Кіріспе

Шығыс православие және католик шіркеулерінің литургиялық шамдандырғыштары. Дикирион (δικήριον немесе δίκηρον) және трикирион (τρικήριον немесе τρίκηρον) – Шығыс православие және Шығыс католик шіркеулерінің епискобы дін қызметкерлері мен сенімділерді баталау үшін қолданылатын литургиялық шамдандырғыштар. Бұл сөздер тиісінше «екі шамды» және «үш шамды» білдіреді, ал грек тіліндегі көпше түрінде «δικηροτρίκηρα», дикеротрикера деп аталуы мүмкін. Шамдандырғыштар көбінесе өте әсем безендірілген. Епископ трикирионды оң қолымен, ал дикирионды сол қолымен ұстап, екеуімен де крест жасайды. Дикирион мен трикирион екеуінің де табаны жазық, осылайша олар тік тұра алады. Осы табаннан жоғары қарай шамдарды орналастыруға арналған тік тіреуіш шығып тұрады. Дикирион екі шамды ұстайды, ол Исаның екі табиғатын көрсетеді, ал трикирион үш шамды ұстайды, ол қасиетті Ұш Тұлғаны көрсетеді. Шамдарды ұстағыштарға бұрышпен орналастырады, сондықтан шамдар бір-бірімен қиылысады. Кейде орыс дәстүрінде шамдар ұстағыштарына салынып, содан кейін жұмсатылып, одан кейін жеке шамдар кездесіп, бір жалынмен жану үшін жоғары қарай иіліп, пішінделеді. Бұл әдістің ерекше әсем түрінде шамдар екі және үш спираль түрінде біріктіріледі. Басқа дәстүрлерде шамдар қиылысқан жерінде үлкен ленталармен байланады. Иерархиялық Құдай қызметі кезінде дикирион мен трикирион киелі үстелдің (алтарьдың) жоғарғы сол және оң бұрыштарында немесе осы бұрыштардың жанындағы тұғырларда орналастырылады. Епископқа қажет болған кезде шамдандырғыштарды оған субдиакондар әкеледі, олар оларды кіреберіс кезінде де алып жүруі мүмкін. Олардың біреуін диакон епископтың түкіру кезінде немесе субдиаконның біреуі диаконның түкіру кезінде алып жүруі мүмкін.

Пасхалық трикирион

Пасхада (Шырақ) ғана қолданылатын трикирионның ерекше түрі бар. Бұл Пасхалық трикирионды дін қызметкерлері де, епископтар да алып жүреді, және кейде оның ішіне түрлі түсті шамдар (мысалы, қызыл, жасыл және алтын) қойылады.