Кіріспе

Адам ауруы

Каннабиноидтардың салдарынан туындайтын ауру

Циклдік құсу синдромы (CVS) – себебі белгісіз созылмалы функционалдық жағдай. CVS бір күннен бірнеше аптаға дейін созылатын қайталама эпизодтармен сипатталады. Әрбір эпизод төрт кезеңге бөлінеді: эпизодтар аралық, продромалдық, құсу және қалпына келтіру. Эпизодтар аралық кезең (симптомы жоқ кезең) – ешқандай көзге көрінетін симптомдар байқалмайды, күнделікті қалыпты іс-әрекеттерді жасауға болады, және бұл кезең әдетте бір аптадан бір айға дейін созылады. Продромалдық кезең – бұл құсу алдындағы кезең, ол эпизодтың басталуын сезінумен сипатталады, әлі де ауыз арқылы қабылданатын дәрілерді ұстап тұру мүмкін. Құсу кезеңі – қарқынды және тұрақты лоқсығумен, қайталама құсумен сипатталады, ол әдетте бірнеше сағаттан бірнеше күнге дейін созылады. Қалпына келтіру кезеңі – әдетте құсу тоқтаған, лоқсығу азайған немесе толығымен жоқ болған және тәбет қайта оралған кезең. "Циклдік құсу синдромы (CVS) – балалардың 2%-ына әсер ететін нейроэндокриндік жүйенің сирек кездесетін бұзылысы." Бұл ауру мигреньмен және отбасыда мигрень болу тарихымен тығыз байланысты деп есептеледі.

Генетика

КВС-тың генетикалық патогенезі белгілі емес. Жақындағы зерттеулер көрсеткендей, көптеген зардап шеккен адамдардың отбасыларында мигрень, психикалық аурулар және асқазан-ішек трактының бұзылыстары сияқты байланысты жағдайлар кездеседі. Мұрагерлік аналық желі арқылы жүзеге асады деп саналады, бұл митохондриялық генетикалық мұрагерлік болуы мүмкін. Жасөспірімдерде митохондриялық және аналық мұрагерлік ересектерге қарағанда жоғарырақ болуы мүмкін. Митохондриялық ДНҚ (мтДНҚ) негіздік жұптардың өзгеруі және ДНҚ-ның қайта құрылуы осы белгілермен байланысты.

Диагностика

КВС-тың себебі анықталмаған және оның диагностикалық тесттері жоқ. Бірнеше басқа медициналық жағдайлар, мысалы каннабиноидтық гиперэмезис синдромы (КГС), осыған ұқсас белгілерді тудыруы мүмкін, сондықтан оларды жоққа шығару маңызды. Егер басқа барлық мүмкін себептер мұқият тексерілгеннен кейін, дәрігер Рим критерийлерін пайдаланып КВС диагнозын қоюы мүмкін.

Емдеу

Циклдік құсу синдромын емдеу аурудың белгілі бір кезеңіне байланысты. CVS симптомдары "ішек мигрені" деп белгілі аурудың симптомдарына ұқсас (немесе тіпті бірдей) болғандықтан, мигреньді алдын алуға арналған топирамат және амитриптилин сияқты дәрілер продромалық және құсу кезеңдерін емдеуде жақсы нәтижелер көрсетіп, эпизодтардың ұзақтығын, ауырлығын және жиілігін азайтуға көмектеседі. Эпизодты күту сезімімен сипатталатын продромальдық фазадағы емдеуге мигреньге қарсы суматриптан (мұрынға шашыратылатын немесе ішке қабылданатын), ішкі ауырсынды басатын қабынуға қарсы препараттар және қажет болған жағдайда құсуды тоқтатуға арналған дәрілер кіреді. Бұл шаралар эпизодтың алдын алуға немесе шабуылдың күшін азайтуға көмектеседі. Құсу кезеңіндегі науқастарға ең көп қолданылатын емдеу – тұз балансын сақтау үшін тиісті көлемдегі физиологиялық ерітіндіні тамырға салу. Жоғары дозадағы бензодиазепиндер, әдетте лоразепам, кейбір науқастарда шұғыл жәрдем бөлімінде жату мерзімін қысқартатыны дәлелденген. Ауруханаға келмес бұрын ұзақ уақыт құсып, организм сусызданып қалған науқастарға көбінесе күшті құсуға қарсы препараттар, мысалы, ондансетрон (Зофран), гранисетрон (Китрил) және дронабинол (Маринол) шабуылды болдырмауға, тоқтатуға немесе оның ауырлығын азайтуға көмектеседі. Көптеген науқастар эпизод кезінде ыстық суға ұзаққа шомылудан немесе душ қабылдаудан жай табады. Ішкі ауырсынды басу үшін жылыту төсенішін де қолдануға болады. Тамырға салынатын халоперидол тиімді ем болуы мүмкін.

Болжам

Фитцпатрик және басқалар (2007) 41 балаға КВС диагнозы қойылды. Сынаманың орташа жасы синдромның басталуында 6 жас, алғашқы диагноз қойылғанда 8 жас, ал бақылау кезінде 13 жас болды. Балалардың 39%-ының симптомдары диагноз қойылғаннан кейін дереу немесе бірнеше апта ішінде жойылды. Бақылау кезінде үл болу 61% сынамада тоқтатылды. Көптеген балалар, оның ішінде жақсарған топтағылар да, бас ауруы (42%) және іш ауруы (37%) сияқты соматикалық симптомдарды бастан кешіруді жалғастырды. Бұл ауруға шалдыққан балалардың көпшілігі жылына орташа есеппен 24 күн мектепке бармайды.

Эпидемиология

Симптомдардың пайда болуымен басталатын орташа жас 3–7 жас аралығында, ең жас жағдайлар 6 күндік, ал ең кейінгі жағдайлар 73 жастағы адамдарда тіркелген. Симптомдар пайда болғаннан бастап диагноз қоюдың әдеттегі кешігуі 3 жылды құрайды. Балалық шақтағы КВС-ке қатысты екі зерттеу мектеп жасындағы балалардың шамамен 2%-ында осы синдром болуы мүмкін екенін көрсетеді.

Тарих

Циклдік құсу синдромы алғаш рет Францияда швейцариялық дәрігер Анри Клермонд Ломбард сипаттады, ал 1882 жылы педиатр Сэмюэл Джи оны ағылшын тілінде тұңғыш рет жариялады. Чарльз Дарвиннің ересек жасындағы аурулары осы синдромнан туындаған болуы мүмкін деген пікір бар.