Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тас камералар немесе жер астындағы күмбездер, "крипт" деп аталатын тас камералар.
Stone chamber or vault beneath the floor of a burial vault
the stone chambers called "crypts"
Крипт (грекше κρύπτη (krypte) сөзінен – "жасырын орын") – шіркеудің немесе басқа ғимараттың еденінің астындағы тас камера. Онда әдетте табыттар, саркофагтар немесе діни құндылықтар сақталады. Алғашқыда крипттер шіркеудің негізгі апсидасының астында, мысалы, Сен-Жермен мен Оксер аббаттығында орналасқан, бірақ кейіннен ғибадатхананың, нефтердің және трансепттердің астында да кездеседі. Кейде криптты жер деңгейінде орналастыру үшін шіркеулерді биіктеп салады, мысалы, Германияның Хилдесхайм қаласындағы Санкт-Михаэль шіркеуінде.
A crypt (from Greek κρύπτη (krypte) crypta "vault") is a stone chamber beneath the floor of a church or other building. It typically contains coffins, sarcophagi, or religious relics. Originally, crypts were typically found below the main apse of a church, such as at the Abbey of Saint Germain en Auxerre, but were later located beneath chancel, naves and transepts as well. Occasionally churches were raised high to accommodate a crypt at the ground level, such as St Michael's Church in Hildesheim, Germany.
Этимология
"Крипта" сөзі латын тіліндегі "күмбез" сөзінің баламалы түрі ретінде пайда болды, ол кеш латын тіліне ауысқанда шіркеулердің ішіндегі жер астындағы ритуалдық бөлмелерді білдіретін болды. Ол сонымен қатар маңызды және/немесе қасиетті заттарды сақтауға арналған сақтау орны ретінде де қолданылды. Дегенмен, "крипта" сөзі "жасырын" деген мағына беретін "крипто" сөзінің әйел түрі болып табылады. Екеуінің де ең ерте таралған түбі ежелгі грек тіліндегі κρύπτω сөзі, "жасыру, тығыздау" етістігінің бірінші жақ, жекеше түрі.
The word "crypt" developed as an alternative form of the Latin "vault" as it was carried over into Late Latin, and came to refer to the ritual rooms found underneath church buildings. It also served as a vault for storing important and/or sacred items. The word "crypta", however, is also the female form of crypto "hidden". The earliest known origin of both is in the Ancient Greek κρύπτω, the first person singular indicative of the verb "to conceal, to hide".
Даму
Алғаш рет ерте христиан дәуірінде белгілі болған, әсіресе Солтүстік Африкадағы Алжирдегі Хлеф және Джемилада, сондай-ақ Константинопольдегі Әулие Иоанн студиясындағы Византияда – митрайлардың үстіне христиан шіркеулері салынған. Митрайлар көбінесе крипта ретінде пайдалануға бейімделген. Римдегі Ескі Санкт-Петер базиликасындағы әйгілі крипта шамамен 600 жылы паломниктерге Рим үлгісінде, яғни бас алтарьдың тікелей астында орналасқан Әулие Петрдің қабірін көрсету мақсатымен салынды. Қабірге киелі орынның астындағы жер асты жолы арқылы кіруге болады, онда зыяратшылар бір сатыдан төмен түсіп, қабірдің жанынан өтіп, алтарьдағы дін қызметкерлерінің қызметіне кедерес келтірмей шыға алатын. Паленсия соборындағы (Испания) визигот криптасы (Сан-Антолин криптасы) Вамба билік еткен кезде Памирлік мученигі – визигот галл ақсұлуы Әулие Антониннің қалдықтарын сақтау үшін салынды. Вамба оны 672 немесе 673 жылы Нарбоннан Визигот Испаниясына әкелді. Бұл Паленсия визигот соборының жалғыз қалдығы. Крипталар франк шіркеулерінің құрылысына 8 ғасырдың ортасында, оның римдік стильде болуының бір бөлігі ретінде енгізілді. Олардың танымалдылығы кейін Шарль Ұлы тұсында Батыс Еуропаға кеңінен тарады. Бұл кезеңдегі мысалдар ерте ортағасырлық Батыста, мысалы Бургундиядағы Дижон және Турнус қалаларында жиі кездеседі. 10 ғасырдан кейін крипталарға қойылған ерте ортағасырлық талаптар жойылды, себебі шіркеу қызметкерлері қабірлерді шіркеудің негізгі деңгейінде сақтауға рұқсат берді. Готика дәуірінде крипталар сирек салынды, бірақ шіркеулердің астындағы жерлеу камералары салынып, олар крипта деп аталды.
First known in the early Christian period, in particular North Africa at Chlef and Djemila in Algeria, and Byzantium at Saint John Studio in Constantinople where Christian churches have been built over mithraea, the mithraeum has often been adapted to serve as a crypt. The famous crypt at Old St. Peter's Basilica, Rome, developed about the year 600, as a means of affording pilgrims a view of Saint Peter's tomb, which lay according to the Roman fashion, directly below the high altar. The tomb was made accessible through an underground passageway beneath the sanctuary from where pilgrims could enter at one stair, pass by the tomb and exit without interrupting the clerical community's service at the altar directly above. The Visigothic crypt (the Crypt of San Antolín) in Palencia Cathedral (Spain), was built during the reign of Wamba to preserve the remains of the martyr Saint Antoninus of Pamiers, a Visigothic Gallic nobleman brought from Narbonne to Visigothic Hispania in 672 or 673 by Wamba himself. These are the only remains of the Visigothic cathedral of Palencia. Crypts were introduced into Frankish church building in the mid 8th century, as a feature of its Romanization. Their popularity then spread more widely in western Europe under Charlemagne. Examples from this period are most common in the early medieval West, for example in Burgundy at Dijon and Tournus. After the 10th century, the early medieval requirements of a crypt faded, as church officials permitted relics to be held in the main level of the church. By the Gothic period crypts were rarely built, however burial vaults continued to be constructed beneath churches and referred to as crypts.
Жерлеу қоршаулары
Қазіргі заманғы түсінік бойынша, крипта – көбінесе қайтыс болғандарды сақтауға арналған тас қабырғалы жерлеу орны. Мәйітті криптаға қоюды қабырғаға кіргізу деп атауға болады, және бұл кремация сияқты соңғы демалыс әдісінің бір түрі. Крипттар көбінесе зираттарда және шіркеулер мен соборлар сияқты қоғамдық діни ғимараттардың астында кездеседі, бірақ кейде жеке меншіктердегі мавзолейлердің немесе шағын ғибадатханалардың астында да табылуы мүмкін. Әулетті және беделді отбасылар көбінесе "отбасылық криптасы" немесе "жерлеу орнына" ие болады, онда отбасының барлық мүшелері жерленеді. Мысалы, көптеген патшалық отбасыларда бұрынғы монархтардың денелері сақталған үлкен крипттар бар. Кейбір аймақтарда жер үстіндегі крипта көбінесе мавзолей деп аталады, ол кез келген адамдарды жерлеу үшін арналған әсем ғимаратты білдіреді. 19 ғасырда орташа және ірі отбасылық меншіктерде крипттер салу кең таралған, әдетте олар жердің шетінде орналасқан немесе көбінесе жертөлеге енгізілген. Меншік иесі ауысқаннан кейін мұндай жерлер көбінесе жабылып, үйдің құжаттарында осы аумақты қайта құруға рұқсат берілмейді.
In more modern terms, a crypt is most often a stone chambered burial vault used to store the deceased. Placing a corpse into a crypt can be called immurement, and is a method of final disposition, as an alternative to, for example, cremation. Crypts are usually found in cemeteries and under public religious buildings, such as churches or cathedrals, but are also occasionally found beneath mausolea or chapels on personal estates. Wealthy or prestigious families will often have a 'family crypt' or 'vault,' in which all members of the family are interred. Many royal families, for example, have vast crypts containing the bodies of dozens of former royalty. In some localities, an above ground crypt is more commonly called a mausoleum, which also refers to any elaborate building intended as a burial place, for any number of people. There was a trend in the 19th century of building crypts on medium to large size family estates, usually subtly placed on the edge of the grounds or more commonly incorporated into the cellar. After a change of owner, these are often blocked up and the house deeds will not allow this area to be re developed .