Кіріспе

Шіркеудегі бүктелмелі орындықтың астыңғы жағындағы ағаш сөресі – шіркеу әшекейі, сондай-ақ, тәубе ету үшін қолданылатын "мейірімділік орындығы" деп аталатын шіркеу жиһазының бір бөлігі. Миссиркорд (кейде Киелі кітаптағы нысан сияқты, "мейірімділік орындығы" деп те аталады) – шіркеудегі бүктелмелі орындықтың астында жасалған кішкентай ағаш құрылым. Орындық бүктелген кезде, ол ұзақ дұға кезінде жартылай тік тұруға мүмкіндік беретін тіреу ретінде қызмет етеді.

Шығу тегі

Ерте ортағасырлық шіркеудегі күнделікті діни қызметтерде (яғни, таңғы дұға, Лаудс, Прайм, Терц, Секст, Нон, Веспер және Комплин) дұғалар тік тұрып, қолдарын көтеріп оқылған. Қарлы-қарттар немесе дені ауырғандар таяққа сүйенген, ал кейіннен misericordia (сөзбе-сөз "жүректің мейірімі") деп аталатын арнайы тіреу пайдаланылған. Осы тұру қажеттілігіне байланысты, орындықтарды көтеріп қоюға болатын етіп жасаған. Бірақ, орындықтың астыңғы жағында кейде кішкентай сөре – misericord орналасқан, ол адамға сүйеніп, ыңғайсыздықты азайтуға көмектескен. Сияқты басқа ортағасырлық шіркеу ағаштары да шеберлікпен өрнектелген, көбінесе орындықтардың астында, әсіресе алтарудың маңындағы хордың орындықтарында жасырылған, бірақ олар әртүрлі бейнелермен толы болған.

Тарих

Миссирдор туралы ең алғашқы айғақ XI ғасырда кездеседі. Англия шіркеулерінде сақталған миссирдорлар 13 ғасырдың басынан бастап 21 ғасырға дейін жасалған, бірақ 17 ғасырдың басынан кейін олар тарихи маңызы шамалы немесе мүлдем жоқ, қазіргі заманғы көшірмелер деп есептеледі. 1969 жылғы "Remnant" каталогы осы мерзімнен кейінгі барлық нәрсені "заманауи" деп қарастырады және тіпті сипаттама беруге де келмейді, бірақ Виктория дәуірінен және тіпті қазіргі заманға дейінгі көптеген әдемі өрнектер бар. Миссирдорлардың ең алғашқы жиынтығы Эксетер соборының хорлық орындықтарында табылады және ол 13 ғасырдың ортасына жатады. Ағылшын миссирдорларының көп бөлігі 14 және 15 ғасырларда жасалған және қызығы, көбінесе христиан иконографиясы мен эстетикасына мүлдем қайшы келетін әлемдік немесе жазықшылдық бейнелер мен көріністерді бейнелейді. Миссирдорлары бар көптеген орындықтар бұрын монастырь немесе колледж шіркеулерінің бөлігі болған, бірақ Реформация кезінде олардың көпшілігі жойылды немесе таратылып, приход шіркеулері арасында бөлістірілді. Сақталғандары 17 ғасырдың иконашылдары мен Виктория дәуірінің реформаторлары салдарынан одан да азайды. Честердегі бір жиынтықты Дин Хаусон жөнсіз деп санап жойды, бірақ бастапқы ортағасырлық 43 көрініс сақталған. Ағаш кескіштері 14 ғасырдың соңында Линкольннен келді және үш жылдан кейін хорды аяқтағаннан кейін Вестминстер залына көшіп кетті. Орындықтарды кесуге шәкірттерге рұқсат берілген, ал шеберлер одан да әсерлі жұмыстар жасаған деседі.

Шығыс православиелік қолдануы

Бұл қайырымдылық таспалары бүгінге дейін шығыс православиелік монахтар пайдаланатын катосматаларда кездеседі. Олар батыс үлгілерінен әлдеқайда қарапайым, көбінесе әшекейі жоқ немесе аздаған дөңгелек ағаш жолақтарынан тұрады. Грек православие шіркеуінде олардың қолданылуы кең таралған, бірақ орыс православие монастырьларында жеке хор орындары болмайды, оның орнына бауырластар отыру үшін қарапайым жатақтар болады. Православ христиандары ұзақ діни қызметтер кезінде отырудың немесе тізе бүгудің орнына тұрып тұрады, бірақ қарттар мен денсаулығы нашар адамдарға отыруға мүмкіндік беріледі. Грек монахтары қызмет кезінде орындықтарына сүйеніп тұрады, ал орыс монахтары көбінесе тік тұрады.

Миссеркорд (бөлме)

Сөздің ерекше (бірақ байланысты) қолданылуы ортағасырлық бенедиктиндік монастырдағы бөлмені білдіреді, онда қауымның бір бөлігі белгілі бір күні тамақтанатын. Әйгілі Бенедикт ережесі монахтарға асханада рұқсат етілген тағамдарға қатысты қатаң талаптар қойды: мысалы, аурулар болмаса, төрт аяқты жануарлардың етін толығымен жеуге тыйым салынды. Кейінгі орта ғасырлық монастырь кестесі бойынша, монахтардың жартысы асханаға, ал қалғаны мейірімділік бөлмесіне (misericord) жіберілетін, онда Әйгілі Бенедикт ережесі күшін жойғандықтан, олар ет жеуге мүмкіндік алатын. Вестминстер аббаттығында misericord бөлмесі 1230 және 1270 жылдар аралығында салынған.

Мәдени әсері

Миссирдорлардың "жасырын" орналасуы және "халықтық" иконографиясы оларды көтерілісшіл өнер түрі ретінде қарастыруға мүмкіндік берді, соның салдарынан олар заманауи өнер мен әдебиетте мотивтер ретінде қайта пайда болды.