, Тайланд, Лаос және Вьетнамда қыстайды. Көктемде олар қайтадан солтүстікке бет алып, мамыр айында Кореяға, ал маусымның басында Ресейге жетеді.
This is an elusive bird and difficult to spot as it lurks among concealing branches, remaining stationary for considerable periods. It is terrestrial in its habits and insectivorous, mainly feeding on ants, beetles, spiders and other invertebrates. It often flicks its tail in a characteristic way. Breeding takes place in June or July. The nest is cup shaped and is often in a hole in a tree or on a stump and usually quite near the ground. It is made from dead leaves, grasses and moss and lined with finer materials. There are usually five or six eggs, either plain pale blue or blueish grey irregularly blotched with brown. Migration southwards starts soon after the nestlings are reared, in late August in Russia and a few weeks later in Korea. The birds arrive in the vicinity of Hong Kong in November and also overwinter in Thailand, Laos and Vietnam. In the spring they move northwards again, reaching Korea in May and Russia by early June.
Мәртебе
IUCN-нің пікірінше, қызылқұйрықты торғай ең аз уайым тудыратын түр саналады. Бұған себебі оның өте кең таралған ареалы бар, сол ареалда ол жиі кездеседі және популяциясы тұрақты болып көрінеді.
The rufous tailed robin is considered by the IUCN to be of least concern. This is because it has an extremely large range, appears to be quite common within that range and the population seems to be stable.