Кіріспе
Ромул мен Ремустың мифтік анасы, Вестадағы кратер. Рея (немесе Реа) Сильвия, сондай-ақ Илия деп те аталады (басқа да есімдері бар), Рим қаласын құрған егіздер Ромул мен Ремустың мифтік анасы болды. Бұл оқиға римдік өнерде көптеген рет бейнеленген. Оның тарихы Ливийдің "Ab Urbe Condita Libri" және Кассиус Дионың "Рим тарихының" бірінші кітабында келтірілген. Рея Сильвия туралы аңыз, оның Веста қызы болған кезде Марспен күштеп қосылғаны және осыдан егіздер дүниеге келгені туралы, сондай-ақ Овидийдің еңбектерінде айтылады.
the crater on Vesta
Rhea (or Rea) Silvia , also known as Ilia, (as well as other names) was the mythical mother of the twins Romulus and Remus, who founded the city of Rome. This event was portrayed numerous times in Roman art Her story is told in the first book of Ab Urbe Condita Libri of Livy and in Cassius Dio's Roman History. The Legend of Rhea Silvia recounts how she was raped by Mars while she was a Vestal Virgin, resulting in the twins, and the works of Ovid.
Аңыз
Ливийдің баяндамасына сәйкес, ол Альба-Лонга патшасы Нумитордың қызы және Энейдің ұрпағы болған. Нумитордың кіші інісі Амулий таққа отырып, Нумитордың ұлын өлтіріп, Рея Сильвияны Веста құдайының жәбіреті, Весталық қыз болуға мәжбүр еткен. Весталық қыздар бойдақ болуға ант бергендіктен, бұл Нумитор әулетінің мұрагерсіз қалуын қамтамасыз ететін еді. Алайда Рея, Марс құдайынан Ромул мен Ремус егіздерін жүкті болған. Плутархтың сөзінше, ол өз балаларын Марсқа қасиетті жануарлар – жартарғаш пен қасқырдың күтіп бағып жатқанын көргендіктен, осыған сенген. Баяндамада Рея Сильвия Марсқа арналған киелі тоғайға ғибадатханада қолдану үшін су алуға барғанда, Марсқа кездесіп, ол оны зорлауға тырысқан. Ол қашу үшін үңгірге кірген, бірақ қашып құтыла алмаған. Содан кейін Марс оның балалары ұлы болады деп уәде берген. Оның балаларының әкелігі туралы бұл мәлімдемелерді кейіннен римдік тарихшы Ливий күмәндандырған. Веста, Рея Сильвияның балаларының туғанына наразылығын білдіру үшін, ғибадатханасындағы қасиетті отты сөндіріп, құрбандық тасын сілкіп, өз бейнесінің көзін жапқан. Эннийдің айтуынша, Венера құдайы Рея Сильвияның қиын жағдайына көбірек қайырлы көңілмен қараған. Амулий туылған егіздер туралы білгенде Рея Сильвияны тұтқындап, бір қызметшіге оларды өлтіруді бұйырған. Бірақ қызметші оларға аянып, оларды Тибр өзеніне тастап жіберген, өзен тасыған кезде, нәрестелерді жағадағы ойысқа қалдырған. Сол жерде, жақында балаларынан айырылған қасқыр анасы (лупа) оларды емізіп баққан. Рея Сильвия Амулийдің қызы Антоның араласуы арқасында өлімнен құтылған. Овидийдің сөзінше, Рея Сильвия ақырында өзін Тибрге тастап өлген. Ромул мен Ремус Амулийді жеңіп, Нумиторды б.з.д. 752 жылы патшалыққа қайта орнатқан. Олар содан кейін Римді құруға кіріскен.
Рим өнерінде
Ливийдің осы аңызды эухемеристік және реалистік тұрғыда бұрмалауына қарамастан, Марстың оны сүйіндиргені туралы әңгіме кеңінен қабылдана бергені анық. Бұл Рим өнерінде Марстың Рея Сильвияны кездестіруі тақырыбының қайталануынан көрінеді: Ватикан мұражайларындағы Касали алтарындағы басрельефте, Британ мұражайындағы Портленд вазасындағы өрнекті әйнекте немесе Палаццо Маттейдегі саркофагта. Марстың Рея Сильвияны табуы – Рим өнеріндегі танымал "табыс сахнасының" ("көру сахнасының") прототипі болып табылады; грек мысалдары Дионис пен Ариадне немесе Селена мен Эндимионнан келтіріледі. Портленд вазасында Марстың Рея Сильвияны "жасауы", яғни оған кездейсоқ соқтығуын бейнелейтін көрініс бар. Рим Ұлттық мұражайында Ромул мен Ремустың тұжырымдалуы кезінде ұйықтаған Рея Сильвияның бейнеленген рельефі бар.
Рим әдебиетінде
Овидийдің "Фасти" нұсқасында Анио өзені оған аянып, өзінің мемлекетін билеуге шақырады. Вергилийдің "Энеидасында" Анхиз Рея Сильвияның Марстан Ромул мен Ремусты туатыны туралы болжам жасайды. Рея Сильвияның Ромул тудыруы римдік "Венераның күзеті" еңбегінде еске алынады.
Академиялық талдаулар
Розанна Лауриоланың мақаласында Рия Сильвия Рим мифтерінде зорлау құрбандары өздерінің жеке тұлғалары ретінде емес, аналары және өзгерістердің қозғаушы күші ретінде бағаланатынының мысалы ретінде көрсетіледі. Ревика Гершт пен Соня Муринктің зерттемесінде Рея Сильвияның Марспен болған жүктілігінің бейнесі жеті түрліге бөлінеді. Рик Риорданның "Афинаның белгісі" романында Аннабет Чейз Рея Сильвиямен және Тибр өзенінің құдайымен Одри Хепберн мен Грегори Пектің "Римдік демалыс" фильміндегі кейіпкерлерінің бейнесінде кездеседі. Рия Сильвия – Дебра Мей МакЛеодтың "RHEA SILVIA" тарихи ойын-романның басты кейіпкері.