Кіріспе

Мидың қарыншалық жүйесінің астарлағы

Эпендима – мидың қарыншалық жүйесінің және жұлынның орталық каналының жұқа нейроэпителиялық (бір қатарлы цилиндрлі қылшықты эпителий) астарлағы. Эпендима – орталық нерв жүйесіндегі (ОНЖ) нейроглияның төрт түрінің бірі. Ол цереброспинальдық сұйықтықтың (ЦСС) өндірілуіне қатысады және нейрорегенерация үшін резервуар қызметін атқарады.

Құрылымы

Эпендима эпендималық жасушалардан тұрады, олар эпендимоциттер деп аталады, бұл глиальды жасушалардың бір түрі. Бұл жасушалар мидың қарыншаларын және жұлынның орталық каналын астарлап, олар ми-жұлын сұйықтығымен толтырылады. Бұл - кейбір шырышты қабық эпителий жасушаларына ұқсас, қарапайым цилиндр тәрізді жүйке тінінің жасушалары. Алғашқы моноцилиялы эпендималық жасушалар ми-жұлын сұйықтығын айналымға келтіру үшін мультицилиялы эпендималық жасушаларға дифференциацияланады. Бұл жасушалардың базальды мембраналары астроциттерге жалғанатын шоғыр тәрізді өскіндермен сипатталады. Апикальды жағы кірпікшелермен және микровиллилермен қапталған.

Ми-мұралық сұйықтық

ОЖҚ толтырылған қарыншалар мен омыртқалық каналдың ішкі бетін астарлаған эпендимальді жасушалар ОЖҚ өндірісі мен реттелуінде маңызды рөл атқарады. Олардың апикальді беттері кірпікшелер қабатымен жабылған, бұл кірпікшелер ОЖҚ-ны ОЖЖ айналысына келтіреді. Эпителий жасушалары арасындағы модификацияланған тығыз байланыстар сұйықтықтың шығарылуын бақылайды. Бұл шығарылым ми мен омыртқа миының жүйке тіндері мен ОЖҚ арасында еркін алмасуға мүмкіндік береді. Сондықтан, ОЖҚ-ның үлгісін алу, мысалы, омыртқа пункциясы арқылы, бүкіл ОЖЖ туралы ақпарат береді.

Нейрогенерация

Йонас Фрисен және Стокгольмдегі Каролинска институтындағы оның әріптестері эпендимальды жасушалардың алдыңғы мида резервуарлық жасушалар ретінде қызмет ететінін көрсетті, олар инсульттан кейін және омыртқа миында тірі организмде (in vivo) және жасанды ортада (in vitro) дің жасушалары ретінде белсендірілуі мүмкін. Алайда, бұл жасушалар өздігінен жаңаруға қабілетсіз болды және жаңа нейрондарды жасағаннан кейін сарқылып қалды, осылайша дің жасушаларға қойылатын талапты толыққанды қанағаттандыра алмады. Бір зерттеуде бүйірлік қарыншаның қабырғасындағы эпендимальды жасушалар есту қабілетін қалпына келтіру үшін құлаққа трансплантацияланатын жасушалардың көзі болуы мүмкін екені анықталды.

Клиникалық маңызы

Эпендиома - эпендимальді жасушалардан пайда болатын ісік, көбінесе төртінші қарыншада табылады.