Кіріспе

15 ғасырдың телугу ақыны Сринатта (шамамен 1355–1360 – 1441) – 15 ғасырдың белгілі телугу ақыны, ол «Прабандха» шығармашылық стилін кеңінен таратуға ықпал етті.

Өмірбаян

Шринатха 1355/1360 жылы Кришна ауданы Гудур мандалының Калапатам ауылында Бардваджа готрасының телугу брахман отбасында, ИСО және ИСО ата-анасынан дүниеге келді. Оның әкесі ИСО болған, ол "Падма Пурананың" телугу тіліне аудармасын жазған деген аңыз бар. Шринатха телугу поэзиясында "акындардың патшасы" (ИСО) ретінде құрметке ие болды және көптеген патшалардың қолдауында болды. Шринатха Кондаведудағы Педакомати Вема Редди сарайында министр қызметін атқарды. Ол өзінің поэзиялық шеберлігі арқасында Девараканда билеушісі Лингманедудан алынып кеткен патшасының құнды пышағы – Нандиканта Потараджу Катариді қайтаруға қол жеткізді. Шринатха патшаларға арнап көптеген кітаптар жазып, сәнді өмір сүрді. Алайда, өмірінің соңында ол кедейлікке тап болған сияқты. Шринатха 1441 жылы Капилешвара Гаджапатиның жағалаулық Андхраны басып алғаннан кейін қайтыс болды. Ол телугу фильмдерінде көрсетілгендей, тағы бір белгілі телугу ақыны Потананың қайнағасы болған жоқ.

Шығармалары

Шринатха тарих және мифология тақырыбында «Пандиярдхьячарита», «Сиваратри Махатям», «Харавиласам», «Бимаканда», «Касикхандаму», «Шрунгара Найшадам», «Паланати Вирачаритра», «Дханьяжая Виджаям», «Маррутаратчаритра», «Шрунгарадипика» және «Кридабхирамам» шығармаларын жазды. Ол «Саливахана Гата Саптасатиді» пракриттен телугу тіліне аударды.

Стиль

Прабанданы қатаң метрикалық құрылыммен жазылған өлең түріндегі әңгіме деп сипаттауға болады. Шринатханың «Срунгара Найшадхаму» осы түрінің кең танымал мысалы. Ол сонымен қатар телугу тілінде «Чатулу» деп аталатын жүздеген импровизацияланған өлеңдердің авторы. Бұған қоса, Сринат өзінің кітаптарында қолданған «Сизә метрі» арқасында да танымал болды, оның көп бөлігі осы метрда жазылған көркем өлеңдерден тұрады.

Сыйлықтар мен атақтар

Ол "Кави Сарвабхума" ("Ақындардың императоры") деп кеңінен танылды. Махарадж Прудхадевараюлудың билігі тұсында Виджаянагара сарайында ол өте шебер әңгімелесу арқылы Гуда Димдимабхаттудың барабанын бұзған. Патша оған телугу әдебиетіндегі шеберлігі үшін алтынмен сыйлық берді.

Танымал мәдениетте

Бапу режиссерлік еткен Шринатха туралы тамыр тарихы фильмі 1993 жылы жарық көрді. Фильмнің басты рөлдерін көрнекті актер Н. Т. Рама Рао, сондай-ақ «Ната Сарвабхумуду» деп белгілі және Жаясуда сомдады. Шринатха – 1942 жылы Ваухини студиясы түсірген «Бхакта Потана» телугу фильмінің маңызды кейіпкері. Фильмде көрнекті актер В. Нагая Бамера Потана рөлін, ал Говринатха Састри Потананың жеңайы Шринатха рөлін ойнады.