Кіріспе

Үндістан музыканты және композиторы (1408–1503)

Таллапака Аннамачарья (22 мамыр 1408 – 4 сәуір 1503), сондай-ақ Аннамайя деп белгілі, музыкант, композитор және индуист қасиеттісі. Ол «самкиртана» деп аталатын әндер жазған ең алғашқы үнді музыканты. Оның құлшылыққа арналған самкиртаналары Вишнудың бір формасы – Венкатешвараны мадақтаған. Аннамайя Венкатешвараны мадақтап шамамен 32 000 самкиртана (әндер) жазған, олардың бүгінде шамамен 12 000-ы ғана қолжетімді. Ол Вишну құдайына арналған ең көп кіртана жазған композитор. Оның құрамындағы кіртана әндерінің музыкалық формасы, әлі де Карнатик музыкасы концерттерінде танымал, Карнатик музыкасының құрылысына зор әсер еткен. Оның шығармалары «Адхьятма» (рухани) және «Срингара» (романтикалық) деп жіктеледі. Аннамачарья қасиетті өмірімен, ең ұлы музыканттардың бірі ретінде есте қалады және Вишнуға адал құлшынғандықтары үшін ізбасарлар мен қасиетті әншілер тарапынан құрметтеледі. Ол өз дәуірінде «касапшылар» кастасына қатысты әлеуметтік ұятқа қарсы шыққан алғашқылардың бірі болды. Ол Вишнудың қылышы – Нандаканың аватары деп саналады. Ол «Андхра Пада кавита Питамаха» (Телугу ән жазуының атасы) деп кеңінен танылған. Ата-анасы Смарта дәстүріндегі Нандаварика Нийоги брахман қауымына жатса да, ол Вайшнавтыққа бейімделіп, Ахобила Моттының жияры бастаған Рамануджа Шри Вайшнава Сампрадаяның Вайшнавы болды. Оның әйелі Тиммакка «Субхадра Кальянам» шығармасын жазған және телугу әдебиетіндегі алғашқы әйел ақын саналады. Олардың ұлы Педда Тирумалачарья және немересі Таллапака Чинная да композиторлар мен ақындар болды. Таллапака композициялары Карнатик музыкасының құрылымына үстемдік еткен және оған зор әсер еткен деп есептеледі. Ол «Брахмам Оккате Парабрахмам Оккате» және «Е кулажудаинанеми еввадаинанеми» әндерінде Құдай мен адам арасындағы қарым-қатынастың олардың тері түсіне, кастасына және қаржылық жағдайына қарамастан бірдей екенін түсіндірді. Оның көрнекті әдеби мансабы оған телугу әдебиетінің ұлыларының қатарында орын берді.

Мұра

Ол өмірінде танымал болғанмен, шығармалары үш ғасырдан астам уақыт бойы ұмытылып кеткен. 1849 жылы еске алынған олар кейін мыс табақшаларға қашалған, ғасырлар бойы Тирумаладағы Венкатешвара ғибадатханасында, Хундиге қарама-қарсы, өте кішкентай бөлмеде жасырылған. 2005 жылы осы өлеңдердің 150-і ағылшын тілінде жарияланды. Тирумала Тирупати Девастханамс, сондай-ақ ТТД деп белгілі, оның шығармаларының бай мұрасын сақтауға тырысып келеді. 1950 жылы Андхра-Прадеш штаты үкіметі комиссия құрып, музыкант, қайтыс болған М. Баламураликришнаны төраға етіп тағайындады. Ол Аннамачарьяның 800-ден астам шығармасына әуен жазды. Ол екі онжылдық бойы Тирупатидегі Тирумала ғибадатханасының Астхана Гайякасы болды. Ол классикалық стильде, әсіресе Аннамачарья Санкиртаналарын орындаудағы ұлы суреткер ретінде құрметке ие. Ол сонымен қатар белгілі ақын, әнші және музыка зерттеушісі болды. 1979 жылы әнші См. М. С. Суббулакшмидің "Балажи Панчаратна Мала" альбомында Ванде Васудевам, Бхавамулона, Шриман Нараяна және тағы да Аннамачарьяның көптеген кейертаналары орын алды. Шобха Раджу 1976 жылы Аннамачарья шығармаларын зерттеу және тарату үшін жаңа бағыт ашу мақсатында Тирумала Тирупати Девастханам стипендиясын алған алғашқы иегері болды. Сондай-ақ, ол 1978 жылы Таллапака шығармаларын тарату үшін арнайы суретші ретінде таңдалды. Оның "Vēnkatēśvara Gīta Mālika" атты алғашқы аудиоальбомы телугу тілінде сөйлейтін қауымдастықта әлемдік деңгейде танымал. Ол 1983 жылы Үндістандағы Хайдарабад қаласында орналасқан Annamacharya Bhavana Vahini (ABV) ұйымын құрды. 2010 жылы Аннамая шығармаларын насихаттағаны үшін Үндістан үкіметі оған "Падмашри" орденін табыс етті. Карнатик музыкасының шебері, Тирумала Тирупати Девастханамның астаналық біліміне ие Гаримелла Балакришна Прасад Аннамачарья жазған алты жүзден астам әнге әуен жазды, ТТД үшін аудиожазбалар жасады, музыкалық нотациялары бар кітаптар жариялады және әндерді орындауды үйрету үшін сабақтар өткізді. 1994 жылы әнші Гантсала Венкатешвара Раоның келіні, танымал Бхаратантайм артисі Парвати Рави Гантсала алғаш рет "Аннамая" атты би қойылымын жасады. Сирек кездесетін және танымал әндер сюжеттік желіге тоғыстырылып, көрнекті музыканттардың музыкасымен үйлестірілді. Бұл қойылымды Үндістанның бұрынғы президенті Р. Венкатраман және Бхарат Ратна иегері әнші М. С. Суббулаксми ашты, содан кейін сол жылы Тирумала Брахмоцвамында көрсетілді. 2009 жылы қойылымның DVD-сі шықты, онда әулие өзі сапарлаған бірнеше орындар көрсетілді. 1997 жылы К. Рагавендра Раоның "Аннамая" атты телугу фильмі түсірілді. Онда Нагарджуна Аннамачарья рөлінде, Суман Венкатешвара рөлінде және Бхануприя Падмавати рөлінде ойнады. 2017 жылы Аннамаяның "Брахмам Окате" атты шығармасы YouTube-та кең танылды. 2019 жылдың басында осы бейнеролик (Кулдип М. Пай түсірген) 11 миллионнан астам қаралым жинады және бала әншілер Соурьягаятри мен Рахул Веллалды классикалық кейертананы мінсіз орындағаны үшін танымал етті. Кәсіби әншілер П. Унникришнан мен Среранжини Кодампалли YouTube-та осы шығарманы орындады.