Боливияның 13-ші президенті Хосе Мария Линарес Лизарасу

Кіріспе

Боливияның 13-ші президенті

Боливия провинциясы

Хосе Мария Линарес Лизарасу (10 шілде 1808 – 23 қазан 1861) – боливиялық заңгер және саясаткер, 1857 жылдан 1861 жылға дейін Боливияның 13-ші президенті болған. Саяси мансабын жас кезінде бастаған ол еркін сауданы, либерализмді, күміс кендерін игеруді және осы мақсатты жеңілдету үшін сынапқа монополия орнатуды ынталы түрде қолдады. Линарес Жозе Мигель де Веласконың үшінші кабинетінде ішкі істер мен сыртқы қатынастар министрі қызметін атқарды, бірақ «Қайта орналастыру» қозғалысымен келіспеушіліктерге байланысты Испанияға жер аударылуға мәжбүр болды. 1848 жылы ол елге оралып, Конгресс төрағасы болды. Ол президент Веласконы Мануэль Исидоро Бельзуға қарсы қорғады, ал Веласко құлағаннан кейін Аргентинаға қашып, Бельзуға қарсы түрлі қастандықтарға шабыттандырды. 1857 жылы ол президент Хорхе Кордованы, Бельзудің күйеу баласын, құлатып, президенттікке ие болды. Боливияның алғашқы азаматтық президенті Линарес 1858 жылы өзін диктатор деп жариялады және реформалар бағдарламасы арқылы дін қызметкерлері мен әскерилердің билігіне қарсы тұрды. Ол бірнеше көтеріліс әрекеттерін басып тастады, ал 1861 жылы оны өз қолдаушылары биліктен қуғызып, оны елден қууға үкім шығарған үштік билік алмастырды. Бұрынғы президент Чилиге қашып кетті, ол жер аударылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.

Отбасы және білім

Хосе Мария Линарес Потоси департаментінде, отбасының поместьесінде дүниеге келді. Каса-Реал графтары мен Наваррадағы Родригоның иелері болып саналатын ақсүйек және бай отбасынан шыққан Линарес испан аристократиясымен туыс болды. Ол Сукре қаласындағы Корольдік және Папалық Сан-Франциско Ксавье университетінде білім алды. Сенімсіз дереккөз: күні=2024 жылдың наурызы.

Саяси шомылдыру

Линарес 1825 жылғы 13 шілде түнінде Потоси қаласында Антонио Хосе де Сукре мен Франсиско О'Коннорды қолдау мақсатында революциялық қозғалыс басталғанда он жеті жаста еді. Олар Боливия Тәуелсіздік соғысының Жоғарғы Перу науқаны аясында қалаға жақындап келе жатқан. Линарес үйін тастап, Патриоттар тарапына қосылды, олар ақырында Жоғарғы Перудағы испан роялистерін жеңіп шықты. Бұл Линарес үшін алғашқы саяси қатысуы болды; революциядан кейін ол либералды қозғалыстарды, үкіметтерді және идеологияларды қолдауын жалғастырды. Сенімсіз дереккөз: күні=2024 жылдың наурызы.

Сыртқы келбеті

Карлос Уокер Мартинес Линарестің сыртқы келбеті туралы былай сипаттайды: оның бойы зор, ал дене бітімі жұқалау келген. Оның сүйкімді және анық мұрны ерекше сымбаттылық сыр берді, ал кең және тегіс маңдайы Уокердің ойынша, оның ойларын жасыру қажеттілігі болмағанын көрсетеді. Оның әрдайым күлімдеп тұратын ашық аузы адамдарды қызықтыратын әсер қалдырады. Оның терісі андалусиялық тегіне байланысты сәл қоңыр, ал көздері терең қара түсті болған. Сондай-ақ, Уокер Линарестің сөйлеген кезде көздерін кең ашатынын, көрермендерді баурап алатын керемет жарқырауды көрсететінін айтады. Сенімсіз дереккөз: күні=2024 жылдың наурызы.

Саяси мансап

Генерал Андрес де Санта Круздың үкіметтік өкілеттігінің соңғы жылдарында Боливияда Перу-Боливия Конфедерациясын қолдамаған және оның Қорғаушысына қарсы ашық түрде қастандық жасаған қуатты Ұлттық партия пайда болды. Оған қарсы төңкеріс Санта-Круз үшін тиімсіз сәтте басталды, нәтижесінде ол Боливиядағы билігінен айырылды. Сонымен қатар, Перуда генерал Мануэль Булнес басқарған чилилік әскерлер Санта-Крузды елден қуды. Жозе Мигель де Веласко мен Жозе Балливиан жасаған мәлімдемелер 9 ақпан мен 15 ақпан күндері жасалды, ал 1839 жылғы 20 қаңтарда Юнгай шайқасы болды. Санта-Круз бен оның Конфедерациясы құлағаннан кейін генерал Веласко билікке келді. Оның төңірегінде елдің ең белгілі тұлғалары жиналды, олардың ішінде Линарес та болды. Осылайша, бұрынғы жиналыстардан мүлдем өзгеше, тәуелсіз конгресс құрылды. Бұл ассамблея Санта-Круз саясатына қарама-қарсы келіп, елдің үкіметтік құрылымын толығымен жаңартты. Линарес пен оның осы конституцияны жасауға қосқан үлесі жоғары бағаланды. Оның танымалдылығы осының нәтижесінде айтарлықтай өсті, ал Потоси департаментінің префекті қызметін атқарғаннан кейін ол Ішкі істер мен Сыртқы қатынастар министрі лауазымына шақырылды: "Бұл шараны қабылдауда, - деді Веласко 1839 жылғы 16 қарашадағы хабарламасында, - сізге тағайындалуыңызды хабарлай отырып, мен сіздің танымал қабілетіңізді және терең патриотизміңізді ғана емес, сонымен қатар Боливияны жаңару ісіне сіздің көрсеткен ерекше және маңызды еңбегіңізді де ескердім".

Ішкі істер және сыртқы істер министрі

Елдің хаоста екенін көріп, Линарес генерал Балливианның төңкеріс әрекеттерін және құлаған Протектордың бұрынғы одақтастарын басып тартуға мәжбүр болды, олар халық пікірін өздеріне бұруға әр мүмкіндікті пайдаланды. Перуде тағы бір дағдарыс туды, онда президент Агустин Гамара Боливияны жаулап алуды жоспарлады. Ішкі істер және сыртқы қатынастар министрі ретінде Линарес Перудің 1829 жылы қол қойған, қорлаушы шарттарын ратификациялаудан бас тартып, соғысқа дайындалды. Гамара жауап ретінде Десагуадеро арқылы үлкен әскермен өтіп, Ла-Пас және Оруро департаменттерін әскери түрде басып алды. Веласко мен Линарес, конгресс қолдауымен, басып кірген әскерге қарсы қарсылықты ұйымдастыру үшін бар күштерін жұмсады. Бірақ оңтүстікте Санта-Крус жақтасы генерал Себастьян Агреда бастаған төңкеріс қозғалысы көтерілді. Балливиан жасырынғанмен жеңілмеген, сол басып алынған департаменттерде қару көтерді; азаматтық келіспеушілік тез тарады, ал ішкі қақтығыстар сыртқы шабуылдарға жауап беруге кедергі келтірді. Осылайша Веласко мен оның үкіметі құлап, 10 маусымда Линарес отставкаға кетуге мәжбүр болды. Бірақ халық пікірі Линарестің есімін осы алабұдында құрметпен атады. Веласко Аргентина шекарасында, өзіне жинаған құрметті күштерімен, революционерлер президент деп жариялаған Балливианмен кездесуге дайындалып тұрды. Сол кезде Веласко ортақ жау, генерал Гамарраның, шешуші шайқас алдында Боливия армиясымен бетпе-бет келгені туралы хабар алды. Линарестің қолдауымен Веласко өз армиясын Балливианға тапсыруға шешім қабылдады, бұл шешімді болды және 18 қарашада Ингави даласында Боливияның жеңісімен аяқталды.

Еуропадағы жер аударылу

Осы уақытта Линарес Еуропаға сапар шекті. Ол жерде, жер аударылудағы уақытын Наварра соттарында шешілуді күтіп тұрған отбасылық мәселелермен және өзіне толыққанды берілген, терең зерттеулермен бөлісті. Оның бай ата-анасының мұрасы жергілікті үкіметтің қолына өту қаупінде болды. Бұрынғы жылдары ұзақ сот таластары болған еді, енді оларды аяқтауға мүмкіндік туды. Ол өтемақыны алып, мүлкін қайтарып алды. Америкадағы достарына жазған хаттары оның қандай зерттеулерге ден қойғанын көрсетеді. Оның назарында әлеуметтік ғылымдар тұрды. Линарес алдағы төңкерісті болжай білгенін және оны зерттегенін, "Еуропалық қоғамның терең жараларын ашу үшін сенімді скальпельді" қолданғанын жазды. Кейінгі оқиғалар оның болжамдарын растады, 1848 жылғы төңкерістер басталғанда.

Испания Боливияның тәуелсіздігін мойындады

1847 жылы, әлі Еуропада болған кезде, Линарес Боливияның Испанияға толық өкілетті министрі болып тағайындалды. Осы лауазымға ие болған ол испан сарайының Сыртқы істер министрі Дон Хоакин Франсиско Пачекомен Боливияның тәуелсіздігін мойындаған бейбітшілік және достық шарты туралы келісім жасасты. Бірақ, бұл келісім Боливия үкіметі тарапынан ратификацияланбады, себебі Мануэль Исидоро Белзу оны растаудан бас тартты, оны генерал Балливиан келіссөздер жүргізгендіктен, бұзылған деп есептеді. Линарес болмаған кезде Боливияда күрт өзгерістер болды, олар зор қарсылық тудырып, шаршамас каудильоларды құрметтеді. Өзінің беделін жоғалтқан Балливиан және оның ізбасары Еусебио Гиларте Веласко мен Белзу тарапынан құлатылды. Оңтүстік департаменттерде конституциялық президент ретінде қайтадан қолдау тапқан Веласко президенттік лауазымды иеленді, ал Белзу Соғыс министрі болып тағайындалды. Линарес Балливиан құлағаннан кейін Боливияға оралды және Боливия Конгресінің Президенті болып сайланды. 1839 жылғы Конституцияның қағидаларына сәйкес, қазіргі күшінде жүргендей, Линарес Боливияның вице-президенті болды. Сенімсіз дереккөз: күні=2024 жылдың наурызы.

Қажырлы жоспаршы

Алайда, бірнеше айдан кейін, Бальвианды құлатуға ең көп үлес қосқан және бастапқыда Веласконың жарияланымын қолдаған Белзу, Орурода төңкеріс жасап, өзін Боливия президенті деп жариялады. 1848 жылғы 6 желтоқсандағы Ямпарез шайқасында Белзу үш айлық науқаннан кейін генерал Веласконың жеке басқаруымен келген үкімет әскерлерін жеңді. Жеңіліске ұшыраған Веласко конституционалистік қозғалыстың жетекшілігін Линареске тапсырды. Көп ұзамай ол демократияны, саясатта азаматтық билікті, Боливия әскерін казармаға қайтаруды жақтаған «Генератор партиясы» (Partido Generador) деп аталатын партияның басшысы болды. Бұл Линареске сол кездегі көптеген (де-факто) үкіметтердің күмән күдігіне және бірнеше рет жер аударылуға себеп болды. Дегенмен, ол елдің ең маңызды азаматтық және конституционалистік көшбасшысы болды, оның жақтастары көбейді. Боливиядан жер аударылған Линарес Бельзудің үкіметіне қарсы шамамен он жыл бойы тұрақты түрде артық-жартық амалдар жасады. Оның тынбай жасаған құйрық тібіндей амалдарын Уолкер Мартинес былай сипаттады: «Оны Сальтада біріккендерді жинап, Боливия шекарасына шабуыл жасаған, қиын жолдардан, шатқалдардан және терең өзендерден, кең шөлдерден өтіп, түрлі қауіптерге тап болған күйде көруге болар еді. Содан кейін, Белзудің күштері оның әлсіз және жетілмейтін армиясын сол импровизациялық науқандарда талқандағанда, жеңімпаз көшбасшы өзінің жауларын әлсіз қылып, толықтай жойғанын ойлап, оны Чили жағалауында немесе Перу жағалауында тағы бір төңкеріс жасауға жіптер тоқып, Боливияның ескі партияларының сынған және шашырап кеткен бөліктерін жинап, жақтастарына төңкеріс жасау үшін қару-жарақ бергенін көруге болады. Оның есептері тағы да сәтсіз аяқталып, жоспарларының, денсаулығының және байлығының қирауына байланысты үмітсіздікке ұшырағанда, ол қайтадан Сальтада, Тукуманда, Буэнос-Айресте, Копиапода, Сантьягода және Такнада таңғалып, әрқашан жаумен қажырлы күресіп, мақсатынан бір қадам да бұрмай, тынбай ізденді. Бельзудің өтініші бойынша Хуан Мануэль де Росас бұл мәселеге араласты. Линарес Буэнос-Айресте тұруға мәжбүр болды және бір жыл бойы қатаң бақылауда ұсталды. 1852 жылғы 3 ақпандағы Касерос шайқасы мен Росастың құлауы Линаресті Буэнос-Айрестегі тұтқындарынан босатты. Азат болғаннан кейін ол өзінің аяусыз жоспарларын жалғастырды. 1853 жылы ол Сальтадан Вальпараисоға қысқы сапар жасағанда, бір досы оны былай сипаттады: «Оның сақалы мен қабаулары таудың мұзында мұздап қалған еді; терісі соншалықты күйген еді, ол толық қара болып көрінді, еріндері жарылған, жалпы алғанда, табиғаты қираған, бірақ жеңілмеген». Кейінгі жылдары Оңтүстік Америка бойынша ұзақ және қиын сапарлардың салдарынан денсаулығы нашарлады.

However, just a few months later, Belzu, who had contributed more than anyone to overthrow Ballivián and had initially supported Velasco's proclamation, led a revolution in Oruro and proclaimed himself President of Bolivia. In the Battle of Yamparáez on 6 December 1848, Belzu defeated the government forces personally commanded by General Velasco, after a three month campaign. Velasco, defeated, handed over the leadership of the constitutionalist cause to Linares. Soon thereafter, he became leader of the so called Partido Generador (Generator Party), which advocated democracy, civilian control of politics, and a return of the Bolivian military to its barracks. This earned Linares the mistrust of most governments of the time (which were de facto), and a few stints in exile. Nevertheless, he became the country's most important civilian and constitutionalist leader, with a growing following. Exiled from Bolivia, Linares spent almost a decade conspiring against the government of Belzu. His tireless conspiracies are described by Walker Martinez in the following words:One could see him in Salta gathering around him some outcasts and invading the borders of Bolivia, crossing rough roads, ravines, and deep rivers, vast deserts, and facing all kinds of dangers. Then, when Belzu's forces shattered his weak and naturally ill prepared armies in those improvised campaigns, and the triumphant leader believed his enemy was reduced to impotence and completely annihilated, he could be found on the shores of Chile, or on the coasts of Peru, weaving the threads of another revolution, gathering the broken and scattered fragments of Bolivia's old parties, and arming his followers to attempt a coup. When his calculations failed again and when no hope seemed to remain amid the wreckage of his plans, his health, and his fortune, he would be found again in astonishment in Salta, in Tucumán, in Buenos Aires, in Copiapó, in Santiago, and in Tacna, always waging relentless war against his enemy, relentlessly pursuing the same object without deviating an inch from his goal. Unreliable source: date=March 2024Juan Manuel de Rosas, at Belzu's request, became involved in the matter. Linares was forced to reside in Buenos Aires and was subjected there for a year under the strictest surveillance. The Battle of Caseros on 3 February 1852, and the fall of Rosas freed Linares from his captors in Buenos Aires. Once free, he continued his relentless plots. In 1853, when he traveled from Salta to Valparaíso during the winter, a friend described the following: "He had lost his beard and eyebrows in the ice of the mountains; his skin was so tanned that he seemed completely black, his lips torn apart, his nature, in short, shattered but not defeated". Unreliable source: date=March 2024 In his later years, the effects of these harsh and long journeys throughout South America manifested as severely compromised health.

Тупиза шайқасы

Ұзаққа созылған қақтығыстың көптеген ұсақ шайқастары мен сансыз майда соғыстары арасында Линарес Чихас провинциясына келді және ең күтпеген сәтте Тупизаға жетті. Ол кешкісін аттан түспей, әскерлеріне күш-қуат сыйлайтын сөздер айтты. Ертесі күні таңда ол шайқасқа дайындалды, себебі генерал Хорхе Кордова революцияға қарсы жылдам үлгеріп, қала қақпаларына жеткен еді. Үш күннен кейін, 1853 жылдың 8 шілдесінде Мохо даласында екі тараптың күштері кездесті. Линарес әскерлері жиырма минутта көтерілісшілерге қарсы жеңіске жеткен тәжірибелі Кордованы жеңе алмады. Шайқас барысында революциялық күштердің көп бөлігін құраған атты әскерлер әлі толыққанды жарақталмаған, үйретілмеген аттарда шабуыл жасағандықтан, алғашқы оқ атылғанда үлкен дүрлік туды. Жетекшілердің қатарды қалпына келтіруге және уақтылы шаралар қабылдауға жасаған тырысыстары сәтсіз аяқталды. Сол әскерлердің командирі полковник Техерина, үмітін жоғалтқаннан кейін, Кордова жасағына қарсы отыз ғана адамымен шабуылдап, жаудың штыктарының арасында қаза тапты. Генерал Мануэль Карраско жеңіліске куә болғаннан кейін, жау қатарына шабуылдап, бірнеше қадам жақындап, тапаншасымен атып, қашып кетті. Басқа революциялық көшбасшылардың арасында бұрынғы президент Веласко және Казимиро Оланьета да болды.

Хорхе Кордованың президентілігі және Оруро революциясы

Алайда, бұл науқандар сәтсіз аяқталғанымен, олар бекер болған жоқ, себебі олар Белзуді әлсірету мақсатына жетті. Тоғыз жыл ішінде Линарес Белзу үкіметіне қарсы отыз үш төңкеріс ұйымдастырды. Бұлардың ешқайсысы Белзудің құлауына әкелмеді. Дегенмен, шаршаған каудильо Линарес революциялық қызметін бақылауды жалғастыруды қалаған жоқ. Күрестен шаршаған басшы бас тартып, қолбасшылықты күйеуінің ұлына, генерал Кордоваға тапсырды. Белзу 1855 жылы Конгреске жолдаған хатында: «Ешқандай да мәселе мені адам төзбейтін, тіпті мың есе төзбейтін лауазымды тастамаймын деп мәжбүрлемейді!» деді. Белзу отставкаға кеткеннен кейін, «белісиста» партиясы 1855 жылғы жалпы сайлауды ұйымдастырды, онда Кордова жеңіске жетті, ал Линарес екінші орынды иеленді. Кордова 9388 дауыс, Линарес 4119, Селедонио Авила 300, ал Гонсало Гарсия Ланза 282 дауыс алды. 1855 жылғы жалпы сайлау Кордованы Конституциялық Президент етіп бекітті, бірақ Линарес және оның жақтастары бұл нәтижені заңды деп танымады. Сайлау нәтижелері бұрмаланғанына сенген Линарес Боливия ішінде де, сыртында да қастандықтар жасауын жалғастырды. Екі жылдың ішінде Линарес оннан астам көтеріліс ұйымдастырды. 1855 жылы солтүстікке наурызға аттанған Кордова, елордаға қайтып келгеннен кейін ғана «оңтүстік провинциялардан алыстан естілген көтерілісшілердің шуын естіді». Аргентина шекарасында Линарес Кордоваға қарсы үш бірдей төңкеріс ұйымдастырды, ал Оруро мен Ла-Пас Тачнадан қайтадан шабуылға ұшырады. 1856 жылдың желтоқсанында Линарес Чилиге Копиапо таулары арқылы өтіп, содан кейін 1857 жылдың ортасында Такнаға жетті. Сол кезде ол Боливияның ішкі жағдайы туралы сенімді ақпарат алды, Кордованың әлсіреген үкіметінің беделінің төмендегенін білді және «белісиста» режимін құлатуға мүмкіндік туғанын түсінді. Линарес 1857 жылдың 8 қыркүйегінде Орурода төңкеріс жасады. Республиканың бір шетінен екінші шетіне жылдам тараған Оруро төңкерісі туралы жаңалық Кордоваға қарсы жаппай көтеріліске ұйтқы болды. Мұның екі себебі болды: Кордованың танылмауы және кейбір адамдардың Вэласко үкіметінің заңды жалғасы деп санайтын «Partido Generador» партиясының конституциялықтығы. Халық Линаресті заңды күш деп қарады, олар Боливияны ондаған жылдар бойы мазалаған каудиллизм мен ішкі соғыстардан шаршады. Линарес төңкерісіне сексен мың қол жиналып, Кордоваға қарсы төңкерісінің заңдылығын растады. Оруро Линарес бақылауына өткеннен кейін, елдің қалған бөліктеріндегі төңкеріс қызуы күрт өсті. Линарес Кочабамбаға бет алды, ондағы халықтың барлығы генерал Дамасо Бильбао ла Вьеханың басшылығымен көтеріліп, қала көшелерінде барикадалар орнатып, линаристтік істі жариялады. Кордова генерал Амбросио Пеньяилломен бірге көтерілісшілерді тарату үшін Сукреден әскер тобын бастап келді. Кордова Кочабамбаға жасаған шабуылдары барысында қанды шайқас болды. Шабуылдың арасында Линарес әскерлерін сөздерімен де, өзінің мысалымен де жігерлендірді. Оның өзі шрапнельдің жарылысы мен оқ түтінінің арасында әскерлерінің алдында пайда болды. Кордова басты алаңнан шегініп, әскерлері Боливияның басқа аймақтарындағы шайқастарда жеңілгендіктен, Перу шекарасына қашуға мәжбүр болды. 1858 жылдың 31 наурызында, Белзудің күйеу баласын құлатып, бірнеше ай өткен соң Линарес өзін диктатор деп жариялады. Президент ретіндегі алғашқы қадамдарының бірі – Боливия тәуелсіздігіне қол жеткізгеннен бері өткен қырық жылдың ішінде үкімет үшін үлкен проблема болған ішкі қарызға қатысты «белісиста» салық саясатын жою болды.

However, while these campaigns had failed, they were not in vain because they achieved the objective–to wear down Belzu. Over the course of nine years, Linares had launched thirty three revolutions against the government of Belzu. Unreliable source: date=March 2024 None of these culminated in the overthrow of Belzu. Yet, they the tired caudillo did not wish to continue policing Linares' revolutionary activity. Weary of the struggle, the leader surrendered and handed over command to his son in law, General Córdova. In his message to the Congress of 1855, Belzu stated: "I solemnly protest that no consideration will compel me to continue holding an office that has become unbearable, absolutely unbearable, yes, a thousand times unbearable! "Unreliable source: date=March 2024 After Belzu's resignation, the belicista party organized the General Elections of 1855, where Córdova emerged as the winner and Linares in second place. Córdova received 9,388 votes, Linares 4,119, Celedonio Ávila 300, and Gonzalo García Lanza 282. The General Elections of 1855 inaugurated Córdova as Constitutional President, although Linares and his followers did not view this result as legitimate. Believing the election results to have been manipulated, Linares' conspiracies continued inside and outside Bolivia. In the span of two years, Linares orchestrated over a dozen uprisings. In 1855, Córdova, who was rushing to campaign in the north and had barely returned to the capital, "heard the distant clamor of the insurgents in the southern provinces". On the Argentine border, Linares staged three simultaneous revolutions against Córdova, while Oruro and La Paz were again targeted by attacks from Tacna. In December 1856, Linares crossed into Chile through the Copiapó mountain range and then to Tacna, where he arrived in mid 1857. At that time, he had received reliable reports on the internal situation of Bolivia, knew how much the demoralized government of Córdova had fallen into disrepute, and judged the occasion opportune to overthrow the belicista regime. Linares launched his coup in Oruro, on 8 September 1857. Unreliable source: date=March 2024

The news of the Oruro Revolution, which quickly spread from one end to the other of the Republic, sparked a massive uprising against Córdova. Two causes contributed to this: Córdova's lack of popularity and the constitutionality of the Partido Generador, considered by some as the legal continuation of Velasco's government. The masses saw Linares as the legalist cause, tired of the caudillismo and internal wars that had plagued Bolivia for decades. Linares' cause obtained eighty thousand signatures on its revolutionary acts, legitimizing his coup against Córdova. Once Oruro fell into Linares' hands, the revolutionary fervor in the rest of the country grew exponentially. Linares headed towards Cochabamba, whose entire population rebelled under the command of General Dámaso Bilbao la Vieja, erecting barricades in the streets of the city and proclaiming the linarista cause. Córdova, along with General Ambrosio Peñailillo, led a respectable division from Sucre to eliminate the insurgents. A bloody battle ensued in the various attacks that Córdova launched upon Cochabamba. Amidst the smoke of battle, Linares encouraged his troops by example and word. His figure itself appeared before his troops in the midst of shrapnel bursts and gunpowder smoke. Córdova withdrew from the main square, and with his troops defeated in various encounters in other parts of Bolivia, he was forced to seek refuge on the borders of Peru. On 31 March 1858, months after overthrowing Belzu's son in law, Linares declared himself dictator. His first acts as President were to abolish belcista fiscal policies regarding internal debt, a major problem for the government in the first forty years since Bolivian independence.

Салықтық, құрылымдық, шіркеулік және сот реформалары

Линарес билігі кезінде конституциялық бағытталған азаматтық қозғалыс пайда болды. Бұл қозғалысқа Мариано Баптиста және Адольфо Балливиан сияқты саясаткерлер кірді, кейіннен олар Partido Rojo (Қызыл партия) жетекшілігімен президенттік қызмет атқарды. Префектуралар мен жоғары әкімшілік және сот лауазымдарына Линарестің «жаңғырту» идеологиясын ұстанатын адамдар тағайындалды; олар елді хаостан шығару үшін радикалды реформалар қажет деп сенді. Оның кабинеті мынадай құрамда болды: қаржы – Томас Фриас; сыртқы істер және білім – Лукас Мендоса де ла Тапиа; даму – Мануэль Буитраго; соғыс – генерал Грегорио Перес; және үкімет, дін және әділет – Руперто Фернандес. Кейін Білім министрлігіне Эваристо Валле, ал Соғыс министрлігіне генерал Хосе Мария де Ача тағайындалды. Елдің қираған қаржысы шығындардағы қатаң үнемдеудің арқасында жақсарды, нәтижесінде ұлттық кредит өте нашар күйінен бірнеше деңгейге көтерілді. 1860 жылғы шығыс бюджеті 2,339,704 песоны құрады, кірістерден 115,417 песоға асып түсті, бұл үлкен тапшылық еді, бірақ Фриас шығындар мен кірістерді қысқа мерзімде теңестіре алды. Шығындарды азайту үшін армия құрамы 5000 активті қызметкерден 1500-ге дейін қысқартылды. Бұрын толығымен ұмытылған ішкі мемлекеттік борышты төлеудің жолдары ізделді; алтын мен басқа металдардың экспорттауға рұқсат берілді, ал Фриас елге қажетті тау-кен кодексін әзірлеуге міндеттелді. Квина банкі таратылды, квинин экспорты ашық және барлығына оңай болды; әлсіз валюта айналымын жою үшін монеталар айналысқа енгізілді, олар министрдің атымен «Фриас песосы» деп аталды. Арика және Кобиха арқылы импортталатын шетелдік маталарға тарифтер төмендетілді; акционерлік қоғамдар үшін ережелер бекітілді; және көптеген шаралардың ішінде Desaguadero каналын салу және осы нүктеден Боливияның жағалауына жететін жол салу үшін Еуропада бір миллион фунт стерлингтік несие алу жоспары басталды. Бұл Ла-Пас, Оруро және Потоси қалаларын теңізге жақындата түсер еді. Линарестің құлауы несие толығымен келісілген кезде оның іске асуына кедерес келтірді. Сенімсіз дереккөз: date=March 2024

During Linares' government, a movement of constitutionalist civilians known as the rojos emerged. This movement included politicians like Mariano Baptista and Adolfo Ballivián, who later governed as president leading the Partido Rojo (Red Party). Prefectures and high administrative and judicial positions were occupied by individuals who shared Linares' "regenerative" ideology; they believed the country needed a radical reform to emerge from the chaos they perceived. His cabinet was formed as follows: finance, Tomás Frías; foreign relations and public instruction, Lucas Mendoza de la Tapia; development, Manuel Buitrago; war, General Gregorio Pérez; and government, cult, and justice, Ruperto Fernández. Later, the Ministry of Public Instruction was taken over by Evaristo Valle, and the Ministry of War by General José María de Achá. The country's finances, which were in ruins, quickly improved thanks to the strict austerity introduced in expenditures, and thus the national credit rose a few degrees from the deplorable state it was in. Although the 1860 expenditure budget, totaling 2,339,704 pesos, exceeded the revenues by 115,417 pesos, which was a huge deficit, Frías managed to balance expenses with revenues within a short time. To reduce spenditures, the army was reduced from 5,000 active personnel to just 1,500. Means were also sought to pay off the internal public debt, which had been completely forgotten until then; free export of gold and other metals was allowed, and Frías was tasked with drafting a mining code needed by the country. The quina bank was abolished, making the export of quinine open and easy for everyone; coins were introduced into circulation to remedy the circulation of weak currency, giving rise to the name pesos Frías, named after the minister who designed them. Tariffs on imported foreign fabrics through Arica and Cobija were reduced; regulations for joint stock companies were also determined; and, among many other measures, the realization of a loan of one million pounds sterling in Europe was initiated, intended for the canalization of the Desaguadero and the construction of a road that, starting from this point, would reach the Bolivian coast. This would bring the cities of La Paz, Oruro, and Potosí within reach of the sea. Linares' fall prevented the loan from being realized when the business was almost entirely concluded. Unreliable source: date=March 2024

Діни қызметкерлердің реформасына қатысты Линарес либералды және секулярлық идеяларды қолданды. Линарес осы шіркеу реформалары туралы былай деді: «Біздің арамызда дін қызметкерлерінің күшті ықпалы бар болғандықтан, елдің жаңғыруы олардың реформасы болмаса мүмкін бе? Жоқ; осы мақсатта мен, басқа шаралармен қатар, ірі семинариялар құруды қолға алдым. Ғибадатханалардың қираған күйін көріп, басқаларын шошқа қораларына айналдырып, қалыңдықтарты жыртық киіммен, ал кәнизаттарды сәнді киіммен көргенде, мен ашуға толамын ба? Мен осыған сенімдімін, себебі біз ғибадатханаларда табынатын Құдайдың ұлылығына лайық нәрсені көруіміз керек және оның нашар жағдайы құлшынысты суыту ғана емес, діни рухты да жояды». Бұл әрекет Линареске танымалдылығының көп бөлігінен айырды, өйткені көптеген боливиялықтар, шын ниетпен католиктер, осы әрекетті зұлымдық деп қарады. Линарес кезеңінде Әділет министрлігі де маңызды реформалар жүргізді. Жаңа сот ұйымы туралы заң күшіне енді, бұл ескі жүйені толығымен өзгертті. Ол кассациялық сот, үш апелляциялық сот және әрқайсысы үш мүшеден және прокурордан тұратын он екі аудандық сот құрды. Жаңа қылмыстық кодекс қабылданды, мемлекеттік кеңселердің жақсы ұйымдастырылуы, арнайы коммерциялық соттардың құрылуы, жалақылар және қызметкерлердің есеп беруі, сондай-ақ заңгерлік практика туралы ережелер қабылданды. Жаңа аумақтық бөлініс және муниципалитеттердің ұйымдастырылуы Линарес кезеңіндегі тағы бір маңызды реформа болды.

Перумен қарым-қатынастар

Линарес әкімшілігі бұрынғылары сияқты Перумен қарым-қатынастың нашарлауынан зардап шекті. Лимадағы интригалар Боливиядағы оқиғаларға, әсіресе тәуелсіздік алғаннан кейінгі алғашқы қырық жылда айтарлықтай әсер етті. Екі елдің де қарулы араласуы, мысалы, 1828 жылғы Чукисака төңкерісі және Сукренің Боливия президенті лауазымынан кетуі, Перу саясаты мен Гамарраның басып кіруіне күшті әсер етті. Гамарра мен Луис Хосе де Орбегосоның интригалары Фелипе Сантьяго Салаверимен қақтығыс тудырып, Перу-Боливия Конфедерациясын құрды. Гамарра билікке оралғаннан кейін Боливиямен жауыздықты қайта бастады, соның салдарынан кейбір саяси қуғын-сүргіншілердің амбициялары артып, олардың ықпалы күшейді. Сонымен қатар, ол дипломатиялық шешім табуға ниеттенгендей көрінді, бірақ бұл ниет ешқашан іске аспады. Линарес, сол кездегі Ішкі істер және Сыртқы істер министрі болғандықтан, Гамарраның тудыратын қаупін жақсы білді және Лиманың ниеттерінің адал емес екеніне сенді. Ингавидегі жеңіске қарамастан, Перу әскерлерін жеңіп, Гамарраның қазасына қарамастан, Линарес әкімшілігі кезеңінде дипломатиялық шиеленіс сақталды. Тарихшы Рамон Сотомайор Вальдес бұл жағдайды былай сипаттады: "Осыдан бастап, Перу жерінде, Боливиядан қашқандар мен эмигранттар үшін табиғи пана болған жерде, олар қауіпсіздікке ғана емес, сонымен қатар өз отандарының қоғамдық тәртібіне үнемі қауіп төндіретін және үкім шығаруға мүмкіндік беретін жағдайларға да ие болды. Боливия да көп ұзамай осы тактиканы қабылдады, өйткені бір Республиканың үкіметінен наразы болғандар екінші Республиканың үкіметінен мүдделі қолдаушы немесе белгілі бір деңгейде серіктес табуға дағдыланды". Баливиан құлаған кезде, Перумен жаңа қақтығыс қаупі туды; Боливия Мокегуа және Тарапака департаменттерін алуды жоспарлаған қақтығыс, олар Боливия аумағын толықтыру үшін табиғи және қажетті шекаралар деп есептелді. Линарес мұндай аумақтық иеленуді қолдады. Рамон Кастилья Перу президенті болуға Бельзудің көмегімен ие болды. Кейіннен Бельзу мен оның жақтастары билікті қайтару үшін Кастильяға сүйенді. Перу мен Боливия арасындағы сенімсіздік олардың дипломатиялық кеңселер арасындағы осы айла-шарғылардан туындады. Кастилья Перуде билікке келгеннен кейін, ол Белзудің досы болғанымен, жеке себептермен Перудің Ингавидегі жеңілісінен кек алуды қалады. Ингавиден кейін Кастилья тұтқынға алынып, Оруроға, содан кейін Кочабамбаға, соңында Санта-Крузға жеткізілді, онда ол бір жыл тұтқын ретінде өмір сүрді. Сондықтан Кастилья 1857 жылы Линарес билікке келген кезде Боливиямен тағы бір соғыс жоспарлап отырды. Тіпті 1861 жылы Линарес биліктен алынғаннан кейін де шиеленіс сақталды, қарым-қатынастар 1867 жылға дейін шиеленісті болып қала берді. Перу үкіметінің шағымдарын тоқтату үшін Линарес Руперто Фернандесті Лимаға толық өкілеттігі бар өкіл ретінде жіберді. 1859 жылдың қаңтарында ол екі үкіметтің де саяси қуғын-сүргіншілердің өз аумағында төңкеріс жасау және басып кіру әрекеттеріне жол бермеуге міндеттенген келісімге қол қойды. Бұл келісім Боливия үшін өте пайдалы болды, өйткені оған қол қойылған күндері Такна мен Пунода Боливия аумағына шабуыл жасау мақсатында ашық сөз байласулар жүргізіліп жатты. Келісімге қарамастан, Перу үкіметі бұл сөздерді елемеді және Боливияның бұрынғы президенті Кордова мен генерал Агреда басшылығымен Боливияға қарулы күш әкелген Боливия революционерлерінің өтуіне рұқсат берді. Осы себепті келісім қабылданбады. Фернандес Кастильяның мінез-құлқы туралы түсініктеме талап еткеннен кейін, өзінің паспорттарын сұрап, Ла-Пасқа оралды. Содан кейін Линарес 1860 жылдың 14 мамырында Перумен байланысын үзді және соғысқа дайындалып, әскери күштерін арттыра отырып, толық тыйым салды. Боливиядағы жағдай одан әрі шиеленісті болды, өйткені оқшауланған ел болғандықтан, оның барлық шетелдік тұтыну тауарлары Арика порты арқылы әкелінеді. Перу Боливия шекарасына жақын жерде әскерді ұстаудан басқа ештеңеге көп шығын болған жоқ, ол негізінен Боливияның үкімет қозғалыстарын бақылауға арналған болса да, Кастилья әкімшілігіне қарсы болған Арекипа мен Кусконың революциялық алға жылжуын бақылауға да қызмет етті. Линарес екі ел арасындағы сауданы қайта ашу арқылы импорттық блокаданы жоюға тырысты, сонымен бірге дипломатиялық қарым-қатынастарды үзіп, әскерін нығайтуға жалғастырды. Оның тұрақты ниеті ерте ме, кеш пе Перуді басып алу еді. Ол "Боливияның табиғи шекараларын" толықтыру және Санта-Круздың жүзеге асыра алмаған жоспарын іске асыру туралы ойға толы болды.

The Linares administration was plagued with the same poor relations with Peru as had previous ones. The intrigues of Lima had a significant influence on the events in Bolivia, especially during the first forty years since independence. The armed interventions of both countries, such as the revolution of Chuquisaca in 1828 and Sucre's resignation from the presidency of Bolivia, were strongly influenced by Peruvian politics and Gamarra's invasion. The intrigues of Gamarra and Luis José de Orbegoso brought about the conflict with Felipe Santiago Salaverry and the creation of the Peru–Bolivian Confederation. When Gamarra returned to power, he resumed hostilities with Bolivia, encouraging the ambitions of some political exiles. At the same time, he pretended to desire a diplomatic settlement that was never fulfilled. Linares, who at the time was Minister of the Interior and Foreign Affairs, was all too aware of the danger Gamarra posed and believed Lima's intentions were deceitful. Despite the victory at Ingavi, defeating the Peruvian forces and the death of Gamarra, diplomatic hostilities persisted well into the Linares administration. Historian Ramón Sotomayor Valdés describes the tensions as follows: "Since then, on Peruvian soil, a natural refuge for fugitives and emigrants from Bolivia, they found not only security but also facilities to conspire and constantly threaten the public order of their homeland. Bolivia soon adopted, in retaliation, this tactic, as it became a custom for dissidents from the government of one Republic to find in the government of the other an interested protector or a more or less decided accomplice". Unreliable source: date=March 2024 When Ballivián fell, a new conflict with Peru was lurking on the horizon; a conflict in which Bolivia planned to acquire the departments of Moquegua and Tarapacá, considered natural and almost necessary boundaries to complete Bolivian territory. Such territorial acquisitions were supported by Linares. Ramón Castilla, to assume the presidency of Peru, was aided by Belzu. Subsequently, Belzu and his supporters relied on Castilla to regain power. The distrust between Peru and Bolivia originated from these conspiracies between their respective diplomatic offices. When Castilla had come to rule in Peru, and although he was a friend of Belzu, he wanted to avenge Peru's defeat at Ingavi for personal reasons. After Ingavi, Castilla was taken prisoner, transported to Oruro, then to Cochabamba, and finally to Santa Cruz, where he spent a year as a prisoner. Therefore, Castilla was planning another war with Bolivia by the time Linares had come to power in 1857. Tensions even after Linares was removed in 1861, relations remaining strained until 1867. To put an end to the complaints from the Peruvian government, Linares sent Ruperto Fernández as a plenipotentiary to Lima. In January 1859, he carried out an agreement in which both governments committed to preventing any attempt at revolution and invasion in each other's territory by political exiles. This agreement was particularly beneficial for Bolivia since, in the same days it was signed in Lima, open conspiracies were underway in Tacna and Puno with the purpose of invading Bolivian territory. Despite the agreement, the Peruvian government ignored these conspiracies and allowed the passage of Bolivian revolutionaries, who brought an armed force into Bolivia under the command of former President Córdova and General Ágreda. For this reason, the agreement was not accepted. Fernández, after demanding explanations about Castilla's conduct without success, requested his passports and returned to La Paz. Linares then severed communications with Peru on 14 May 1860, and maintained an absolute interdiction, preparing for war and increasing its military forces. The situation became more strained for Bolivia since, being an isolated country, all its foreign consumer goods were imported through the port of Arica. Peru lost little to nothing, except for the maintenance of the army near the Bolivian borders, which, while primarily intended to monitor Bolivia's government movements, also served to control the revolutionary advances of Arequipa and Cuzco, departments hostile to Castilla's administration. Linares tried to remedy the import blockade by reopening trade between the two countries, while still maintaining severed diplomatic relations and continuing to strengthen his troops. His fixed and constant intention was to invade Peru sooner or later. He was pleased with the idea of completing the "natural boundaries of Bolivia" and carrying out the plan that Santa Cruz did not realize. Unreliable source: date=March 2024

Линареске қарсы төңкерістер

1858 жылдың тамызында Ла-Паста Линареске қарсы алғашқы көтеріліс басталды. Жоспарда диктаторды өлтіріп, әскерлер арасында бірден көтеріліс туғызу көзделген. Жоспарды орындау үшін 10 тамызда таңертең кейбір көтерілісшілер Паласио Куэмадоның алдындағы басты алаңда, ал басқалары оңтүстікке қарай созылған көшеде орналасты, қалғандары қолайлы сәтте казармаларға шабуыл жасауға дайын тұрды. Сырттағы қыжылдасу күшейген сайын, сол сәтте алаңға қараған сарай залында болған Линарес, революционерлер терезелердің алдына жиналғанда, не болып жатқанын көруге асықты. Ол кезде диктатордың қасында болған Линареске адал генерал Хуан Хосе Пруденсио, Линарестен бұрын балконға қарай жылжыды. Ол осылай қозғалған кезде және қоршауға жеткенде, мылтық оғы оның кеудесін тесіп, сол жерде жан тапсырды. Линарес өзінің қатысуымен болған дау-шуды бақылауға асығып, сол балконда шығуға ниеттенді. Бірақ қасындағылар оны тоқтатып қалды. Тағы бірнеше оқ ауада сызылып өтті, соның бірі лагерьдің көмекшісі полковник Вируетті жаралады, ол абайсызда басқа терезенің жанына иіліп тұрған еді. Сарай күзетшілері шығып, көтерілісшілерге оқ атып, оларды бірнеше минут ішінде қашып кетуге мәжбүр етті. Қылмысқа қатысқандардың кейбіреулері ұсталды, қажетті тергеу жүргізілді, және заңға қатаң сәйкес, кейбіреулері өлім жазасына кесілді, оның ішінде күмәнді өткен тегі бар Францискан монахы Порсель де болды. Монахқа өлім жазасы берілгені, оны қасиетті адам деп санайтындардың арасында қайыршылық тудырды, олар оны тоқтату үшін күш салды. Алайда, ештеңе Линарестің еркіне ықпал ете алмады, өйткені ол монах үшін ешқандай жеңілдік жасаудан бас тартты, ал монах өзінің құтқарылуы үшін дұға тілеп, сотталғандардың ішіндегі ең қылмыстысы болып шықты. Монах канондық заңдарға сәйкес төмендетілді және дереу ату арқылы жазаланды. Келесі жылы тағы бір төңкеріс болды; генералдар Кордова мен Агреда Боливияға «крестовый жорық» деп аталатын нәрсені әкелді – бұл саяси қуғынға ұшырағандардың кез келген басқындығына берілген есім. Олар Перуден адамдар мен соғыс материалдарын әкеліп, шекарадан өтті. Линарес сол кезде Орурода болды және оқиға туралы білген соң, дереу іс-қимылға кірісті. Екі армия күштері – революционерлер мен үкіметтік күштер бір күні Ла-Пастың биіктіктерінде кездесті, сондықтан Кордова мен Агреда солтүстік төбелерден қалаға түскенде, Линарес «де Потоси» деп аталатын жолдан түсті. Шайқас «Кальварионың» беткейлерінде, басты алаңнан он-он екі блок қашықтықта басталды; ол ұзаққа созылмады, өйткені революционерлердің күші жеткіліксіз болды және олар толық жеңілді. Жеке басшылар Перуге қашып кетті. Үкімет тұтқындарға мейірімділік танытты. Бұл төңкерісте перулік биліктің белгілі бір рөл атқарғаны күмәнсіз, кем дегенде, крестовый жорықтың дайындықтары мен басшыларына төзімділікпен қарап, оларға көмектескені анық. Бұл төңкерістердің басылғаннан кейін үкімет бұрынғыдан да қуатты және тұрақты болып көрінді. Линарес елді аралап, географиясын зерттегеннен кейін, Конгрессті шақыруды қарастырды. Ол өзінің «жұмысын» аяқтау үшін Ұлттық Ассамблея алдындағы әрекеттері үшін есеп беруі керек деп ойлады. Сенімсіз дереккөз: күні=2024 жылдың наурызы.

In August 1858, the first rebellion against Linares erupted in La Paz. The plan involved assassinating the dictator and immediately inciting a rebellion among the troops. To execute the plan, on the morning of 10 August, some rebels positioned themselves in the main square in front of the Palacio Quemado, others in the side street running south, and the rest were ready to assault the barracks at the opportune moment. As the commotion outside grew, Linares, who was at that moment in the palace hall facing the square, rushed to see what was happening, just as the revolutionaries gathered at the foot of the windows. Juan José Prudencio, a general loyal to Linares, who was with the dictator at the time, advanced toward balcony before Linares. At the moment he made this movement and just as he reached the railings, a rifle bullet pierced his chest, leaving him lifeless on the spot. Linares, eager to control the tumult with his presence, insisted on going out to the same balcony. But those with him prevented this. A few more bullets crossed the air, one of which fatally wounded the aide de camp, Colonel Viruet, who imprudently had leaned out of another window. The palace guard came out, opened fire on the rioters, and made them flee within minutes. Some of the accomplices of the crime were captured, necessary investigations were conducted, and after a process strictly adhering to the law, some were sentenced to death, including a Franciscan friar named Porcel, who had a questionable background. The fatal sentence imposed on the friar stirred compassion in some people who made vigorous efforts to have it suspended, considering he was a holy man. However, nothing succeeded in swaying Linares' will, as he refused to make a favorable exception for the friar, who, for the same reasons pleaded for his salvation, turned out to be the most criminal of the convicts. The friar was degraded according to the provisions of canon law and was promptly executed by firing squad. Unreliable source: date=March 2024

The following year witnessed another revolution; Generals Córdova and Ágreda brought to Bolivia what was called called a cruzada (Crusade), a curious name given to any invasion by political exiles to overthrow the established government. They brought men and war materials from Peru and crossed the border. Linares, who was then in Oruro and learned of the event, swiftly set things in motion. The two army forces, the revolutionaries and the government forces, met on the heights of La Paz on the same day, so that Córdova and Ágreda descended to the city from the northern hills at the same time that Linares descended from the road called "de Potosí". The battle broke out on the slopes of the "Calvario," ten or twelve blocks from the main square; it did not last long because the revolutionary forces were inferior, and they were completely defeated. The leaders fled to Peru. The government showed clemency towards the prisoners. In this revolution, it seems beyond doubt that Peruvian authorities played some part, at least tolerating and sympathizing with the preparations and leaders of the cruzada by the belicistas. Unreliable source: date=March 2024 With these revolutions extinguished, the government appeared more powerful and stable than ever. Linares, after making a journey across the country, studying its geography, considered summoning Congress. He believed that to complete his 'work,' it was necessary for him to account for his actions before the National Assembly. Unreliable source: date=March 2024

Төңкерілу, жер аударылу және өлім

Тұрақты тәртіпсіздіктерден, заговорлардан және көтерілістерден кейін, 14 қаңтарда 1861 жылы Линарес құлатылды. Сол күні таңертеңнен бастап Ла-Пас қаласында белгісіз және қорқынышты хабарлар тарады, казармаларда ерекше және таңғажайып қозғалыстар байқалды, және Palacio Quemado-ға әдеттегіден көбірек адамдар кіретін және шығатын болды. Ешкім не болып жатқанын білмеді, бірақ Линарес бірдеңе ауыр екенін сезді. Көпшілік алаң мен көше бұрыштарында не болып жатқанын білу үшін жүрді. Сол кезде сарайда басқа бір оқиға орын алды. Линарес оған жаңадан жеткізілген, екі министрінің, Ача мен Фернандестің және армияның бас инспекторы генерал Мануэль Антонио Санчестің қолдары қойылған хабарламаны үнсіз оқыды. Төмендегі есімдер жазудың мазмұнын білдірмеді. Алайда, бірнеше жолмен Линарес биліктен алынғаны мәлімделді. Көпшілік Линарес бірнеше досымен бірге көрші үйден баспана іздеп шыққанынан кейін, шын мәнінде не болып жатқанын білді. Аянттағы бүлікші батальондар Ача, Санчес және Фернандестің триумвиратын жариялады. Үшіншілікпен бірге қатысқан басшылардың арасында Нарсисо Камперо, Пласидо Яньес, Адольфо Балливиан және Бенджамин Ривас болды. Линарес министрлерінің сатқындығы линаристтік диктатураның аяқталуын белгіледі. Өзінің энергикалық және батыл тұлғасымен танылған Линарес ауыр науқастанып қалғандықтан билікті қайта алуға тырыспады. Линарес жауап бермегенмен, қызылдар Фриасқа контрреволюциялық жоспар ұсынды, бұл берік негізге негізделген жақсы ойланған жоспар емес, сәттілікке аз мүмкіндік беретін жомарт ұсыныс болды. Фриас бұл құрбандықты қабылдамауды ақылға қонымсыз деп санады. Әскери округтерде орналасқан кейбір басшылар бірлесіп әрекет етуге тырысты. Алайда бұл әрекеттер сәтсіз болды. Аурудың кесірінен Линарес жер аударылудан басқа амалы жоқ еді. Ол Ла-Пастан кейін алты күн өткен соң, 20 қаңтарда 1861 жылы кетті. Кейбір адал достары оны Иллимани тауының етегінде қоштасып, Эль-Альтоға ертіп барды. Боливия Конгрессіне жолдаған хабарында Линарес ел мен оның болашағы туралы өз тілектерін, идеяларын және көзқарасын білдірді: Сенімсіз дереккөз: күні=2024 наурыз. Мырзалар: Мен бүгін сіздерге қайтадан билік етуді қалайтыным үшін емес, тіпті зұлым ниетпен де емес, себебі адал жүректерде лайықсыз нәрсеге орын жоқ, ал менде болған басшылық маған азаптан басқа ештеңе болмады, оған мен Боливияға деген ыстық махаббатым мен жалпы игілікті іздеуге деген құлшынысымнан ғана өзімді тапсыра алдым. Мен өз құқығымнан айырылмадым, мен қасиетті міндетімді орындаймын. Мен әдемі қыркүйек революциясының көшбасшысы болдым және үш жылдан астам уақыт бойы үкімет тізгінін ұстадым. Он жеті жасымнан бастап мен өз елімді қастерлеп, өз-өзіме деген құрметімді жоғалтып, оның бақыты үшін адам үшін қымбат нәрселердің барлығын құрбан еттім. Менің ең шынайы тілегім - оның амандығы мен игілігі. Мен жалғандықты жек көремін, екіжүзділікті жек көремін, ал шындықты әр нәрседе ұстану - менің мінез-құлқымның ережесі, және оған сәйкес, мен билікте болған кездегі барлық әрекеттерім туралы есеп беремін. Тексеру өте мұқият және қатаң болуы керек, және сіздің атыңыздан Боливияның беделі мен қыркүйек революциясының жарқырауы үшін, мен сізден солай етуіңізді талап етемін. Осы хатты жібергеннен бірнеше ай өткен соң, Линарес 1861 жылы 23 қазанда Вальпараисода қайтыс болды. Оның қасында Линареске адал болған соңғы саясаткер Мариано Баптиста болды. Сенімсіз дереккөз: күні=2024 жылдың наурызы.

After continuous riots, conspiracies, and uprisings, it was finally on 14 January 1861, that Linares would be overthrown. Since dawn that day, vague and ominous rumors circulated in the city of La Paz, a peculiar and strange movement was noticed in the barracks, and more people than usual were seen entering and leaving the Palacio Quemado. No one knew what was happening, but Linares sensed something serious. The crowd roamed the square and on street corners to find out what was going on. Meanwhile, inside the palace, a different scene was taking place. Linares, in a low voice, read a communication that had just been delivered to him, bearing the signatures of his two ministers, Achá and Fernández, and the Inspector General of the Army, General Manuel Antonio Sánchez. The names at the bottom did not reveal the content of the writing. However, in a few lines, it stated that Linares had been removed from power. The crowd learned what was really happening when Linares, accompanied by a few friends, left the palace to seek asylum in a neighboring house. The rebellious battalions in the square proclaimed the triumvirate of Achá, Sánchez, and Fernández. Among the leaders who participated alongside the triumvirate were Narciso Campero, Plácido Yáñez, Adolfo Ballivián, and Benjamin Rivas. Unreliable source: date=March 2024 The treason of Linares' ministers marked the end of the linarista dictatorship. Known for his energetic and indomitable personality, Linares did not attempt to regain power as he was seriously ill. Although Linares did not react, the rojos proposed some counter revolutionary plan to Frías, which, rather than being a well thought out plan based on solid foundations, was a generous suggestion with little chance of success. Frías did not deem it prudent to accept this futile sacrifice. Some leaders scattered in various military districts tried to unite for a joint action. However, these efforts did not succeed. With illness plaguing him, Linares had no choice but to go into exile. He left La Paz six days after his downfall, on 20 January 1861. Some loyal friends accompanied him to El Alto, bidding him farewell at the foot of the Illimani. In his message addressed to the Congress of Bolivia, Linares expressed his wishes, ideas, and perspective about the country and its future:Unreliable source: date=March 2024Sirs: Not because I harbor the desire to rule again, much less any sinister intention, do I address you today, for in uncorrupted hearts, there is no room for anything unworthy, and the leadership, while I had it, was for me nothing but a torment, to which I could only have resigned myself due to my ardent love for Bolivia and my eagerness to seek the common good. I exercise a right that I have not lost: I fulfill a sacred duty. I have been the leader of the beautiful September revolution and held the reins of government for more than three years. Since the age of seventeen, I have served our homeland, always forgetting myself and sacrificing for its happiness everything dear to a man. The object of my most fervent wishes will be its well being as long as I live I disregard pretense, detest hypocrisy, and truth in everything is the rule of my conduct, and in accordance with it, I am going to give an account of all my actions while I held power. The examination must be scrupulous and severe, and in your name, for Bolivia's credit and the luster of the September revolution, I demand that you do so. Months after sending this letter, Linares died in Valparaíso on 23 October 1861, after his already declining health deteriorated. Mariano Baptista, the last politician who remained loyal to Linares until the end, was by his side. Unreliable source: date=March 2024