Кіріспе
Мамберамо өзені (индонезиялық: Sungai Mamberamo) – Жаңа Гвинея аралында Сепик өзенінен кейін екінші ең ұзын өзен (1146 км) және Океаниядағы су шығыны бойынша үшінші ірі өзен (5500 м³/с), Флай өзенінен (7500 м³/с) және Сепик өзенінен (7000 м³/с) кейін. Ол Индонезияның Папуа провинциясында орналасқан. Су көлемі бойынша Капуас өзенінен кейін Индонезиядағы екінші үлкен өзен (6500 м³/с) және сонымен қатар ең кеңі. Өзен Тарику және Тариту өзендерінің жоғарғы салаларының тоғысуынан пайда болады, ол көл жазықтары аймағында, кең жаңа су батпақтары мен шабындықтары бар ішкі аймақта орналасқан. Ол Ван Рис таулары (Pegunungan Van Rees) мен Фоджа таулары арасындағы бірнеше тасқын мен шатқалдар арқылы солтүстікке қарай ағады. Өзеннің соңғы 160 км-і кеме жүруге қолайлы. Жағалаудың төмен жатқан аймақтарында өзен батпақтармен шектесіп, кең дельта құрайды. Мамберамо Тынық мұхитына Д'Урвилл мүйісінің немесе Нарваку мүйісінің (Tanjung Narwaku) солтүстік нүктесінде құяды. Өзеннің үлкен аңғарында әртүрлі байланыссыз халықтар мен керемет биоәртүрлілік қоныстанған. 1990 жылдары Индонезия үкіметі Мамберамода ірі гидроэлектр стансасын салуды жоспарлаған, бұл аймақтың көп бөлігін суға батыруға әкеп соғар еді. Бұл жоспар 1998-1999 жылдардағы Индонезияның қаржы дағдарысынан кейін тоқтатылды, бірақ экологиялық ұйымдар оның болашақта қайта жаңғырылуы мүмкін деп алаңдайды. Қазіргі уақытта Мамберамо өзенінің бассейнінде бөгеттермен бөлінбеген әлемдегі екінші үлкен өзен болып табылады, тек салыстырмалы түрде жақын орналасқан Флай өзенінен кейін ғана. 1884 жылы Ван Брам Моррис Havik пароходына оралып, оның бағыты бойынша 60 миль (97 км) (тікелей қашықтықта) саяхат жасады.
The Mamberamo (Indonesian: Sungai Mamberamo) is the second longest river on the island of New Guinea, after Sepik River (1,146 km) and the third largest in Oceania by discharge (5,500 m3/s) volume after Fly River (7,500 m3/s) and Sepik (7,000 m3/s). It is located in the Indonesian province of Papua. It is the second largest river in Indonesia by volume of discharge after Kapuas River (6,500 m3/s) and also the widest. The river is formed from the confluence of its upper tributaries, the Tariku and Taritatu Rivers in the Lakes Plains region, an interior basin with extensive freshwater swamp forests and grasslands. It flows northwards between the Van Rees Range (Pegunungan Van Rees) and Foja Mountains through a series of rapids and gorges. The last 160 km of the river are navigable. In the coastal lowlands, the river is lined with marshes and forms a broad river delta. The Mamberamo discharges into the Pacific Ocean at the northern point of Point D'Urville or Cape Narwaku (Tanjung Narwaku). The river's huge valley is home to various uncontacted peoples and incredible biodiversity. In the 1990s, the Indonesian Government had plans to construct a large hydroelectric dam on the Mamberamo that would have submerged much of the area. This plan was shelved after the Indonesian financial crisis from 1998 to 1999, but there are concerns by environmental groups that it could be resurrected sometime in the future. At present, the Mamberamo remains the second largest river in the world to be completely unfragmented by dams in its catchment, behind only the relatively nearby Fly. The following year in 1884 Van Braam Morris returned to the steamship Havik and travelled 60 mile (97 km) (as the crow flies) along its course.
Мамберамо Фожа жануарлар қорығы
Мамберамо Фожа жануарлар қорығы 16 610 км² аумақты қамтиды, Мамберамо өзені мен оның ірі салалары бойымен Орталық жотаның етегінен Тынық мұхитына дейін созылып жатыр. Ол орталық көлдер жазығын және өзеннің шығыс жағымен оңтүстікке қарай Фоя тауларын, өзен дельтасын және теңізді қоса қамтиды.
Мамберамо көпірі
Мамберамо көпірі 235 метр және 270 метр ұзындығымен Кутай Картанегара көпірінен кейін Индонезиядағы екінші ең ұзын кабельдік көпір болатын, бірақ 2011 жылдың қараша айында соңғы көпір құлап жатқанша.